Ngay từ thời điểm này, các chủ đầu tư, ban quản lý dự án cần sớm nhận diện và tháo gỡ các "nút thắt" về giải phóng mặt bằng, nguồn cung vật liệu… để tăng tốc giải ngân, hoàn thành kế hoạch cả năm.
Dự án Quy Nhơn - Chí Thạnh hoàn thành đã tạo sức bật lớn cho công tác giải ngân của Ban QLDA 85.
Tạo sức bật sản lượng giải ngân
Dịp 19/5, dự án cao tốc Quy Nhơn - Chí Thạnh chính thức khép lại hành trình vượt khó thi công, đưa vào khai thác toàn tuyến dài gần 62km.
Không chỉ góp phần nối thông trục cao tốc "xương sống" của cả nước - cao tốc Bắc - Nam phía Đông, dự án Quy Nhơn - Chí Thạnh hoàn thành còn tạo sức bật lớn cho công tác giải ngân vốn đầu tư công của chủ đầu tư (Ban QLDA 85).
Ông Nguyễn Văn Long, Giám đốc đơn vị này cho biết, tính đến trung tuần tháng 5/2026, giá trị giải ngân của dự án Quy Nhơn - Chí Thạnh đạt hơn 250 tỷ đồng, tương ứng 35% kế hoạch. Con số này tạo đà đưa sản lượng giải ngân chung của Ban đến nay đạt gần 3.500 tỷ đồng, tương ứng hơn 19% kế hoạch năm.
Là một trong các đơn vị có kết quả giải ngân vượt mức bình quân của cả nước, đến nay, Ban QLDA 7 đã giải ngân được gần 900 tỷ đồng trên tổng số vốn được giao xấp xỉ 3.000 tỷ đồng (đạt tỷ lệ gần 31%).
Theo ông Lê Quốc Dũng, Giám đốc Ban QLDA 7, kế hoạch vốn năm 2026 không nhiều, chủ yếu cho các dự án cơ bản hoàn thành nên không vướng mắc nhiều.
Nỗ lực đẩy tiến độ hoàn thành các dự án lớn (trong đó có dự án cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn đã khai thác), đưa sản lượng giải ngân đạt hơn 17% kế hoạch vốn được giao (gần 4.000 tỷ đồng), song thời gian qua, công tác giải ngân của Ban QLDA 2 lại chưa được như kỳ vọng bởi những khó khăn thường trực.
Theo ông Lê Thắng, Giám đốc Ban QLDA 2, nguyên nhân do công tác giải phóng mặt bằng tại dự án cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn, cải tạo cầu yếu và cầu kết nối trên các quốc lộ giai đoạn II chưa được như kỳ vọng; nguồn vật liệu và bãi đổ thải tại một số dự án như Chợ Mới - Bắc Kạn còn khó gặp khó...
Nút thắt mặt bằng, vật liệu
Lãnh đạo Vụ Kế hoạch - Tài chính (Bộ Xây dựng) cho biết, tính đến hết 4 tháng đầu năm, nhiều chủ đầu tư thuộc Bộ có kết quả giải ngân tương đối khả quan như: Cục Đường bộ Việt Nam; Ban QLDA 7; Ban QLDA 85.
Trái lại, một số chủ đầu tư có tỷ lệ giải ngân chưa đáp ứng kế hoạch, chưa đạt mức giải ngân bình quân chung cả nước như: Ban Hàng hải và Đường thủy; Ban QLDA Mỹ Thuận; Ban QLDA đường Hồ Chí Minh; Ban QLDA Đường sắt; Sở Xây dựng Quảng Trị; Sở Xây dựng Phú Thọ…
Theo lãnh đạo Vụ Kế hoạch - Tài chính, rào cản lớn đối với công tác giải ngân gồm 3 nhóm nguyên nhân chính.
Năm 2026, tổng số vốn Bộ Xây dựng được Thủ tướng Chính phủ giao 137.258 tỷ đồng, gồm: 133.843 tỷ đồng kế hoạch năm 2026 và 3.415 tỷ đồng kế hoạch 2025 kéo dài sang 2026.
Trong đó, số vốn phân bổ cho 2 dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam và đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng chiếm tới 76% kế hoạch năm (hơn 101.000 tỷ đồng).
Hiện, Bộ Xây dựng đang đề nghị Bộ Tài chính báo cáo cấp có thẩm quyền điều chỉnh giảm kế hoạch của Bộ 2 dự án này khoảng 82.590 tỷ đồng (Dự án đường sắt tốc độ cao Bắc - Nam điều chuyển hơn 55.000 tỷ đồng từ Bộ Xây dựng về các địa phương theo Nghị quyết của Quốc hội; Dự án đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng giảm hơn 27.500 tỷ đồng để phù hợp tình hình triển khai dự án).
Trường hợp không tính số vốn đang đề nghị cấp có thẩm quyền điều chỉnh giảm kế hoạch của 2 dự án đường sắt, tổng kế hoạch giải ngân năm 2026 của Bộ là 54.668 tỷ đồng.
Theo báo cáo của các chủ đầu tư, ban quản lý dự án, hết tháng 4/2026, Bộ Xây dựng giải ngân hơn 5.300 tỷ đồng. Trường hợp không tính số vốn đang đề nghị cấp có thẩm quyền điều chỉnh giảm kế hoạch của 2 dự án đường sắt, tỷ lệ giải ngân tới hết tháng 4/2026 của Bộ đạt gần 10% kế hoạch.
Trước hết, công tác giải phóng mặt bằng, di dời công trình hạ tầng kỹ thuật một số dự án chuyển tiếp chưa được xử lý dứt điểm, ảnh hưởng đến tiến độ triển khai dự án như: Nâng cấp, mở rộng QL2 đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì (tỉnh Phú Thọ); Chợ Mới - Bắc Kạn (tỉnh Thái Nguyên); đường Hồ Chí Minh đoạn Chợ Chu - Ngã ba Trung Sơn (tỉnh Tuyên Quang) và đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất - Gò Quao - Vĩnh Thuận (tỉnh An Giang); Dự án thành phần 2 Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột (tỉnh Khánh Hòa, Đắk Lắk)…
Thứ hai là tình trạng thiếu nguồn cung (nhất là vật liệu thông thường như đất đắp, cát, đá) làm tăng chi phí đầu vào, ảnh hưởng trực tiếp tới công tác lập dự toán, làm chậm tiến độ chung của dự án.
Một số dự án ODA do các quy định và thời gian phản hồi từ phía nhà tài trợ mất nhiều thời gian. Ngoài ra, chênh lệch tỷ giá và giảm thuế VAT cũng ảnh hưởng tới kết quả giải ngân các dự án ODA so với dự kiến ban đầu.
Áp lực gia tăng về cuối năm
Vụ Kế hoạch - Tài chính cho rằng, với các dự án chưa đáp ứng tiến độ, các chủ đầu tư phải phối hợp chặt chẽ với các địa phương, tháo gỡ các khó khăn, vướng mắc để bàn giao dứt điểm mặt bằng còn lại, đảm bảo nguồn cung ứng vật liệu; quyết liệt chỉ đạo nhà thầu chủ động nguồn nhiên liệu, tập trung thi công bám sát kế hoạch được lập.
Đối với dự án khởi công mới, các chủ đầu tư cần gấp rút hoàn thiện thủ tục đầu tư, đánh giá hiệu quả đầu tư, sớm trình phê duyệt chủ trương đầu tư dự án, tạo cơ sở giải ngân.
Nhìn nhận áp lực giải ngân thời gian tới còn rất lớn, Giám đốc Ban QLDA 2 Lê Thắng cho biết, với số vốn gần 3.300 tỷ đồng cần giải ngân trong những tháng còn lại, trung bình mỗi tháng, đơn vị cần giải ngân khoảng 470 tỷ đồng.
"Chúng tôi đang tích cực phối hợp, làm việc với địa phương để xử lý dứt điểm vướng mắc về giải phóng mặt bằng, nguồn vật liệu, bãi đổ thải, tập trung xử lý các thủ tục, phấn đấu giải ngân theo kế hoạch", ông Thắng nói.
Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận