Ninh Bình tăng tốc đầu tư hạ tầng, mở cửa cho đô thị phát triển

Ưu tiên các tuyến giao thông tạo động lực phát triển

Phó Chủ tịch UBND tỉnh Ninh Bình Nguyễn Cao Sơn cho biết, tỉnh tập trung nguồn lực cho các công trình hạ tầng có tính lan tỏa, khả năng kết nối cao, hạn chế đầu tư dàn trải; ưu tiên ngân sách cho hạ tầng khung, các tuyến giao thông chiến lược, đồng thời huy động nguồn lực ngoài ngân sách phát triển đô thị, công nghiệp, năng lượng và dịch vụ.

Theo lãnh đạo tỉnh, hạ tầng phải đi trước một bước, tạo động lực phát triển kinh tế - xã hội, mở rộng không gian đô thị và hoàn thiện các tiêu chí thành phố trực thuộc Trung ương.

Thực hiện định hướng này, Ninh Bình đang đẩy nhanh nhiều dự án giao thông trọng điểm. Trên phần mặt bằng được bàn giao, 7 mũi thi công đang triển khai tuyến đường kết nối liên vùng giữa Nam Đồng bằng sông Hồng với vùng núi Tây Bắc và vùng Duyên hải Bắc Trung Bộ, giai đoạn I.

Dự án dài 32,366km, đi qua các xã Bình Minh, Định Hóa, Lai Thành, Yên Mạc, Đồng Thái và các phường Trung Sơn, Tam Điệp. Tuyến được đầu tư theo tiêu chuẩn đường cấp II đồng bằng, tổng mức đầu tư 6.939 tỷ đồng từ ngân sách tỉnh, gồm 8 cầu, 12 nút giao, 1 hầm chui dân sinh cùng các hạng mục hạ tầng kỹ thuật.

Giám đốc Sở Xây dựng Ninh Bình Nguyễn Văn Lượng cho biết, đến ngày 21/7, các địa phương đã bàn giao 23,64km mặt bằng, đạt 73,1% chiều dài toàn tuyến. Hơn 4.000 tỷ đồng đã được bố trí, lũy kế giải ngân trên 2.665 tỷ đồng. Phần còn lại đang tập trung xây dựng khu tái định cư, di chuyển công trình hạ tầng kỹ thuật và tiếp tục bàn giao mặt bằng cho nhà thầu.

Đáng chú ý, tỉnh đang chuẩn bị đầu tư tuyến đường trục động lực Hoa Lư - Nam Định, gồm tuyến chính dài khoảng 21km, Vành đai 2 dài 12,2km và các tuyến nhánh kết nối, tổng mức đầu tư dự kiến 13.850 tỷ đồng từ ngân sách Trung ương và địa phương.

Dự án được kỳ vọng tạo trục kết nối giữa hai trung tâm đô thị Hoa Lư và Nam Định, tăng khả năng tiếp cận các khu công nghiệp, đô thị, dịch vụ, giáo dục, y tế và các khu, điểm du lịch. Để triển khai dự án, UBND tỉnh đã phê duyệt hơn 6.674 tỷ đồng phục vụ bồi thường, hỗ trợ, tái định cư và giải phóng mặt bằng. Khoảng 363,8ha đất dự kiến thu hồi, liên quan 5.627 hộ gia đình, cá nhân và tổ chức; trong đó khoảng 495 hộ cần bố trí tái định cư.

Tại khu vực phía Bắc, tuyến Thanh Liêm - Cao Bồ (Trục T4) có tổng mức đầu tư gần 4.000 tỷ đồng, dài 16km, quy mô 6 làn xe, kết nối xã Thanh Liêm với quốc lộ 10 tại xã Ý Yên. Công trình góp phần giảm tải cao tốc Bắc - Nam, quốc lộ 1, đồng thời mở rộng không gian phát triển đô thị, thương mại và dịch vụ.

Cùng với đó, cao tốc Ninh Bình - Hải Phòng, đoạn qua địa bàn Ninh Bình cũ, đã hoàn thành hơn 99% công tác giải phóng mặt bằng, lũy kế vốn thực hiện đến hết tháng 7/2026 ước đạt 4.563 tỷ đồng. Các dự án đường song hành Vành đai 5 - Vùng Thủ đô Hà Nội và nhiều công trình giao thông trọng điểm khác cũng đang được triển khai.

Tính chung 7/2026, vốn đầu tư thực hiện từ nguồn ngân sách Nhà nước do địa phương quản lý ước đạt 19.967 tỷ đồng, tăng 3,9% so với cùng kỳ và bằng 45,9% kế hoạch năm. Trong đó, vốn ngân sách cấp tỉnh đạt 17.223 tỷ đồng; vốn ngân sách cấp xã đạt 2.744 tỷ đồng, gấp 3,3 lần cùng kỳ.

Gắn đầu tư hạ tầng với quy hoạch đô thị

Ninh Bình xác định đầu tư hạ tầng không chỉ giải quyết nhu cầu giao thông mà còn hình thành các trục động lực, hành lang kinh tế và không gian đô thị mới.

Định hướng này được triển khai trong bối cảnh Luật Quy hoạch đô thị và nông thôn số 144/2025/QH15 có hiệu lực từ ngày 1/1/2026, hoàn thiện cơ sở pháp lý về quy hoạch, tổ chức không gian, hệ thống hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội và quản lý phát triển đô thị trong điều kiện tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp.

Thông tư 16/2025/TT-BXD của Bộ Xây dựng, được sửa đổi, bổ sung bởi Thông tư 43/2025/TT-BXD, tạo cơ sở để địa phương lập, thẩm định, phê duyệt và quản lý quy hoạch, gắn phát triển hạ tầng với tổ chức không gian đô thị.

Ban Thường vụ Tỉnh ủy Ninh Bình đã ban hành Nghị quyết số 11-NQ/TU về xây dựng, phát triển kết cấu hạ tầng theo hướng đồng bộ, hiện đại, xác định hạ tầng phải đi trước một bước, tăng cường kết nối nội tỉnh và liên vùng.

Đề án số 07/ĐA-UBND ngày 18/6/2026 về xây dựng Ninh Bình trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030 xác định mô hình không gian gồm một trục động lực, hai đầu phát triển, ba cực phát triển, bốn vùng kinh tế và năm hành lang kinh tế. Trong đó, hệ thống giao thông đường bộ, đường sắt, đường thủy và đường biển giữ vai trò kết nối các khu vực phát triển.

Hiện Ninh Bình tập trung quản lý 43 dự án, công trình trọng điểm, gồm 5 dự án do các bộ, ngành Trung ương triển khai, 17 dự án đầu tư công trọng điểm cấp tỉnh và 21 dự án ngoài ngân sách.

Lãnh đạo UBND tỉnh yêu cầu các dự án trọng điểm được triển khai đồng bộ, bảo đảm tiến độ, chất lượng và hiệu quả đầu tư. Cùng với các công trình đang thực hiện, tỉnh chuẩn bị những dự án có tầm nhìn dài hạn như quy hoạch cảng biển nước sâu, tuyến đường cảnh quan kết hợp kè hai bên bờ sông Đáy, phục hồi và khai thác các dòng sông cổ gắn với chỉnh trang đô thị, bảo tồn cảnh quan và phát triển du lịch.

Ông Nguyễn Văn Đông, người dân phường Hoa Lư, cho rằng đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông không chỉ rút ngắn thời gian đi lại mà còn mở rộng cơ hội tiếp cận việc làm, dịch vụ, giáo dục, y tế và du lịch.

"Người dân mong các tuyến đường mới được kết nối đồng bộ với hệ thống hiện hữu. Khi giao thông thuận lợi, việc đi lại, vận chuyển hàng hóa dễ dàng hơn, đồng thời tạo điều kiện để doanh nghiệp đầu tư, các khu đô thị và dịch vụ phát triển", ông Đông chia sẻ.

Với việc đồng loạt triển khai các tuyến giao thông chiến lược, Ninh Bình đang từng bước hình thành mạng lưới hạ tầng kết nối nội tỉnh, liên vùng, tạo dư địa khai thác quỹ đất, thu hút đầu tư và mở rộng không gian đô thị.

Hạ tầng đi trước sẽ tạo nền tảng để Ninh Bình tổ chức lại không gian phát triển theo quy hoạch, hình thành các trục động lực, hành lang kinh tế và đô thị mới, qua đó tiến gần hơn mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.

Cùng với các dự án đang triển khai, tỉnh chuẩn bị một số công trình có tầm nhìn dài hạn như quy hoạch cảng biển nước sâu, nghiên cứu quy hoạch sân bay quốc tế, tuyến đường cảnh quan kết hợp kè hai bên bờ sông Đáy, phục hồi và khai thác các dòng sông cổ gắn với chỉnh trang đô thị, bảo tồn cảnh quan và phát triển du lịch.

Với việc đồng loạt triển khai các tuyến giao thông chiến lược, Ninh Bình đang từng bước hình thành mạng lưới hạ tầng kết nối nội tỉnh, liên vùng, tạo nền tảng khai thác hiệu quả quỹ đất, thu hút đầu tư và mở rộng không gian đô thị.

Đây được xem là "cú hích" quan trọng để Ninh Bình nâng cao chất lượng hạ tầng, định hình diện mạo đô thị mới và tiến gần hơn mục tiêu trở thành thành phố trực thuộc Trung ương trước năm 2030.