Sức ép bủa vây ngành ô tô toàn cầu

Kỳ vọng tăng trưởng vấp lực cản

Bên ngoài nước Mỹ, các hãng ô tô chịu sức ép từ làn sóng cạnh tranh mạnh mẽ của các nhà sản xuất Trung Quốc. Việc nhiều hãng phải thu hẹp danh mục sản phẩm do rút lại một số kế hoạch phát triển xe thuần điện, cùng những thách thức riêng của từng doanh nghiệp và khu vực, khiến kỳ vọng tăng trưởng của ngành này thêm trở ngại.

"Năm 2027, triển vọng phía trước có vẻ đầy thách thức", chuyên gia phân tích Dan Levy của Barclays nhận định trong báo cáo gửi nhà đầu tư mới đây.

Theo ông, lạm phát gia tăng, sức ép kéo dài từ các hãng xe từ Trung Quốc, những lo ngại về khả năng chi trả tại Mỹ và triển vọng sản lượng toàn cầu đi ngang cho thấy năm tới, khả năng lợi nhuận vẫn khó có thể tăng trưởng.

Một số chuyên gia phân tích Phố Wall cho rằng, để có thể duy trì kết quả hiện tại, các hãng ô tô phải tiếp tục giữ giá bán và tiết giảm thêm chi phí nhằm bù đắp lạm phát, mức chi đầu tư cao hơn và nguy cơ kinh tế suy yếu.

Nhận định với CNBC, chuyên gia phân tích Tom Narayan cho rằng: "Triển vọng tại Mỹ có phần lạc quan hơn, còn ở châu Âu lại rất bi quan. Nhìn chung, vẫn có những đánh giá tiêu cực về năm 2027".

Áp lực chi phí phủ bóng lợi nhuận

Các nhà sản xuất ô tô từ Mỹ, châu Âu đến châu Á đang đối mặt với ngày càng nhiều trở ngại.

Trong nhóm các hãng ô tô truyền thống của Mỹ, Ford Motor dự kiến kết quả kinh doanh năm tới sẽ tương đương năm 2026. Trong khi đó, General Motors (GM) lại tỏ ra thận trọng hơn về khả năng duy trì mức tăng trưởng lợi nhuận như kỳ vọng trước đây.

Giám đốc tài chính GM Paul Jacobson cho biết, dù còn quá sớm để đưa ra dự báo chính thức, chi phí gia tăng do lạm phát có thể khiến hãng chịu thêm gánh nặng khoảng 2 tỷ USD trong năm 2027, tương tự mức dự kiến trong năm nay. Ông đặc biệt đề cập đến giá nguyên vật liệu, chi phí logistics và chip DRAM, tức bộ nhớ truy cập ngẫu nhiên.

Chip DRAM là linh kiện thiết yếu trong các mẫu xe hiện đại, phục vụ nhiều chức năng, từ lưu trữ dữ liệu tạm thời và xử lý theo thời gian thực cho hệ thống thông tin giải trí đến các hệ thống trọng yếu về an toàn.

GM và một số hãng khác đã có thể bù đắp sức ép từ bên ngoài nhờ cắt giảm chi phí, nâng cao hiệu quả vận hành và nhu cầu ổn định của người tiêu dùng đối với những dòng xe có biên lợi nhuận cao hơn. Tuy nhiên, khả năng ứng phó của doanh nghiệp cũng có giới hạn.

"Không thể cứ liên tục tăng giá để chuyển chi phí sản xuất sang người tiêu dùng bởi giá xe hiện đã khá cao", chuyên gia Narayan nhận định.

Tại châu Âu, trong những tuần gần đây, các hãng ô tô như Volkswagen, Mercedes-Benz và BMW, đã hạ dự báo lợi nhuận năm 2026 trước tác động của thuế quan Mỹ, sự lớn mạnh của các nhà sản xuất Trung Quốc và chi phí gia tăng.

Trong tuần này, BMW cho biết việc đẩy nhanh các biện pháp tái cơ cấu sẽ khiến biên lợi nhuận trước thuế của mảng ô tô năm nay giảm 2,5 điểm phần trăm. Hãng kỳ vọng quá trình tái cơ cấu sẽ mang lại những tác động tích cực trong năm 2027 và giúp biên lợi nhuận trước thuế đạt 3 - 5% vào năm 2028. Trong khi đó, biên lợi nhuận của mảng ô tô năm ngoái đạt 5,3%, còn trong quý III là 3,4%.

Stellantis, tập đoàn mẹ của Chrysler với hoạt động quy mô lớn tại châu Âu và Mỹ, cũng đối mặt với những thách thức riêng trong quá trình tái cơ cấu. Tập đoàn chỉ đặt mục tiêu đạt tỷ suất lợi nhuận ở mức thấp trong năm nay, đồng thời giữ nguyên dự báo doanh thu năm 2026 tăng khoảng 5%.

Tại châu Á, dù ghi nhận mức tăng trưởng đáng chú ý trong những năm gần đây, Hyundai Motor (Hàn Quốc) cũng hạ một số chỉ tiêu quan trọng khi công bố kết quả kinh doanh vào cuối tháng trước. Hãng giảm mục tiêu doanh số bán buôn năm 2026 từ 4,16 triệu xuống 4 triệu xe, đồng thời hạ mục tiêu biên lợi nhuận hoạt động từ 6,3 - 7,3% xuống 5,5 - 6,5%.

Toyota Motor là một ngoại lệ xét về kết quả quý gần nhất và triển vọng kinh doanh. Đầu tháng 11, nhà sản xuất ô tô lớn nhất thế giới đã nâng dự báo lợi nhuận hoạt động cả năm thêm 500 tỷ yên, tương đương khoảng 3,2 tỷ USD. Kết quả của Toyota được hỗ trợ bởi đồng yên suy yếu và nhu cầu mạnh đối với xe hybrid tại Mỹ. Tuy nhiên, đây mới là lần đầu tiên lợi nhuận hoạt động của hãng tăng, tính trong 6 quý gần đây.

Giá xe neo cao, sức mua khó tăng

Theo Cox Automotive, giá bán trung bình của một chiếc ô tô mới tại Mỹ trong tháng 9 đã vượt mức 50.500 USD, chỉ thấp hơn đôi chút so với mức kỷ lục 50.614 USD ghi nhận vào tháng 12/2025.

Giá xe cao đẩy giá trị các khoản vay mua xe và thời hạn vay lên mức kỷ lục, đồng thời làm dấy lên lo ngại nhiều khách hàng đang mất khả năng tiếp cận thị trường xe mới. Khoản trả góp thông thường cho một chiếc xe mới tại Mỹ trong tháng 9 đã lên tới 776 USD mỗi tháng, mức cao nhất kể từ tháng 12/2023.

Khi đánh giá tình hình ngành ô tô trong quý III, ông Jeremy Robb - nhà kinh tế trưởng của Cox Automotive, xếp bối cảnh kinh tế chung, khả năng mua xe của người tiêu dùng và chi phí vay vào nhóm "đèn vàng", hàm ý cần thận trọng.

Tuy nhiên, ông cũng ghi nhận một số tín hiệu "đèn xanh", như khả năng tiếp cận tín dụng và tình hình việc làm vẫn thuận lợi. Những yếu tố này có thể phần nào giảm sức ép lên các hãng ô tô và người tiêu dùng, trong đó nhiều người cần xe để phục vụ cuộc sống hằng ngày.