Phê duyệt Đề án nâng cao năng lực an ninh mạng quốc gia, hướng tới Top 15 thế giới

Thủ tướng Chính phủ Phạm Minh Chính ký Quyết định số 515/QĐ-TTg ngày 30/3 phê duyệt Đề án "Nâng cao năng lực hoạt động của lực lượng bảo vệ an ninh mạng quốc gia".

Xây dựng 10.000 chuyên gia an ninh mạng, 20% đạt trình độ quốc tế

Đề án đặt mục tiêu nâng cao năng lực tổng thể của lực lượng bảo vệ an ninh mạng quốc gia, xây dựng lực lượng tinh nhuệ, hiện đại, đủ khả năng chủ động phòng ngừa, sẵn sàng ứng phó với mọi nguy cơ, thách thức trên không gian mạng. Qua đó, góp phần bảo vệ vững chắc an ninh quốc gia, trật tự an toàn xã hội và quyền, lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân.

Đến năm 2030, Việt Nam phấn đấu nằm trong nhóm 15 quốc gia dẫn đầu thế giới theo Chỉ số an ninh mạng toàn cầu (ITU-GCI), đồng thời hình thành và phát triển Trung tâm Đào tạo khu vực về phòng, chống tội phạm mạng và an ninh mạng, qua đó nâng cao vị thế và năng lực dẫn dắt trong khu vực.

Một mục tiêu quan trọng khác là xây dựng đội ngũ ít nhất 10 nghìn chuyên gia an ninh mạng chuyên sâu, trong đó 20% đạt trình độ quốc tế. 100% lực lượng chuyên trách bảo vệ an ninh mạng được bố trí tại Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, cũng như tại các bộ, ngành, địa phương và các cơ quan, tổ chức quản lý hệ thống thông tin quan trọng về an ninh quốc gia.

Cán bộ trực tiếp quản trị, vận hành hệ thống thông tin cấp độ 3, cấp độ 4, cấp độ 5 trong các cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp nhà nước phải có chứng nhận đáp ứng yêu cầu kiến thức, kỹ năng chuyên sâu về an ninh mạng và được cập nhật kiến thức ít nhất mỗi năm một lần.

Đề án cũng đặt mục tiêu 90% người sử dụng Internet có cơ hội tiếp cận các hoạt động nâng cao nhận thức, kỹ năng và công cụ bảo đảm an ninh mạng. Đồng thời, đẩy mạnh nghiên cứu, phát triển và từng bước làm chủ các công nghệ chiến lược, xây dựng hệ sinh thái sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng do Việt Nam làm chủ.

Nhà nước sẽ lựa chọn tối thiểu 2 tổ chức, doanh nghiệp cho mỗi loại sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng trọng điểm để tập trung nguồn lực phát triển. Phấn đấu 70% các bộ, ngành, địa phương và hệ thống thông tin quan trọng quốc gia sử dụng sản phẩm công nghệ chiến lược "Make in Vietnam".

Đáng chú ý, 100% sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng phải được kiểm định, đánh giá trước khi đưa vào sử dụng, trước hết áp dụng với hạ tầng thông tin quan trọng quốc gia và các hệ thống có ảnh hưởng trực tiếp đến an ninh quốc gia, trật tự xã hội và đời sống nhân dân.

Đến năm 2045, Việt Nam đặt mục tiêu thuộc nhóm quốc gia dẫn đầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương về an ninh mạng, có năng lực mạnh trong phòng thủ, tấn công, trấn áp tội phạm mạng và các thế lực thù địch, bảo vệ vững chắc chủ quyền số và an toàn cho mọi hoạt động trên không gian mạng.

Cùng với đó, công nghiệp an ninh mạng được định hướng trở thành ngành kinh tế - kỹ thuật mũi nhọn, với ít nhất 3 doanh nghiệp Việt Nam nằm trong nhóm 50 doanh nghiệp hàng đầu thế giới về cung cấp giải pháp an ninh mạng, có khả năng xuất khẩu sản phẩm, dịch vụ, công nghệ.

Hoàn thiện thể chế, tăng cường năng lực quản lý

Để đạt các mục tiêu trên, Đề án đề ra nhiều nhiệm vụ, giải pháp trọng tâm, trước hết là hoàn thiện thể chế và xây dựng cơ chế, chính sách đặc thù trong lĩnh vực an ninh mạng.

Các cơ quan chức năng sẽ rà soát, cập nhật, hoàn thiện hệ thống văn bản quy phạm pháp luật, bảo đảm đồng bộ, thống nhất và hiệu quả giữa các lực lượng, đáp ứng yêu cầu quản lý trong bối cảnh công nghệ phát triển nhanh.

Cùng với đó, xây dựng và ban hành các tiêu chuẩn quốc gia, quy chuẩn kỹ thuật đối với sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng; thiết lập cơ chế hợp chuẩn, hợp quy và đánh giá sự phù hợp. Việc áp dụng tiêu chuẩn được ưu tiên đối với hạ tầng thông tin quan trọng quốc gia và các hệ thống có ảnh hưởng lớn đến an ninh, trật tự và đời sống xã hội.

Đề án cũng đặt ra yêu cầu xây dựng khung quản lý rủi ro an ninh mạng quốc gia, chuyển từ quản lý kỹ thuật sang quản trị rủi ro toàn diện theo tiêu chuẩn quốc tế, nhằm nâng cao tính chủ động trong phân bổ nguồn lực và giảm thiểu thiệt hại từ các cuộc tấn công mạng.

Bên cạnh đó, việc củng cố, kiện toàn Ban Chỉ đạo An ninh mạng Quốc gia và các tiểu ban tại bộ, ngành, địa phương được xác định là nhiệm vụ quan trọng. Các cơ quan chuyên trách về an ninh mạng tại Bộ Công an, Bộ Quốc phòng tiếp tục được kiện toàn, đồng thời hướng dẫn các đơn vị tổ chức lực lượng bảo vệ an ninh mạng phù hợp.

Đề án cũng chú trọng xây dựng mạng lưới liên kết chuyên gia an ninh mạng trong và ngoài nước, mở rộng Liên minh ứng phó, khắc phục sự cố an ninh mạng quốc gia, hình thành đội ngũ chuyên gia có năng lực chuyên sâu về các công nghệ trọng yếu như trí tuệ nhân tạo, mật mã kháng lượng tử, blockchain... đạt đẳng cấp thế giới.

Phát triển nhân lực, công nghệ và mở rộng hợp tác quốc tế

Phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao là một trong những nội dung trọng tâm. Theo đó, sẽ xây dựng tiêu chuẩn chức danh, vị trí việc làm, khung kiến thức, kỹ năng chuyên sâu và quy định đào tạo, sát hạch, cấp chứng nhận cho lực lượng an ninh mạng.

Các chương trình đào tạo, tập huấn được xây dựng, cập nhật định kỳ, bảo đảm phù hợp với từng cấp độ năng lực. Hằng năm tổ chức các khóa đào tạo ngắn hạn theo nhiều hình thức cho các cơ quan của Đảng, Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc Việt Nam và lực lượng vũ trang từ Trung ương đến cơ sở.

Đề án cũng thúc đẩy kết nối giữa nhà trường, viện nghiên cứu với doanh nghiệp và cơ quan nhà nước, tăng cường liên kết công - tư, góp phần phát triển hệ sinh thái nhân lực an ninh mạng.

Song song với đó, việc làm chủ công nghệ được xác định là yếu tố then chốt. Các cơ quan chức năng sẽ rà soát, công bố danh mục công nghệ, sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng cốt lõi quốc gia để ưu tiên phát triển; thúc đẩy cơ chế để cơ quan nhà nước đặt hàng doanh nghiệp phát triển các sản phẩm về an ninh mạng; ưu tiên thí điểm, thử nghiệm các sản phẩm do Việt Nam làm chủ công nghệ.

Chương trình quốc gia thúc đẩy phát triển sản phẩm, dịch vụ an ninh mạng nội địa sẽ được triển khai theo hướng hỗ trợ đầu ra, tạo thị trường cho doanh nghiệp. Đồng thời, tổ chức các cuộc thi, giải thưởng nhằm tìm kiếm, đánh giá và công nhận các sản phẩm chất lượng cao.

Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và doanh nghiệp vừa và nhỏ trong lĩnh vực an ninh mạng cũng được triển khai thông qua đào tạo, tư vấn và cung cấp giải pháp phù hợp.

Đề án nhấn mạnh việc phát triển các trung tâm đo kiểm an ninh mạng đủ năng lực thử nghiệm, đánh giá sự phù hợp tiêu chuẩn, quy chuẩn đối với sản phẩm, dịch vụ trong nước và quốc tế.

Về hợp tác quốc tế, Việt Nam tăng cường hợp tác song phương với các quốc gia và tổ chức tiên tiến thông qua chia sẻ thông tin, hỗ trợ kỹ thuật và đào tạo nhân lực.

Đồng thời, chủ động tham gia các tổ chức quốc tế như ITU, FIRST, APCERT, GFCE, ISO, IEC, đề xuất sáng kiến, phối hợp tổ chức các hoạt động, sự kiện quốc tế nhằm nâng cao hình ảnh và vị thế quốc gia.

Việt Nam cũng tích cực tham gia các diễn đàn đa phương như Liên hợp quốc, ASEAN, APEC để thúc đẩy xây dựng các chuẩn mực, quy tắc ứng xử toàn cầu về an ninh mạng, đồng thời thúc đẩy việc ký kết và phê chuẩn Công ước Liên Hợp quốc về chống tội phạm mạng.

Bên cạnh đó, việc thu hút nguồn lực quốc tế cho nghiên cứu, đổi mới sáng tạo, khởi nghiệp và chuyển giao công nghệ được chú trọng, cùng với khuyến khích doanh nghiệp, viện nghiên cứu tham gia các diễn đàn quốc tế và hướng tới đạt các chứng nhận, giải thưởng về an ninh mạng.