Tối ưu hoạt động bay, giảm áp lực cho hãng hàng không giữa biến động nhiên liệu

Rút ngắn mỗi phút bay giúp tiết kiệm nhiên liệu

Đại diện Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) cho biết, biến động địa chính trị tại Trung Đông tiếp tục phủ bóng lên thị trường năng lượng toàn cầu, kéo giá nhiên liệu hàng không Jet A-1 tăng mạnh và sẽ giữ ở mức cao. 

Theo số liệu của cơ quan quản lý, giá Jet A-1 tại khu vực châu Á có thời điểm tăng hơn 100% trong thời gian ngắn và hiện vẫn dao động trên 200 USD/thùng.

Trong cơ cấu chi phí khai thác của hãng hàng không, nhiên liệu hiện chiếm khoảng 35 - 40%. Điều đó đồng nghĩa, mỗi đợt tăng giá nhiên liệu đều lập tức gia tăng áp lực tài chính, bào mòn biên lợi nhuận và ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp vận tải hàng không.

Từ thực tế trên, VATM cho rằng các giải pháp giúp giảm tiêu hao nhiên liệu trong khai thác thực tế sẽ là hướng tiếp cận bền vững và tạo ra giá trị trực tiếp cho doanh nghiệp.

Cụ thể, trong hoạt động hàng không, mức tiêu thụ nhiên liệu không chỉ phụ thuộc vào giá mua đầu vào mà còn gắn chặt với toàn bộ quá trình vận hành chuyến bay, từ quãng đường bay, thời gian bay thực tế, thời gian bay chờ trên không, thời gian lăn tại sân bay đến phương thức cất, hạ cánh và mức độ phối hợp điều hành giữa các đơn vị liên quan. 

Nói cách khác, mỗi phút bay được rút ngắn, mỗi vòng chờ được cắt giảm hay mỗi quãng lăn được tối ưu đều có thể chuyển hóa trực tiếp thành phần tiết kiệm nhiên liệu đáng kể cho hãng bay.

Dẫn chứng về điều này, trong những năm qua, VATM cho biết đã chủ động triển khai đồng bộ các giải pháp kỹ thuật, khai thác và điều hành nhằm tối ưu hóa hoạt động bay. Việc áp dụng các phương thức bay hiện đại tại 23 cảng hàng không trên cả nước cho phép thiết lập đường bay và quy trình tiếp cận chính xác, linh hoạt hơn, qua đó rút ngắn lộ trình và giảm tiêu hao nhiên liệu so với phương thức truyền thống.

Song song với đó, việc đưa vào khai thác các đường bay tối ưu, trong đó có cặp đường hàng không song song trục Bắc - Nam, đã mang lại hiệu quả rõ rệt. Theo tính toán, giải pháp này giúp rút ngắn trung bình từ 3 - 7 phút mỗi chuyến bay, tương đương tiết kiệm khoảng 120 - 300 kg nhiên liệu/chuyến.

"Nếu nhìn ở quy mô từng chuyến bay, mức tiết kiệm này có thể chưa lớn. Tuy nhiên, khi được nhân lên trên toàn đội tàu bay, toàn mạng khai thác và trong suốt chu kỳ vận hành, hiệu quả cộng dồn mang lại là rất đáng kể", đại diện VATM phân tích.

Không chỉ ở giai đoạn hành trình, hiệu quả tối ưu hóa còn được mở rộng ở khu vực tiếp cận và tại mặt đất. Hệ thống quản lý luồng không lưu triển khai trên phạm vi toàn quốc đã góp phần giảm khoảng 20 - 30% thời gian bay chờ trên không, đặc biệt trong các giai đoạn cao điểm hoặc khi điều kiện thời tiết bất lợi.

Tại các cảng hàng không trọng điểm, mô hình ra quyết định phối hợp tại cảng hàng không (A-CDM) cũng đang phát huy hiệu quả trong việc giảm thời gian lăn. Việc áp dụng A-CDM giúp cắt giảm từ 1 - 3 phút thời gian lăn mỗi chuyến bay, qua đó giảm tiêu hao nhiên liệu, đồng thời cải thiện chỉ số đúng giờ và hiệu quả khai thác tổng thể.

Từ góc độ khai thác, theo đại diện VATM, chi phí dịch vụ điều hành bay hiện chỉ chiếm khoảng 3 - 5% tổng chi phí chuyến bay. Trong khi đó, phần tiết kiệm từ việc rút ngắn đường bay, giảm bay chờ, tối ưu tiếp cận và giảm thời gian lăn có thể mang lại hiệu quả tài chính lớn hơn nhiều khi được nhân lên trên toàn mạng bay. 

"Đây là cơ sở để VATM xác định tối ưu hóa hoạt động bay là một trong những giải pháp hỗ trợ thiết thực nhất đối với các hãng hàng không trong bối cảnh giá Jet A-1 leo thang", đại diện VATM nhấn mạnh.

Bảo đảm hài hòa hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp

Bên cạnh các giải pháp tối ưu hóa khai thác, việc điều chỉnh giá dịch vụ trong ngắn hạn cũng được đặt ra trong quá trình xem xét các phương án hỗ trợ doanh nghiệp hàng không. Tuy nhiên, theo VATM, đây là vấn đề cần được cân nhắc thận trọng trên cơ sở đánh giá đầy đủ bối cảnh thị trường cũng như đặc thù của dịch vụ bảo đảm hoạt động bay.

Theo đánh giá của cơ quan quản lý, nếu áp dụng phương án giảm giá dịch vụ trong thời gian ngắn, doanh thu của VATM có thể giảm khoảng 30 tỷ đồng trong vòng 3 tháng. 

Vì vậy, bài toán đặt ra là phải bảo đảm hài hòa giữa mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp vận tải hàng không vượt qua giai đoạn chi phí đầu vào tăng cao và yêu cầu duy trì năng lực cung ứng dịch vụ điều hành bay an toàn, ổn định, bền vững cho toàn ngành.

"Đồng hành cùng hãng hàng không không chỉ là tinh thần chia sẻ, mà còn là hành động cụ thể thông qua việc tiếp tục đẩy mạnh tối ưu hóa hoạt động bay, nâng cao hiệu quả điều hành và tăng cường phối hợp trong toàn hệ thống. Từ vùng trời, đường bay đến mặt đất, mỗi giải pháp giúp giảm thời gian khai thác, cắt giảm tiêu hao nhiên liệu và nâng cao hiệu quả vận hành đều góp phần trực tiếp hỗ trợ doanh nghiệp giảm áp lực chi phí", đại diện VATM cho hay.

Trước đó, trong bối cảnh giá nhiên liệu Jet A-1 biến động mạnh và trên cơ sở tổng hợp ý kiến của các doanh nghiệp và cân đối, đảm bảo hài hòa hoạt động kinh doanh của các doanh nghiệp cung cấp và sử dụng dịch vụ, Cục Hàng không Việt Nam đã đề xuất với Bộ Xây dựng ban hành chính sách giảm 15% giá dịch vụ điều hành bay đi đến và 20% giá dịch vụ cất cánh, hạ cánh tàu bay đối với các chuyến bay nội địa đến hết ngày 30/6/2026.