Quy định mới về tổ chức thôn, tổ dân phố
Chính phủ vừa ban hành Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định về tổ chức, hoạt động của thôn, tổ dân phố và một số chế độ, chính sách đối với người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.

Tỉnh Quảng Ninh đang khẩn trương sắp xếp thôn, khu phố theo mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Theo nghị định, thôn và tổ dân phố là tổ chức tự quản của cộng đồng dân cư, không phải là một cấp hành chính. Đây là nơi thực hiện dân chủ trực tiếp, tổ chức để nhân dân thực hiện các chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước.
Nghị định cũng quy định rõ tiêu chuẩn thành lập thôn, tổ dân phố mới phù hợp với điều kiện dân cư của từng vùng miền.
Tại Hà Nội và TP Hồ Chí Minh, thôn phải có từ 500 hộ gia đình trở lên, tổ dân phố từ 700 hộ gia đình trở lên. Đối với vùng đồng bằng sông Hồng, Đông Nam Bộ và đồng bằng sông Cửu Long, tiêu chuẩn là từ 400 hộ đối với thôn và từ 550 hộ đối với tổ dân phố.
Các khu vực miền núi phía Bắc, Bắc Trung Bộ, duyên hải Nam Trung Bộ và Tây Nguyên được áp dụng tiêu chí riêng, dao động từ 150 đến 350 hộ đối với thôn và từ 300 đến 450 hộ đối với tổ dân phố nhằm phù hợp với mật độ dân cư và điều kiện thực tế của từng địa phương.
Theo quy định mới, mỗi thôn, tổ dân phố được bố trí không quá 3 người hoạt động không chuyên trách, gồm các chức danh: Bí thư chi bộ, trưởng thôn (hoặc tổ trưởng tổ dân phố) và trưởng ban công tác mặt trận. Nhiệm kỳ của trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố được xác định là 5 năm.
Những người đảm nhiệm các vị trí này phải từ đủ 21 tuổi trở lên, có phẩm chất đạo đức tốt, uy tín trong cộng đồng, trình độ văn hóa phù hợp và đặc biệt phải có khả năng ứng dụng công nghệ thông tin, chuyển đổi số trong quá trình tổ chức, điều hành hoạt động tại địa bàn dân cư.
Quy định này được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả tự quản ở cơ sở, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi hơn cho người dân trong tiếp cận thông tin và các dịch vụ công.
Nghị định 185/2026/NĐ-CP quy định ngân sách nhà nước thực hiện khoán quỹ phụ cấp hằng tháng cho người hoạt động không chuyên trách ở thôn, tổ dân phố.
Cụ thể, mức khoán bằng 8 lần mức lương cơ sở được áp dụng đối với các thôn có từ 700 hộ gia đình trở lên; tổ dân phố có từ 1.000 hộ gia đình trở lên hoặc thuộc các địa bàn trọng điểm về quốc phòng, an ninh, biên giới, hải đảo và vùng đặc biệt khó khăn.
Đối với các thôn, tổ dân phố còn lại, quỹ phụ cấp được khoán bằng 6,5 lần mức lương cơ sở.
Các địa phương khẩn trương hoàn thành phương án sắp xếp
Là một trong những địa phương đi đầu trong triển khai các chủ trương đổi mới tổ chức bộ máy, UBND tỉnh Quảng Ninh đã sớm ban hành Văn bản số 2075/UBND-TH về sắp xếp thôn, bản, khu phố và đội ngũ người hoạt động không chuyên trách.

Nghị định 185/2026/NĐ-CP đã có hiệu lực thi hành từ ngày 26/5/2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc tổ chức lại hệ thống thôn, tổ dân phố trên phạm vi cả nước theo hướng tinh gọn, hiệu quả.
Theo đó, tỉnh yêu cầu việc sắp xếp phải bảo đảm phù hợp với các tiêu chí của Chính phủ, đồng thời đáp ứng yêu cầu quản lý trong quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp.
Quá trình triển khai phải xem xét đầy đủ các yếu tố lịch sử, văn hóa, phong tục, tập quán, điều kiện địa lý, quốc phòng, an ninh và sự gắn kết tự nhiên của cộng đồng dân cư. Mục tiêu là bảo đảm ổn định chính trị, giữ vững trật tự an toàn xã hội và không để phát sinh các vấn đề phức tạp tại cơ sở.
UBND tỉnh giao các xã, phường, đặc khu khẩn trương rà soát toàn bộ thôn, bản, khu phố trên địa bàn; xây dựng phương án sắp xếp, tổ chức lại các đơn vị dân cư và kiện toàn đội ngũ người hoạt động không chuyên trách sau sắp xếp.
Các địa phương phải hoàn thành việc báo cáo cấp ủy cùng cấp và gửi phương án về UBND tỉnh thông qua Sở Nội vụ.
Nghị định 185/2026/NĐ-CP đã có hiệu lực thi hành từ ngày 26/5/2026, tạo cơ sở pháp lý quan trọng cho việc tổ chức lại hệ thống thôn, tổ dân phố trên phạm vi cả nước theo hướng tinh gọn, hiệu quả.
Với sự chỉ đạo quyết liệt của tỉnh cùng sự vào cuộc của các sở, ngành và địa phương, Quảng Ninh đang đẩy nhanh tiến độ sắp xếp thôn, bản, khu phố theo quy định mới. Đây được xem là bước đi quan trọng nhằm nâng cao chất lượng quản lý nhà nước ở cơ sở, đáp ứng yêu cầu phát triển và vận hành hiệu quả mô hình chính quyền địa phương hai cấp trong giai đoạn mới.

Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận