Phú Thọ thúc đẩy vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt, hướng tới giao thông xanh

Trong định hướng phát triển giao thông của tỉnh Phú Thọ, vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt được xác định là giải pháp quan trọng nhằm nâng cao khả năng kết nối giữa khu vực đô thị, nông thôn với các trung tâm hành chính, khu công nghiệp và vùng sản xuất; đồng thời tạo điều kiện để người dân tiếp cận phương thức di chuyển an toàn, thuận tiện với chi phí hợp lý.

Hiện nay, trên địa bàn tỉnh có 19 tuyến xe buýt đang hoạt động, kết nối nhiều khu dân cư, khu công nghiệp và trung tâm kinh tế - xã hội. Mạng lưới vận tải công cộng từng bước được mở rộng đến khu vực nông thôn, góp phần thay đổi thói quen sử dụng phương tiện cá nhân và nâng cao khả năng tiếp cận dịch vụ giao thông của người dân.

Trao đổi với phóng viên Báo Xây dựng ngày 16/6, ông Phạm Tuấn Giang, Phó giám đốc Sở Xây dựng Phú Thọ cho biết, sau sáp nhập, tỉnh đã triển khai nhiều cơ chế hỗ trợ nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp đầu tư, khai thác và phát triển vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt. 

Các chính sách tập trung khuyến khích đổi mới phương tiện theo hướng hiện đại, thân thiện với môi trường; nghiên cứu mở rộng mạng lưới tuyến phù hợp với nhu cầu thực tế; từng bước nâng cao chất lượng dịch vụ để thu hút người dân sử dụng phương tiện công cộng.

Đáng chú ý, Nghị quyết số 08/2026/NQ-HĐND đã quy định chính sách hỗ trợ đối với hoạt động vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt trên địa bàn tỉnh. Theo đó, các tuyến xe buýt nội tỉnh được hỗ trợ phải bảo đảm tỷ lệ lấp đầy hành khách tối thiểu 30%, ưu tiên phục vụ an sinh xã hội và kết nối các khu vực trọng điểm.

Chính sách hỗ trợ gồm hỗ trợ lãi suất vay đầu tư phương tiện và hạ tầng từ 50–70% trong thời gian tối đa 5 năm; ưu tiên đầu tư xe tiết kiệm nhiên liệu, thân thiện môi trường; hỗ trợ xây dựng bến xe, điểm dừng, nhà chờ và điểm trung chuyển liên vùng. 

Bên cạnh đó, tỉnh hỗ trợ 30% doanh thu bán vé, đồng thời áp dụng chính sách miễn, giảm giá vé đối với học sinh, sinh viên, công nhân, người cao tuổi và các đối tượng chính sách.

“Về lâu dài, mục tiêu của tỉnh là xây dựng hệ thống vận tải hành khách công cộng đồng bộ, giảm ùn tắc giao thông, giảm phát thải, góp phần thúc đẩy phát triển đô thị theo hướng xanh và bền vững”, ông Phạm Tuấn Giang cho biết.

Từ góc độ doanh nghiệp vận tải, ông Nguyễn Phạm Tuân, Phó giám đốc Công ty TNHH MTV Vận tải ô tô Vĩnh Phúc cho biết, đơn vị hiện đang khai thác 6 tuyến xe buýt nội tỉnh trên địa bàn khu vực Vĩnh Phúc và từng bước điều chỉnh hoạt động theo nhu cầu thực tế của hành khách.

Thời gian qua, doanh nghiệp tập trung đầu tư bổ sung phương tiện mới, ưu tiên các dòng xe vận hành ổn định, chất lượng cao và thân thiện với môi trường; đồng thời triển khai thanh toán điện tử trên một số tuyến nhằm tạo thuận lợi cho người dân. 

Với các tuyến có lưu lượng lớn, doanh nghiệp chủ động tăng chuyến vào giờ cao điểm, duy trì tần suất khoảng 5 - 10 phút/chuyến; ngoài giờ cao điểm, tần suất trung bình khoảng 40 phút/chuyến.

Song song với đó là tăng cường đào tạo kỹ năng phục vụ cho đội ngũ lái xe, kiểm tra, bảo dưỡng phương tiện định kỳ và ứng dụng công nghệ trong điều hành nhằm bảo đảm an toàn, nâng cao trải nghiệm hành khách.

Trực tiếp làm việc trên tuyến VP-05, anh Đào Quốc Huy, lái xe buýt cho biết, đội ngũ lái xe của công ty luôn đặt yếu tố an toàn lên hàng đầu trong mỗi hành trình.

Theo đó, lái xe thực hiện nghiêm quy định về tốc độ, thời gian làm việc, kiểm tra phương tiện trước khi xuất bến; đồng thời phụ xe chủ động hỗ trợ hành khách, ưu tiên người cao tuổi, trẻ em và phụ nữ mang thai nhằm bảo đảm mỗi chuyến đi an toàn, văn minh.

Là người thường xuyên sử dụng vé tháng để đi làm tại khu công nghiệp Bình Xuyên, chị Đinh Thị Vân (xã Yên Lạc) đánh giá xe buýt đang trở thành lựa chọn phù hợp với người lao động nhờ chi phí hợp lý, thời gian ổn định và chất lượng phục vụ ngày càng được cải thiện.

Tuy nhiên, thực tế cho thấy vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt vẫn còn những điểm nghẽn cần tháo gỡ. Một số tuyến có tần suất khai thác chưa đáp ứng nhu cầu thực tế, thời gian chờ còn dài; độ phủ mạng lưới tại khu vực vùng sâu, vùng xa chưa đồng đều; hệ thống điểm dừng, nhà chờ ở một số nơi chưa được đầu tư đồng bộ. 

Bên cạnh đó, thói quen sử dụng phương tiện cá nhân vẫn là thách thức đối với mục tiêu gia tăng tỷ lệ người dân sử dụng vận tải công cộng.

Trước yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới, tỉnh Phú Thọ đã quy hoạch mạng lưới gồm 27 tuyến xe buýt trên toàn địa bàn, hướng tới hình thành hệ thống kết nối đồng bộ giữa trung tâm hành chính, khu công nghiệp, đô thị, khu du lịch và khu vực nông thôn, miền núi.

Với nền tảng hạ tầng từng bước hoàn thiện cùng định hướng phát triển giao thông xanh và chuyển đổi số, vận tải hành khách công cộng bằng xe buýt được kỳ vọng sẽ trở thành phương thức di chuyển quan trọng trong tương lai; góp phần giảm áp lực phương tiện cá nhân, hạn chế ùn tắc, tai nạn giao thông, giảm phát thải khí nhà kính và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội theo hướng hiện đại, bền vững.