Tết của người gác đèn Bạch Long Vĩ

Nhịp sống lặng lẽ nơi đầu sóng

Ngọn gió mùa Đông Bắc thổi ràn rạt qua đỉnh đảo. Giữa màn đêm mênh mang của biển trời, ánh hải đăng Bạch Long Vĩ vẫn đều đặn quét một vòng sáng trắng, chậm rãi mà kiên định. Ánh sáng ấy như nhịp thở của hòn đảo tiền tiêu, nơi những người thợ gác đèn đang lặng lẽ "gác Tết" cho biển.

Đêm cuối năm 2025, con tàu tiếp tế chở hàng nhu yếu phẩm và nhiên vật liệu cho các tháp đèn chậm rãi rẽ sóng tiến về đảo Bạch Long Vĩ. Từ xa, ánh đèn biển hiện lên như con mắt không ngủ, lặng lẽ soi đường cho tàu vào đảo. Trên tháp đèn, những người gác đèn mong ngóng từng phút những kiện hàng mang đầy hơi ấm từ nơi đất liền.

Rời cầu cảng nhỏ, chúng tôi theo con đường ngoằn ngoèo dẫn lên Trạm quản lý đèn biển Bạch Long Vĩ. Con đường đất đá gồ ghề, bụi mặn bám trắng hai bên. Tiếng máy khoan, tiếng cắt sắt vang vọng giữa không gian hoang sơ. Đảo đang được chỉnh trang, mở rộng đường sá, chuẩn bị cho một diện mạo mới.

Đón khách bằng nụ cười hiền, anh Phạm Trọng Đồng, Trạm trưởng Trạm quản lý đèn biển Bạch Long Vĩ, vừa rót trà vừa nói vui: "Lần sau các anh ra đảo, đường mới trải nhựa rồi, đi không còn xóc nữa đâu".

Anh Đồng đã kinh qua nhiều trạm đèn ngoài khơi, từ đảo Trần đến Hạ Mai, nhưng Bạch Long Vĩ vẫn là nơi để lại trong anh nhiều cảm xúc nhất.

Không quá heo hút như Long Châu, cũng không thử thách thể lực như những bậc thang dựng đứng ở Hạ Mai, nhưng Bạch Long Vĩ lại là đảo xa bờ nhất vịnh Bắc Bộ. Xa đất liền, xa gia đình, xa cả những kết nối tưởng chừng rất đỗi bình thường.

Ở đây, sóng điện thoại lúc có lúc không. Có khi đang nói dở câu với vợ con, tín hiệu bỗng vụt tắt, để lại khoảng lặng nghẹn ngào. "Nhiều lúc chỉ nghe được giọng nhau vài chục giây cũng quý lắm rồi", anh Đồng nói.

Sự khắc nghiệt ở "ngôi nhà thứ hai"

Khắc nghiệt nhất ở Bạch Long Vĩ không phải là nắng gió, mà là nước ngọt. Giữa bốn bề biển mặn, từng giọt nước mưa được chắt chiu như của để dành.

Chỉ tay về phía mấy luống rau xanh rì hiếm hoi, anh Đồng kể: Để có được những mầm sống ấy, anh em phải che chắn tỉ mỉ, tận dụng nước sinh hoạt đã qua sử dụng, gom từng thùng nước mưa. "Ở đây, mỗi giọt nước đều phải nghĩ cách dùng sao cho không phí".

Anh Vũ Văn Phương, người đã gần bốn năm gắn bó với đảo, cười buồn: "Tôi chưa từng thấy bể nước đầy". Mùa khô, anh em thường xuống biển tắm trước, rồi mới lên tráng lại bằng vài gáo nước mưa. Da ai nấy sạm đen, gió biển hun từng thớ thịt. Câu nói đùa "đen như củ súng" nghe nhẹ tênh, nhưng ẩn sau đó là bao nhọc nhằn.

Bao lần anh em mang giống cây ăn quả từ đất liền ra trồng, chăm bẵm từng ngày, rồi cũng đành bất lực khi cây không chịu nổi gió mặn. Đất đảo khắc nghiệt, nhưng cuộc sống của con người nơi đây còn khắc nghiệt hơn để bám trụ.

Nhịp sống của người gác đèn xoay quanh guồng quay "ba tháng đảo - một tháng nhà". Họ sống giữa biển trời, chia sẻ với nhau từng bữa ăn, từng ca trực, từng câu chuyện vụn vặt.

Trạm hải đăng trở thành gia đình thứ hai. Mỗi ngày của họ trôi qua lặng lẽ với công việc bảo dưỡng đèn, kiểm tra thông số kỹ thuật, đảm bảo ánh sáng luôn đúng tần suất, đúng đặc tính. Công việc lặp lại, nhưng không bao giờ được phép chủ quan. Bởi phía sau ánh đèn là sinh mạng của biết bao con người ngoài khơi.

Để bù đắp phần nào những thiệt thòi cho những người thợ gác đèn, Tổng công ty Bảo đảm an toàn hàng hải Việt Nam và Bảo đảm an toàn hàng hải Đông Bắc Bộ đã đầu tư internet không dây, truyền hình, tivi, thậm chí cả dàn karaoke. Những buổi tối rảnh, tiếng hát vang lên giữa đảo xa, xua đi phần nào nỗi cô đơn.

"Đêm 30 Tết chẳng dám bật tivi"

Nhưng dù đủ đầy đến đâu, Tết vẫn là khoảng trống khó lấp. Những ngày cuối năm, Bạch Long Vĩ trầm hẳn xuống. Khi những chuyến tàu cuối cùng chở người dân về quê ăn Tết rời đảo, để lại không gian mênh mông chỉ còn tiếng gió và sóng.

Trong khi đất liền rộn ràng sum họp, nơi đây vẫn có những ca trực không được phép trễ dù chỉ một phút. Có người được nghỉ bù về nhà, có người ở lại. Nhưng dù là ai, họ đều hiểu: Đèn biển không bao giờ được tắt.

"Trực Tết ở đây buồn lắm…", giọng anh Phương chùng xuống. Đã quen với những cái Tết xa nhà, nhưng mỗi lần Giao thừa đến gần, lòng vẫn nao nao. Anh em quây quần gói bánh chưng, chia nhau chén trà nóng. Nhưng khi kim đồng hồ nhích dần về khoảnh khắc thiêng liêng, nỗi nhớ nhà ùa về.

Những cuộc gọi ngắn ngủi về đất liền trở thành điểm tựa tinh thần lớn nhất. Chỉ cần nghe giọng vợ con chúc Tết, lòng người gác đèn đã ấm lên giữa gió lạnh.

Trạm trưởng Phạm Trọng Đồng hiểu điều đó hơn ai hết. "Anh em bảo nhau: "Đêm 30, đừng bật tivi". Bởi những hình ảnh sum họp trên màn hình dễ khiến lòng người chùng xuống...".