Thiếu gần 5 triệu m3 đá, thủ tục khai thác mỏ mới vẫn kéo dài

Thủ tục khai thác mỏ mới còn kéo dài

Thông tin tại cuộc họp tiến độ thi công, giải ngân các dự án của Bộ Xây dựng sáng nay (11/9), một trong những thông tin đáng chú ý được ông Lê Quyết Tiến, Cục trưởng Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng báo cáo là sự thiếu hụt nguồn vật liệu thi công tại các dự án.

Ông Tiến cho biết, hiện tại, dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận có nhu cầu 3 triệu m3 cát đắp nhưng chưa xác định được nguồn cung ứng.

Về vật liệu đá, trên tổng nhu cầu gần 9 triệu m3 phục vụ thi công 5 dự án, hiện đã xác định được nguồn hơn 4 triệu m3, chưa xác định được nguồn gần 5 triệu m3.

Trong đó, dự án Cần Thơ - Cà Mau (gồm Cần Thơ - Hậu Giang, Hậu Giang - Cà Mau) còn thiếu 0,3 triệu m3; Dự án Mỹ An - Cao Lãnh còn thiếu 0,88 triệu m3; Dự án mở rộng cao tốc TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận còn thiếu 3,5 triệu m3; Dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận còn thiếu 0,15 triệu m3.

Nguyên nhân thiếu hụt vật liệu được nhìn nhận là do nguồn khoáng sản làm vật liệu xây dựng thông thường phân bố không đồng đều giữa các địa phương; công suất khai thác thực tế chưa đạt hết dư địa theo giấy phép; thủ tục đưa các mỏ mới vào khai thác còn kéo dài; chưa hình thành cơ chế điều phối nguồn vật liệu giữa các địa phương và các vùng kinh tế.

Đặc biệt, đối với nguồn cát đắp thi công các dự án khu vực phía Nam, các địa phương có mỏ cát (như An Giang, Vĩnh Long, Đồng Tháp, Cần Thơ) đã cấp phép, mở thêm các mỏ mới, nâng công suất các mỏ đang khai thác của hầu hết các khu vực mỏ trên địa bàn để cung ứng nhưng vẫn không thể đáp ứng được nhu cầu, công suất khai thác.

Với vật liệu đá, nguồn vật liệu đảm bảo chất lượng chủ yếu tập trung tại một số tỉnh, thành phố: An Giang, TP.HCM, Đồng Nai, trữ lượng cơ bản đáp ứng nhưng công suất khai thác không đáp ứng yêu cầu.

Xây dựng cơ chế điều phối nguồn vật liệu xây dựng liên vùng và liên tỉnh

Theo lãnh đạo Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng, thời gian qua, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã chỉ đạo các địa phương tháo gỡ các khó khăn về nguồn vật liệu để cung ứng cho các dự án trọng điểm, giao Bộ Nông nghiệp và Môi trường (hiện nay đã được giao lại cho Bộ Công thương) chủ trì điều phối nguồn vật liệu giữa các dự án.

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Quyết định số 527 ngày 31/3/2026, trong đó giao Bộ Xây dựng triển khai nhiệm vụ: "Xây dựng cơ chế đặc thù bảo đảm vật liệu san lấp cho các công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia".

Mặt khác, Bộ Xây dựng đã có nhiều văn bản đề nghị các địa phương hỗ trợ cung ứng nguồn vật liệu còn thiếu cho các dự án, đặc biệt các dự án có tiến độ hoàn thành vào năm 2026 như: Cần Thơ - Cà Mau, đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận…

Bảo đảm nguồn vật liệu tăng tốc các dự án, lãnh đạo Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng đề nghị Vụ chuyên ngành tiếp tục chủ trì tham mưu Bộ Xây dựng báo cáo Thủ tướng Chính phủ về cơ chế đặc thù bảo đảm vật liệu san lấp cho các công trình hạ tầng trọng điểm quốc gia; đồng thời tham mưu Bộ Xây dựng trong công tác phối hợp với Bộ Công thương, các địa phương xây dựng cơ chế điều phối nguồn vật liệu xây dựng liên vùng và liên tỉnh, bảo đảm ưu tiên cung cấp vật liệu cho các công trình, dự án quan trọng quốc gia.

Các chủ đầu tư, nhà thầu cần khẩn trương làm việc với các địa phương có mỏ để có kế hoạch nâng công suất, mở mỏ mới, điều chuyển linh hoạt nguồn vật liệu giữa các dự án, đảm bảo tiến độ yêu cầu.

Trong đó, tỉnh An Giang cần ưu tiên, hỗ trợ đủ nguồn vật liệu đá còn thiếu để cung ứng cho dự án cao tốc Cần Thơ - Cà Mau, dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận.

Các tỉnh Đồng Tháp, Vĩnh Long ưu tiên, hỗ trợ nguồn vật liệu cát; TP.HCM, Đồng Nai và tỉnh An Giang ưu tiên, hỗ trợ nguồn vật liệu đá để cung ứng cho Dự án mở rộng TP.HCM - Trung Lương - Mỹ Thuận.

Các địa phương có mỏ cần tiếp tục thực hiện việc rà soát, nâng công suất, mở mỏ mới, điều chuyển linh hoạt nguồn vật liệu giữa các dự án để cung ứng cho các dự án trọng điểm.