Tiến độ các dự án kênh rạch lớn ở TP.HCM hiện ra sao?

Kênh Tham Lương - Bến Cát còn nhiều vướng mắc

Theo thông tin từ Ban Quản lý dự án Hạ tầng đô thị TP.HCM, dự án xây dựng hạ tầng và cải tạo môi trường kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên có tổng mức đầu tư hơn 9.030 tỷ đồng, sử dụng vốn ngân sách Trung ương và ngân sách thành phố. Dự án được duyệt thực hiện giai đoạn 2021 - 2026, gồm 11 gói thầu xây lắp.

Đến nay, tiến độ thi công toàn dự án đạt khoảng 75%. Tuy nhiên, đối chiếu với thời hạn hợp đồng, các gói thầu đều đang chậm tiến độ. 

Trong đó, gói XL-04 có khối lượng thực hiện thấp nhất, đạt 60,1%; gói XL-09 đã qua mốc hợp đồng ngày 30/9/2026 nhưng mới đạt 85,3%.

Lũy kế vốn đầu tư công đã giải ngân đạt hơn 5.974 tỷ đồng, tương đương 66,16% tổng mức vốn. Riêng kế hoạch vốn năm 2026, dự án giải ngân hơn 467 tỷ đồng trong tổng số 641 tỷ đồng, đạt 72,91%.

Ban Quản lý dự án Hạ tầng đô thị cho biết, một trong những khó khăn ảnh hưởng đến tiến độ là công tác giải phóng mặt bằng. Toàn dự án còn một trường hợp tại phường Bình Lợi Trung chưa bàn giao, cần được địa phương khẩn trương xử lý để nhà thầu có mặt bằng thi công.

Bên cạnh đó, thủ tục tận thu sản phẩm nạo vét cũng đang được triển khai. Tổng khối lượng đất đào bờ kênh và nạo vét dự kiến khoảng 3,9 triệu m³, gồm 3,3 triệu m³ nạo vét lòng kênh và 0,6 triệu m³ đào bờ kênh.

Ban đã nộp hồ sơ đăng ký thu hồi khoáng sản ngày 18/9; sau khi Sở Nông nghiệp và Môi trường có văn bản phối hợp kiểm tra thực tế ngày 28/9, các bên đang tiếp tục thực hiện thủ tục liên quan.

Bên cạnh đó, giá nhiên liệu và vật liệu xây dựng tăng cũng gây áp lực lên chi phí thi công, vận chuyển. Ban cho biết, giá bê tông nhựa tăng khoảng 40%, ảnh hưởng đến việc tập kết vật tư của nhà thầu. Hiện đơn vị đang phối hợp rà soát biến động giá, hướng dẫn nhà thầu lập hồ sơ xác định chi phí chênh lệch theo hợp đồng và chỉ số giá xây dựng được cơ quan có thẩm quyền công bố.

Đối với những nhà thầu có năng lực huy động nhân sự, thiết bị và tài chính hạn chế, Ban đã cảnh báo vi phạm hợp đồng, yêu cầu bổ sung nguồn lực và điều chuyển khối lượng giữa các thành viên liên danh. Trường hợp nhà thầu không khắc phục, Ban sẽ áp dụng chế tài theo hợp đồng, tiếp tục điều chuyển khối lượng hoặc kiến nghị thay thế theo quy định.

Dự án đặt mục tiêu thông xe kỹ thuật vào cuối năm 2026, hoàn thành và đưa vào sử dụng ngày 30/6/2027. Ban đang tập trung tháo gỡ các vướng mắc để đẩy nhanh tiến độ, đồng thời sẽ báo cáo thành phố về thời điểm hoàn thành cụ thể của từng gói thầu sau khi rà soát, xử lý các vấn đề tồn tại.

Rạch Xuyên Tâm cũng vướng di dời hạ tầng

Dự án nạo vét, cải tạo môi trường, xây dựng hạ tầng rạch Xuyên Tâm có tổng mức đầu tư hơn 17.229 tỷ đồng, thực hiện trong giai đoạn 2023 - 2028. Cả 3 gói thầu xây lắp chính đã lựa chọn được nhà thầu và đang thi công.

Trong đó, gói XL-01, đoạn từ kênh Nhiêu Lộc - Thị Nghè đến cầu Bùi Đình Túy, gồm rạch Cầu Sơn, đạt khoảng 9% khối lượng. Nhà thầu đang thi công tại 3 vị trí, sản xuất cấu kiện đúc sẵn và khoan cọc đại trà CDM. Theo chỉ đạo của UBND TP.HCM, gói thầu này phấn đấu hoàn thành vào cuối tháng 12/2027, sớm hơn thời hạn hợp đồng tháng 7/2028.

Gói XL-02, đoạn từ cầu Bùi Đình Túy đến đường Lương Ngọc Quyến, gồm rạch Bình Lợi và rạch Bình Triệu, đạt khoảng 16% khối lượng, đang triển khai đồng thời 6 phân đoạn trên toàn tuyến.

Trong khi đó, gói XL-03, đoạn từ đường Lương Ngọc Quyến đến sông Vàm Thuật, đạt khoảng 87%. Nhà thầu đang triển khai 6 mũi thi công; ngày 2/9/2026 đã thông xe kỹ thuật bên trái tuyến khoảng 1,4km. Gói thầu dự kiến hoàn thành trong năm 2026.

Về mặt bằng, dự án có tổng cộng 2.196 trường hợp bị ảnh hưởng, với tổng dự toán bồi thường hơn 13.891 tỷ đồng. Các phường An Nhơn, Gia Định, Bình Thạnh đã bàn giao toàn bộ mặt bằng thuộc phạm vi dự án; phường Bình Lợi Trung cũng đã bàn giao 278/278 trường hợp theo thống kê chung.

Tuy nhiên, tại khu dân cư thương mại Bình Hòa thuộc phường Bình Lợi Trung, trong 39 trường hợp liên quan, mới bàn giao 36 trường hợp, còn 3 trường hợp thuộc phần đất của Công ty TNHH MTV Đầu tư xây dựng Tân Thuận chưa bàn giao.

Đáng chú ý, di dời hạ tầng kỹ thuật, gồm hệ thống điện, cấp nước và viễn thông, đang là điểm nghẽn chính. Theo Ban Quản lý dự án Hạ tầng đô thị, dù đã nhiều lần chuyển hồ sơ, tổ chức họp và đôn đốc, công tác bồi thường, di dời tại các phường Bình Thạnh, Gia Định và Bình Lợi Trung vẫn chậm so với yêu cầu, chưa đáp ứng mốc bàn giao trước ngày 20/5/2026 theo chỉ đạo của lãnh đạo thành phố.

Ban kiến nghị các địa phương và ban quản lý dự án cấp phường khẩn trương hoàn tất công tác bồi thường, di dời hạ tầng kỹ thuật để bảo đảm điều kiện thi công đồng bộ trên toàn tuyến.

Bờ Bắc kênh Đôi đạt 99% mặt bằng

Tại dự án nạo vét, xây dựng hạ tầng, cải tạo môi trường bờ Bắc kênh Đôi, cả 3 gói thầu xây lắp chính đã hoàn tất lựa chọn nhà thầu và đang triển khai trên công trường.

Cụ thể, gói xây lắp 1, đoạn từ Km 0+241,47 - Km 1+960, đi qua các trục đường Hoài Thanh và Nguyễn Duy, đạt khoảng 60% khối lượng. Gói xây lắp 2, gồm cầu Hiệp Ân 2, đạt khoảng 85%; gói xây lắp 3, đoạn từ Km 2+280 - Km 4+680, đi qua đường Nguyễn Duy, đạt khoảng 35%.

Công tác giải phóng mặt bằng cơ bản hoàn thành, với 1.596/1.604 trường hợp đã bàn giao mặt bằng trống, đạt khoảng 99%.

Tuy nhiên, 8 trường hợp còn lại đang hoàn thiện thủ tục bàn giao; việc di dời hệ thống cấp nước và điện hiện hữu cũng chưa hoàn tất, ảnh hưởng đến tiến độ thi công đồng bộ các hạng mục.

Ban Quản lý dự án Hạ tầng đô thị dự kiến hoàn thành công tác bồi thường, giải phóng mặt bằng và di dời hạ tầng kỹ thuật trong tháng 11/2026, làm cơ sở đẩy nhanh thi công, bảo đảm mục tiêu hoàn thành công trình theo hợp đồng vào quý III/2027.