Bế tắc nguồn vốn
Dự án đường sắt tốc độ cao dài 220km, nối sân bay Don Mueang ở Bangkok, đi qua sân bay Suvarnabhumi đến sân bay U-Tapao thuộc Hành lang Kinh tế phía Đông (EEC), được khởi động năm 2019.

Sân bay Suvarnabhumi, cửa ngõ chính của Bangkok, nằm trong dự án đường sắt mà Chính phủ Thái Lan đang lên kế hoạch triển khai. Ảnh: Ken Kobayashi/Nikkei Asia.
Với tổng vốn đầu tư ước tính 224 tỷ baht (6,7 tỷ USD), dự án được thực hiện theo hình thức đối tác công tư giữa Cơ quan Đường sắt Nhà nước Thái Lan (SRT) và Asia Era One, công ty thuộc Tập đoàn Charoen Pokphand (CP).
Tuy nhiên, sau nhiều năm đình trệ, dự án khó có thể tiếp tục theo kế hoạch ban đầu. Asia Era One đã thông báo với SRT về ý định thực hiện quyền chấm dứt hợp đồng do không huy động được vốn vay. Các tổ chức tài chính ngần ngại cho vay những khoản tiền lớn sau do nghiên cứu khả thi cho thấy dự án không mang lại hiệu quả đầu tư.
Cuối tháng 10 vừa qua, SRT khởi kiện Asia Era One, yêu cầu doanh nghiệp bồi thường 13,3 tỷ baht, tương ứng với chi phí cơ hội ước tính bị mất do dự án đình trệ kéo dài.
"Vụ kiện cho thấy dự án có thể đi đến hồi kết và điểm dừng đó chính là tại tòa", ông Chula Sukmanop, Tổng thư ký Văn phòng EEC, cơ quan Chính phủ giám sát dự án, nhận định.
Trong cuộc phỏng vấn với tạp chí Nikkei Asia (Nhật Bản) hồi tháng trước, ông Chula khẳng định dù phương án hiện tại có thể bị loại bỏ, hệ thống đường sắt vẫn đóng vai trò thiết yếu đối với sự phát triển của vùng công nghiệp trọng điểm phía Đông Thái Lan.
"Nếu không có hệ thống đường sắt kết nối khu vực EEC với các sân bay lớn của Bangkok, sức hấp dẫn của EEC sẽ giảm", ông nói.
Hạ tốc độ, giảm chi phí
Theo ông Chula, phương án thay thế sẽ hướng tới giảm chi phí xây dựng thông qua việc điều chỉnh quy mô khai thác tàu. "Dự án đường sắt mới có thể không phải là tuyến đường sắt tốc độ cao hoàn chỉnh như kế hoạch trước đây. Tuy nhiên, đây là tuyến đường sắt nhanh giúp rút ngắn thời gian di chuyển từ Bangkok đến EEC khoảng một giờ", ông cho biết.
Cụ thể, việc hạ tốc độ từ 250km/h theo phương án hiện tại xuống 160km/h có thể giúp giảm 30% chi phí xây dựng. Theo phương án này, SRT sẽ cấp vốn xây dựng và trao quyền khai thác dịch vụ vận tải đường sắt cho một doanh nghiệp tư nhân.
Nếu dự án hiện tại bị hủy bỏ, Văn phòng EEC sẽ trình phương án mới lên Ủy ban Chính sách EEC của Chính phủ, do Thủ tướng Anutin Charnvirakul làm Chủ tịch, để phê duyệt.
Dù vậy, chi phí thấp hơn chưa đủ để khẳng định phương án thay thế là khả thi. Bà Sujittra Anno, chuyên gia phân tích tại Krungthai Compass, đơn vị nghiên cứu thuộc Ngân hàng Krungthai cho rằng, Chính phủ vẫn cần tiến hành nghiên cứu khả thi để xác định hiệu quả đầu tư.
Bà Sujittra Anno cũng lưu ý, việc chỉ kết nối ba sân bay có thể chưa đáp ứng đầy đủ nhu cầu. "Tuyến đường sắt không chỉ nên kết nối các sân bay và đô thị mà còn cần kết nối cả các cảng biển. Chúng ta cần nghiên cứu kỹ phương án này", bà Sujittra Anno nói.
Hút thêm các khoản đầu tư mới
Dù dự án đường sắt chưa có tiến triển, dòng vốn đầu tư vào khu vực EEC vẫn tiếp tục tăng, thu hút các nhà sản xuất từ khắp thế giới, theo ông Chula.
"Thái Lan có vị trí chiến lược ở trung tâm ASEAN, với cơ sở hạ tầng đồng bộ và các chính sách hỗ trợ của Chính phủ. Đó là lý do nhiều nhà đầu tư tiếp tục tìm đến", ông nhận định.
Theo Ủy ban Đầu tư Thái Lan, từ khi EEC được triển khai năm từ 2018 - 2026, tổng vốn đầu tư vào khu vực đạt 2.700 tỷ baht. Các khoản đầu tư gần đây tập trung vào những lĩnh vực ưu tiên của Chính phủ như hạ tầng số, y tế, xe điện và năng lượng xanh.
Trong bối cảnh đầu tư tăng trưởng, Văn phòng EEC còn có kế hoạch xây dựng một đô thị thông minh mới, cách sân bay U-Tapao khoảng 15km, nhằm đáp ứng nhu cầu của cộng đồng dân cư ngày càng mở rộng tại khu vực.
"Đây sẽ là một đô thị có mức phát thải ròng bằng 0, qua đó thu hút thêm các khoản đầu tư mới vào khu vực", ông Chula cho biết. Văn phòng EEC dự kiến mời một liên danh doanh nghiệp tư nhân có chuyên môn sâu về quản lý nước và hệ thống điện tham gia.
Theo Nikkei Asia
Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận