Nhà trường và công an cấp xã thiết lập cơ chế phối hợp phòng ngừa bạo lực học đường

Phòng ngừa từ sớm, xử lý đúng quy định

Bộ GD&ĐT và Bộ Công an vừa ban hành Kế hoạch phối hợp số 113/KHPH-BCĐ về bảo đảm an toàn trường học; phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý kịp thời các vụ việc bạo lực học đường, xâm hại trẻ em và vi phạm pháp luật của học sinh.

Hai bộ sẽ tăng cường phối hợp trao đổi thông tin về các vụ việc bạo lực học đường, xâm hại trẻ em xảy ra trong và ngoài cơ sở giáo dục. Đồng thời, hướng dẫn các cơ sở giáo dục phối hợp với lực lượng công an cơ sở hoàn thiện quy trình xử lý, tăng cường kết nối giữa nhà trường, gia đình, ngành y tế và các tổ chức đoàn thể trong công tác phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý các hành vi vi phạm của học sinh.

Mục tiêu hướng tới xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, kỷ cương, nhân văn; phát huy vai trò của nhà trường, gia đình, chính quyền địa phương và các tổ chức đoàn thể trong giáo dục đạo đức, lối sống, kỹ năng sống, hình thành văn hóa ứng xử tích cực, góp phần ngăn ngừa từ sớm, từ xa các hành vi bạo lực học đường và vi phạm pháp luật.

Công tác phối hợp được triển khai theo đúng chức năng, nhiệm vụ của từng đơn vị, bảo đảm nguyên tắc "rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ kết quả". Mục tiêu là giảm các vụ bạo lực học đường, giảm các vụ xâm hại trẻ em là học sinh và ngăn chặn từ sớm các mâu thuẫn, không để kéo dài, tích tụ thành hành vi vi phạm pháp luật.

Các hoạt động đều hướng đến mục tiêu phòng ngừa từ gốc, lấy giáo dục, hỗ trợ và cảm hóa học sinh làm giải pháp trọng tâm; xử lý nghiêm các hành vi vi phạm nhưng vẫn bảo đảm tính giáo dục, nhân văn và phù hợp với tâm lý lứa tuổi.

Kế hoạch cũng quán triệt nguyên tắc lấy học sinh làm trung tâm; ưu tiên bảo vệ an toàn, sức khỏe, danh dự, nhân phẩm, quyền và lợi ích hợp pháp của học sinh; đồng thời bảo đảm các hoạt động hỗ trợ, giáo dục, phục hồi để giúp học sinh tiến bộ. Mọi thông tin liên quan đến học sinh phải được quản lý, sử dụng đúng mục đích trong quá trình phối hợp.

Nội dung phối hợp tập trung vào năm nhóm nhiệm vụ trọng tâm, gồm: trao đổi thông tin, nắm bắt tình hình; tuyên truyền, phổ biến pháp luật; phòng ngừa và kiểm tra, giám sát; phối hợp xử lý các hành vi vi phạm; xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.

Kết nối nhà trường với công an cấp xã

Nhà trường và công an cấp xã sẽ thiết lập cơ chế phối hợp thường xuyên thông qua các cuộc họp giao ban định kỳ mỗi học kỳ hoặc khi cần thiết để trao đổi tình hình an ninh, trật tự và những biểu hiện bất thường của học sinh.

Hai bên chủ động chia sẻ thông tin phục vụ công tác đánh giá, hỗ trợ và xử lý các vụ việc liên quan đến học sinh. Trong đó, nhà trường cung cấp các thông tin cần thiết, còn lực lượng công an cập nhật phương thức, thủ đoạn phạm tội mới và các loại ma túy mới có nguy cơ xâm nhập học đường.

Ban giám hiệu nhà trường và trưởng công an cấp xã sẽ thiết lập đầu mối liên lạc trực tiếp nhằm kịp thời tiếp nhận, trao đổi thông tin về các vụ việc như ẩu đả, tụ tập gây rối liên quan đến học sinh để phối hợp xử lý nhanh chóng, hiệu quả.

Công tác tuyên truyền cũng được đổi mới theo hướng tăng tính tương tác, phù hợp với tâm lý lứa tuổi. Nội dung tập trung vào pháp luật về trật tự, an toàn giao thông, an ninh mạng, phòng chống ma túy, tác hại của thuốc lá điện tử, phòng chống xâm hại trẻ em và bạo lực học đường; đồng thời hướng dẫn kỹ năng phòng cháy, chữa cháy, thoát hiểm, nhận diện các nguy cơ và hành vi lừa đảo trên không gian mạng.

Kế hoạch cũng chú trọng xây dựng và duy trì các mô hình tự quản trong trường học như "Cổng trường an toàn giao thông", "Đội học sinh xung kích", "Trường học không bạo lực và tệ nạn xã hội". Các mô hình này có sự tham gia của công an cơ sở, chính quyền địa phương, tổ chức Đoàn, Hội, cha mẹ học sinh và các lực lượng liên quan nhằm phát hiện sớm nguy cơ, hỗ trợ học sinh và ngăn chặn vi phạm ngay từ cơ sở.

Tăng phối hợp phòng ngừa, kiểm tra, giám sát

Theo Kế hoạch, khi phát hiện các hội, nhóm trực tuyến trên Facebook, Zalo, Telegram do học sinh lập có biểu hiện nói xấu, bôi nhọ, kích động bạo lực hoặc rủ rê đua xe, công an cơ sở sẽ thông báo để phối hợp với nhà trường ngăn chặn, quản lý và giáo dục.

Lực lượng công an cũng phối hợp với bảo vệ nhà trường bảo đảm an toàn tại khu vực cổng trường, quán nước, quán Internet, điểm trông giữ xe nhằm kịp thời phát hiện học sinh tụ tập, mang theo hung khí hoặc điều khiển xe máy phân khối lớn khi chưa đủ điều kiện.

Các lực lượng chức năng sẽ tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm các cơ sở kinh doanh quanh trường học bán thuốc lá điện tử, rượu, bia hoặc thực phẩm không rõ nguồn gốc cho học sinh.

Đối với học sinh vi phạm pháp luật, công an cơ sở, nhà trường và gia đình sẽ phối hợp quản lý, giáo dục. Nhà trường phân công một giáo viên chủ nhiệm trực tiếp theo dõi, hỗ trợ, đồng thời phối hợp với gia đình và thông tin cho công an cơ sở khi cần thiết để có biện pháp can thiệp.

Học sinh cũng được khuyến khích tham gia các hoạt động lao động mang ý nghĩa giáo dục tại địa phương, chiến dịch tình nguyện hoặc các câu lạc bộ thể thao do Đoàn Thanh niên công an cơ sở tổ chức.

Các cơ sở giáo dục sẽ đánh giá hiệu quả phối hợp thông qua các chỉ số cụ thể như mức độ thay đổi nhận thức của học sinh, hiệu quả các mô hình triển khai, số vụ việc được phát hiện và ngăn chặn từ sớm, các mô hình hay được nhân rộng và hiệu quả truyền thông trên không gian mạng.

Đề xuất tiêu chí trường học không bạo lực

Việc phối hợp xử lý các hành vi vi phạm, đối với các vụ việc xảy ra trong nhà trường, cơ sở giáo dục chủ trì xử lý, giáo dục và kỷ luật theo quy định. Nếu vụ việc có tính chất nghiêm trọng như gây thương tích nặng, cưỡng đoạt tài sản hoặc sử dụng ma túy, nhà trường phải báo cáo công an cơ sở để xử lý theo quy định của pháp luật.

Đối với các vụ việc xảy ra ngoài nhà trường nhưng liên quan đến học sinh, công an cơ sở sẽ thông báo bằng văn bản cho nhà trường nơi học sinh đang theo học để phối hợp xử lý theo quy định của ngành giáo dục, góp phần tăng tính răn đe và phòng ngừa chung.

Trong quá trình phối hợp xử lý, các đơn vị phải bảo đảm bí mật thông tin cá nhân của học sinh và gia đình theo quy định của pháp luật.

Nhằm xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh, kế hoạch yêu cầu tăng cường phối hợp tổ chức các hoạt động giáo dục lịch sử dân tộc, truyền thống cách mạng, đạo đức, lối sống, văn hóa ứng xử và kỹ năng giải quyết xung đột trong trường học. Đồng thời, hỗ trợ xây dựng mạng lưới giáo viên chủ nhiệm, giáo viên tư vấn tâm lý, cán bộ Đoàn, Đội làm lực lượng nòng cốt trong công tác phòng ngừa.

Bên cạnh đó, các trường tăng cường hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao và câu lạc bộ kỹ năng sống nhằm tạo môi trường phát triển toàn diện cho học sinh. Hai ngành cũng sẽ rà soát các quy định hiện hành, đề xuất bộ tiêu chí đánh giá "trường học không bạo lực" làm cơ sở xây dựng môi trường giáo dục an toàn, lành mạnh.

Đến hết năm 2026, Bộ GD&ĐT và Bộ Công an sẽ triển khai một số nhiệm vụ trọng tâm như tổ chức các hoạt động tuyên truyền trực quan về phòng, chống bạo lực học đường; hướng dẫn kỹ năng nhận diện nguy cơ trên không gian mạng và các hành vi vi phạm pháp luật tại một số địa phương làm điểm; xây dựng các mô hình tự quản như "Cổng trường an toàn giao thông", "Đội học sinh xung kích", "Trường học không bạo lực và tệ nạn xã hội"; đồng thời huy động các tổ chức đoàn thể và chính quyền địa phương tham gia hỗ trợ triển khai tại các trường học.

Ngành Giáo dục sẽ chủ trì hướng dẫn các cơ sở giáo dục thực hiện quy trình phối hợp liên ngành trong phòng ngừa, phát hiện sớm và xử lý các vụ việc liên quan đến học sinh.