Phân cấp cấp phép, giảm thủ tục vận chuyển hàng nguy hiểm đường thủy

Phân định rõ thẩm quyền cấp phép

Bộ Xây dựng đang lấy ý kiến dự thảo Nghị định sửa đổi, bổ sung một số điều của các nghị định trong lĩnh vực hàng hải, đường thủy nội địa, trong đó đề xuất phân định rõ thẩm quyền cấp phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm, đơn giản hóa thủ tục hành chính và cắt giảm một số điều kiện kinh doanh.

Dự thảo đề xuất sửa đổi, bổ sung Nghị định số 34/2024/NĐ-CP theo hướng phân định cụ thể thẩm quyền cấp giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm bằng phương tiện thủy nội địa giữa chính quyền địa phương và Bộ Quốc phòng, đồng thời giữ nguyên cơ chế quản lý chuyên ngành đối với hàng hóa nguy hiểm loại 7.

Theo đó, Chủ tịch UBND cấp tỉnh tổ chức cấp giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm bằng phương tiện thủy nội địa trong phạm vi địa bàn quản lý, trừ các trường hợp thuộc thẩm quyền của Bộ Quốc phòng và hàng hóa nguy hiểm loại 7 được thực hiện theo quy định của pháp luật về năng lượng nguyên tử.

Bộ Quốc phòng tổ chức cấp giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm cho các tổ chức, doanh nghiệp thuộc phạm vi quản lý của Bộ; đồng thời cấp phép cho người vận tải được các tổ chức, doanh nghiệp này thuê vận chuyển hàng hóa nguy hiểm.

Đối với hàng hóa nguy hiểm loại 7, bao gồm các chất phóng xạ, việc cấp giấy phép vận chuyển tiếp tục thực hiện theo quy định của pháp luật về năng lượng nguyên tử.

Cơ quan cấp giấy phép căn cứ vào loại, nhóm hàng hóa nguy hiểm theo quy định để quyết định tuyến đường và thời gian vận chuyển, bảo đảm việc quản lý phù hợp với đặc tính của từng loại hàng hóa.

Một giấy phép có giá trị trên toàn tuyến vận chuyển

Một trong những điểm đáng chú ý của dự thảo là quy định giấy phép vận chuyển hàng hóa nguy hiểm được cấp cho toàn bộ tuyến vận chuyển ghi trong giấy phép và có giá trị tại các địa phương mà phương tiện đi qua trong phạm vi tuyến đường, thời gian được cấp phép.

Theo đó, đơn vị vận tải không phải xin cấp giấy phép riêng tại từng địa phương trên hành trình vận chuyển. Quy định này được kỳ vọng sẽ giảm đầu mối thực hiện thủ tục, tiết kiệm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp và bảo đảm tính thống nhất trong quản lý hoạt động vận chuyển hàng hóa nguy hiểm.

Dự thảo đồng thời nhấn mạnh, phương tiện vận chuyển hàng hóa nguy hiểm thuộc trường hợp được miễn cấp giấy phép vẫn phải đáp ứng đầy đủ các yêu cầu liên quan đến an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường, phòng cháy, chữa cháy, người điều khiển phương tiện, ứng phó sự cố và các điều kiện an toàn khác theo quy định của pháp luật.

Bộ Xây dựng nhấn mạnh, việc phân cấp, miễn cấp phép theo ngưỡng và đơn giản hóa thủ tục là vấn đề quản lý hành chính trong nước, không làm giảm các nghĩa vụ về an toàn vận chuyển, phòng ngừa sự cố, phòng cháy, chữa cháy và bảo vệ môi trường trong những trường hợp pháp luật có quy định áp dụng.

Cắt giảm điều kiện, đơn giản hóa thủ tục thay đổi phương tiện

Bên cạnh việc phân định thẩm quyền, dự thảo còn đề xuất bãi bỏ một số điều kiện đối với phương tiện thủy nội địa vận chuyển hàng hóa nguy hiểm. Theo hướng sửa đổi, các trường hợp miễn cấp giấy phép được quy định đối với LNG, CNG, LPG, nhiên liệu lỏng, hóa chất bảo vệ thực vật và một số hóa chất độc, nguy hiểm theo ngưỡng xác định.

Việc quy định cụ thể các trường hợp miễn cấp phép được kỳ vọng góp phần giảm thủ tục hành chính đối với hoạt động vận tải, đồng thời vẫn duy trì các yêu cầu an toàn tương ứng với tính chất và mức độ nguy hiểm của hàng hóa.

Dự thảo cũng quy định trình tự xử lý khi có sự thay đổi phương tiện hoặc người điều khiển phương tiện trong quá trình vận chuyển hàng hóa nguy hiểm.

Cụ thể, nếu thay đổi phương tiện hoặc người điều khiển phương tiện so với danh sách trong hồ sơ đã được cấp giấy phép, người vận tải phải gửi thông báo kèm hồ sơ của phương tiện và người điều khiển phương tiện thay thế đến cơ quan cấp giấy phép ít nhất 3 ngày làm việc trước khi thực hiện vận chuyển.

Trong thời hạn 1 ngày làm việc kể từ ngày nhận được thông báo kèm hồ sơ, cơ quan cấp giấy phép có trách nhiệm kiểm tra và thông báo bằng văn bản về danh sách phương tiện, người điều khiển phương tiện thay thế. Trường hợp không đồng ý, cơ quan cấp giấy phép phải trả lời bằng văn bản.

Các đề xuất sửa đổi nhằm thực hiện phương án phân cấp, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính của Chính phủ trong lĩnh vực hàng hải, đường thủy nội địa. Việc phân định rõ trách nhiệm giữa cơ quan trung ương và địa phương cũng được kỳ vọng giúp hạn chế chồng chéo, tránh phát sinh khoảng trống trong quản lý sau phân cấp.

Đáng chú ý, việc đơn giản hóa thủ tục cấp phép không đồng nghĩa với nới lỏng các yêu cầu an toàn bắt buộc. Cơ chế quản lý chuyên ngành đối với hàng hóa nguy hiểm loại 7 tiếp tục được duy trì theo pháp luật về năng lượng nguyên tử; các nghĩa vụ về an toàn kỹ thuật, phòng cháy, chữa cháy, ứng phó sự cố và bảo vệ môi trường vẫn phải được thực hiện theo quy định hiện hành.

Nếu được thông qua, các quy định mới sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp vận tải, tạo thuận lợi cho hoạt động vận chuyển hàng hóa nguy hiểm bằng đường thủy nội địa, đồng thời bảo đảm sự thống nhất trong quản lý nhà nước và duy trì các yêu cầu an toàn cần thiết.