Nộp thuế xuất nhập khẩu, ai chịu trách nhiệm tra soát chứng từ sai?

Sai sót phát sinh ở đâu, đơn vị đó chịu trách nhiệm

Bộ Tài chính đã công bố dự thảo thông tư quy định thủ tục thu, nộp, bảo lãnh tiền thuế, khoản thu khác, tiền chậm nộp, tiền phạt đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu, quá cảnh và phương tiện xuất cảnh, nhập cảnh, quá cảnh, thay thế Thông tư 51/2025/TT-BTC và Thông tư 184/2015/TT-BTC.

Theo Điều 18 dự thảo, sai sót phát sinh tại đơn vị nào, đơn vị đó phải chịu trách nhiệm, chủ động xác định nguyên nhân và khắc phục hậu quả. Đồng thời, đơn vị gửi tra soát điện tử đến các bên liên quan để phối hợp xử lý.

Các khoản chuyển thừa, chuyển thiếu so với chứng từ nộp ngân sách nhà nước của người nộp thuế được xử lý theo quy định về sai sót phát sinh trong quá trình hạch toán.

Trường hợp chuyển thừa tiền và đề nghị hoàn trả phải bảo đảm không ảnh hưởng đến tờ khai đã được cơ quan hải quan hạch toán trừ nợ, xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế và thông quan hoặc giải phóng hàng hóa.

Nếu chứng từ thu, nộp ngân sách nhà nước đã được Kho bạc Nhà nước truyền sang cơ quan hải quan, khi điều chỉnh, các chứng từ điều chỉnh hoặc trả lại chứng từ có liên quan phải được truyền cho cơ quan thu để theo dõi, tránh việc lợi dụng, thất thoát nguồn thu ngân sách.

Với người nộp thuế, dự thảo phân biệt hai tình huống. Nếu phát hiện thông tin kê khai trên chứng từ nộp ngân sách nhà nước có sai sót, người nộp thuế lập đề nghị điều chỉnh thu ngân sách nhà nước, gửi cơ quan hải quan kiểm tra, điều chỉnh theo Điều 19.

Nếu tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, tổ chức cung ứng dịch vụ thanh toán hoặc tổ chức cung ứng dịch vụ trung gian thanh toán chuyển thừa tiền so với yêu cầu, người nộp thuế phối hợp với đơn vị này gửi thông tin tra soát đến cơ quan hải quan nơi mở tờ khai để kiểm tra, xử lý.

Xử lý theo từng khâu chuyển tiền

Đối với đơn vị chưa phối hợp thu với cơ quan hải quan, khi đã chuyển tiền và thông tin nộp ngân sách nhà nước sang ngân hàng ủy nhiệm thu hoặc Kho bạc Nhà nước, nếu phát hiện sai sót thì phối hợp với đơn vị nhận tiền để tra soát, điều chỉnh.

Đối với đơn vị phối hợp thu, nếu đã chuyển tiền và thông tin nộp ngân sách nhà nước sang ngân hàng ủy nhiệm thu, khi phát hiện sai sót phải lập thư tra soát gửi ngân hàng ủy nhiệm thu để xử lý.

Trường hợp thông tin nộp tiền đồng thời đã được chuyển sang Cổng thanh toán điện tử hải quan và khoản nộp đã được hạch toán, trừ nợ, xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế, đơn vị phát hiện sai sót gửi tra soát điện tử đến cơ quan hải quan nơi mở tờ khai để xác nhận thông tin thu ngân sách nhà nước. Đồng thời, gửi ngân hàng ủy nhiệm thu thực hiện tra soát, điều chỉnh, bảo đảm không ảnh hưởng đến xử lý nợ của lô hàng đã thông quan.

Ngân hàng ủy nhiệm thu cũng có trách nhiệm riêng. Nếu đã chuyển tiền và thông tin nộp ngân sách nhà nước sang Kho bạc Nhà nước, khi phát hiện sai sót, ngân hàng lập thư tra soát gửi Kho bạc Nhà nước để tra soát, điều chỉnh.

Nếu ngân hàng ủy nhiệm thu đồng thời đã chuyển thông tin sang Cổng thanh toán điện tử hải quan và khoản nộp đã được hạch toán, trừ nợ, xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế, khi phát hiện sai sót, ngân hàng phải lập thư tra soát gửi cơ quan hải quan nơi có khoản thu để xác nhận thông tin thu ngân sách nhà nước. Kho bạc Nhà nước căn cứ tra soát của cơ quan hải quan thực hiện điều chỉnh.

Về phía cơ quan hải quan, khi phát hiện sai sót từ thông tin do Kho bạc Nhà nước chuyển đến, dự thảo quy định cách xử lý đối với thông tin đã được Kho bạc Nhà nước hạch toán và cơ quan hải quan đã hạch toán, trừ nợ, xác nhận hoàn thành nghĩa vụ thuế, thông quan hàng hóa hoặc đã hạch toán thu nộp tiền thuế. Cơ quan hải quan lập giấy đề nghị điều chỉnh, gửi Kho bạc Nhà nước và cơ quan hải quan nơi người nộp thuế nộp nhầm để điều chỉnh thông tin hạch toán thu nộp tiền thuế.

Trường hợp nhận bảng kê chứng từ nộp ngân sách nhà nước nhưng sai cơ quan thu hoặc sai Kho bạc Nhà nước nơi giữ tài khoản, cơ quan hải quan nhận bảng kê thực hiện tra soát. Cơ quan này có văn bản gửi Kho bạc Nhà nước đề nghị điều chỉnh chứng từ về đúng cơ quan thu, đúng Kho bạc Nhà nước nơi giữ tài khoản.

Kho bạc Nhà nước có trách nhiệm điều chỉnh thông tin nếu phát hiện sai sót sau khi đã hạch toán thu nộp ngân sách nhà nước và chuyển thông tin sang cơ quan hải quan. Chứng từ điều chỉnh được gửi sang cơ quan hải quan để điều chỉnh thông tin quản lý, bảo đảm không ảnh hưởng đến xử lý nợ của lô hàng đã thông quan.