Nhận bản tin miễn phí
Thời sự Xây dựng Giao thông Kinh tế Pháp luật Chất lượng sống Văn hóa - Giải trí Thể thao Công nghệ Thế giới Đi ++ Video Multimedia
Báo Xây dựng - Tin tức trong ngày, tin mới nhất, tin nhanh 24h Xã hội

Thay đổi gì khi cấp xã được trao nhiều quyền?

Thay đổi gì khi cấp xã được trao nhiều quyền?

09/01/2026, 05:26

Sau khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp, chính quyền cơ sở được trao quyền nhiều hơn, sát dân hơn, kịp thời giải quyết các vấn đề phát sinh.

Bộ máy gọn hơn, phục vụ nhanh hơn

8 giờ sáng một ngày cuối năm 2025 tại Trung tâm Dịch vụ hành chính công của UBND TP Hà Nội, dòng người đến làm thủ tục vẫn đều đặn, nhưng không còn cảnh chờ đợi kéo dài.

Thay đổi gì khi cấp xã được trao nhiều quyền?- Ảnh 1.

Robot phục vụ nước uống cho người dân tới Trung tâm Phục vụ hành chính công TP.HCM làm các thủ tục hành chính.

Bà Nguyễn Thị Liên, người dân phường Tây Hồ cẩn thận kiểm tra thông báo trả kết quả trên điện thoại trước khi bước tới quầy tiếp nhận.

"Tôi nộp hồ sơ liên quan đến đất đai từ tuần trước. Hôm nay chỉ lên xác nhận và nhận kết quả, cán bộ hướng dẫn rõ ràng, nhanh gọn hơn nhiều so với trước", bà Liên chia sẻ và cho biết, mọi thông tin đều được cập nhật trên hệ thống, không phải đi lại nhiều lần hay dò hỏi từng phòng, ban.

Tại TP.HCM, ông Trần Văn Hòa (ngụ phường Thủ Đức) đến Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố tại số 43 Nguyễn Văn Bá để làm thủ tục liên quan đến đất đai. 

"Trước đây làm thủ tục phải đi nhiều nơi, chờ đợi khá lâu. Nay vào đây, được hướng dẫn ngay từ đầu, không còn lúng túng như trước", ông Hòa chia sẻ.

Trung tâm được bố trí 2 tầng, là đầu mối tiếp nhận hồ sơ tập trung của 16 sở, ngành. Ngay khi người dân bước vào, robot lễ tân hỗ trợ chỉ dẫn vị trí quầy giao dịch, cung cấp các thông tin cơ bản về thủ tục hành chính. Bên cạnh đó, robot phục vụ mang nước uống, bánh kẹo, khăn giấy đến tận chỗ ngồi trong thời gian chờ đợi.

Một điểm nhấn đáng chú ý là hệ thống Kiosk thông minh toàn trình AI được bố trí tại trung tâm. Tại đây, người dân có thể tự tra cứu thủ tục, scan giấy tờ tùy thân, nhập thông tin, lấy số thứ tự, kiểm tra tình trạng hồ sơ và định hướng quy trình thực hiện chỉ trong vài thao tác.

Anh Phạm Minh Triết, nhân viên hỗ trợ kỹ thuật Kiosk AI khu vực miền Nam cho biết, nhiều thủ tục có thể được nộp trực tiếp trên Kiosk, sau đó người dân chỉ cần chờ nhận kết quả tại quầy, giúp rút ngắn đáng kể thời gian giải quyết.

Cùng đó, trung tâm còn bố trí khu vực máy tính dùng chung với đầy đủ thiết bị, kết nối hệ thống dịch vụ công trực tuyến, trang bị sẵn máy in, máy scan miễn phí. Đội ngũ hỗ trợ thường xuyên túc trực để hướng dẫn người dân.

Cấp xã chủ động hơn

Ông Nguyễn Mạnh Cường, Phó chủ tịch UBND TP.HCM cho biết, việc vận hành Trung tâm Phục vụ hành chính công là bước chuyển quan trọng từ tư duy hành chính sang tư duy phục vụ, lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo hiệu quả.

Thay đổi gì khi cấp xã được trao nhiều quyền?- Ảnh 2.

Người dân làm thủ tục tại Trung tâm Phục vụ hành chính công phường Lê Chân, TP Hải Phòng.

Cùng với cải cách thủ tục, việc phân cấp mạnh cho chính quyền cơ sở cũng tạo chuyển biến rõ nét trong quản lý đô thị.

Theo ông Nguyễn Văn Yêm, Phó chủ tịch UBND phường Đông Hòa, TP.HCM đã trao thêm thẩm quyền cho UBND xã, phường trong quản lý trật tự xây dựng. Việc phân cấp này giúp phường chủ động hơn trong quản lý, kịp thời phát hiện và xử lý vi phạm ngay từ đầu, không phải chờ ý kiến cấp trên cho từng vụ việc như trước.

Tại TP Hải Phòng, ghi nhận tại một số phường trung tâm như Lê Chân, Phù Liễn cho thấy, các thủ tục liên quan đến đất đai, xây dựng nhà ở riêng lẻ, phản ánh trật tự đô thị đã được tiếp nhận và giải quyết trực tiếp tại cơ sở. So với trước đây phải qua nhiều khâu trung gian, nay người dân chỉ cần đến UBND phường để được hướng dẫn, xử lý.

Theo ông Nguyễn Trọng Đại, Phó chủ tịch UBND phường Lê Chân, việc vận hành chính quyền địa phương hai cấp đã giúp phường chủ động hơn trong điều hành đô thị.

"Thẩm quyền được phân cấp rõ giúp phường xử lý kịp thời các vấn đề về đất đai, xây dựng, trật tự đô thị ngay từ cơ sở. Những việc nhỏ được giải quyết sớm, không để phát sinh phức tạp, tạo sự đồng thuận trong nhân dân".

Ông Mai Thế Ngọc, Phó chủ tịch UBND phường Phù Liễn đánh giá, mô hình mới giúp bộ máy gọn hơn nhưng trách nhiệm rõ hơn. Khối lượng công việc tăng, song cán bộ phường xác định phải nâng cao năng lực chuyên môn, bám sát địa bàn, sát dân để phục vụ tốt hơn.

Cơ hội để cán bộ cơ sở trưởng thành

Tại Đồng Nai, ông Trần Đức Hòa, Chủ tịch UBND xã Bình Minh cho biết, việc được giao thêm thẩm quyền giúp chính quyền cơ sở chủ động hơn trong giải quyết công việc cho người dân. "Áp lực công việc có tăng lên, nhưng đổi lại là sự chủ động và rõ trách nhiệm", ông Hòa chia sẻ.

Tại phường Long Bình, địa bàn có tốc độ đô thị hóa nhanh, phường chỉ được bổ sung thêm 19 cán bộ, công chức nhưng phải tiếp nhận hơn 1.000 nhiệm vụ được chuyển giao từ cấp trên.

Chủ tịch UBND phường Long Bình Hồ Sỹ Tiến cho biết, khối lượng công việc và yêu cầu về chuyên môn đều tăng rõ rệt. Tuy nhiên, đây cũng là cơ hội để đội ngũ cán bộ cơ sở rèn luyện, trưởng thành.

Tại xã Long Thành, nơi có siêu dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành cùng hàng loạt tuyến cao tốc trọng điểm, áp lực khi vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp càng rõ nét.

Chủ tịch UBND xã Long Thành Lê Hoàng Sơn cho biết, do địa bàn có nhiều dự án lớn, công tác quản lý đất đai rất phức tạp trong khi lực lượng cán bộ còn mỏng, mỗi người phải kiêm nhiệm nhiều phần việc.

Chủ động phân công cán bộ kiêm nhiệm

Tại Cần Thơ, sau 6 tháng triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, người dân không còn phải đi xa hay "đúng địa bàn" mới làm được thủ tục. Thời gian giải quyết được rút ngắn từ 10-40%, chi phí tuân thủ giảm đến 35%. Tỷ lệ hồ sơ giải quyết đúng hạn đạt 96,82% ở cấp thành phố và 99,66% ở cấp xã, phường.

Thay đổi gì khi cấp xã được trao nhiều quyền?- Ảnh 3.

Người dân thực hiện thủ tục hành chính tại Trung tâm Phục vụ hành chính công TP Cần Thơ.

Tuy nhiên, theo ông Trương Cảnh Tuyên, Chủ tịch UBND TP Cần Thơ, bên cạnh kết quả tích cực, quá trình vận hành chính quyền hai cấp tại thành phố vẫn còn những khó khăn, nhất là trong giai đoạn đầu.

Áp lực hồ sơ tại Trung tâm Phục vụ hành chính công thành phố khá lớn, đặc biệt ở lĩnh vực đất đai, xây dựng. Không ít người dân từ địa bàn xa vẫn có tâm lý lên trung tâm thành phố nộp hồ sơ, dù có thể thực hiện tại xã, phường. Vì vậy, cán bộ vừa giải quyết hồ sơ, vừa tuyên truyền, hướng dẫn.

Một khó khăn khác là mất cân đối nhân sự sau sáp nhập. Theo rà soát của Ban Tổ chức Thành ủy Cần Thơ, có nơi thừa gần 30 cán bộ, trong khi nơi khác lại thiếu hơn 20 người.

Trước thực tế đó, UBND TP Cần Thơ đang chỉ đạo sắp xếp, điều chuyển cán bộ theo hướng "đúng người, đúng việc", ưu tiên bổ sung nhân lực cho các lĩnh vực địa chính, xây dựng, công nghệ thông tin.

Bên cạnh đó, mỗi xã, phường chỉ còn hai phòng chuyên môn, trong khi phải đảm nhiệm khối lượng công việc vốn thuộc nhiều sở, ngành. Một số lĩnh vực chuyên sâu như quy hoạch, bồi thường - tái định cư, công nghệ thông tin vẫn còn thiếu nhân sự.

Trước thực tế đó, nhiều địa phương đã chủ động sắp xếp lại công việc, phân công cán bộ kiêm nhiệm hợp lý, tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin. Nhờ vậy, bộ máy được tinh gọn nhưng vẫn vận hành linh hoạt, không rơi vào tình trạng quá tải.

Theo ông Nguyễn Trọng Kỳ Anh, Giám đốc Sở Quy hoạch - Kiến trúc Hà Nội, mô hình chính quyền địa phương hai cấp chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt trên nền tảng quy hoạch hiện đại và dữ liệu thống nhất.

Theo ông, Hà Nội đang chuyển từ quy hoạch tĩnh sang quy hoạch động, từ quản lý không gian sang quản trị phát triển, trong đó chính quyền cơ sở giữ vai trò then chốt trong tổ chức thực thi.

"Tăng cường phân quyền cho cấp xã phải đi kèm công cụ quản lý, hướng dẫn thống nhất và nền tảng số. Khi cơ sở làm đúng, làm đủ và làm chủ dữ liệu, quy hoạch và chính sách mới đi vào cuộc sống", ông Kỳ Anh khẳng định.


Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.