UBND TP.HCM vừa ban hành Kế hoạch giải quyết tình trạng ngập nước trên địa bàn thành phố giai đoạn 2026 - 2030, trong đó xác định việc xử lý các điểm ngập, nâng cao năng lực tiêu thoát nước và thích ứng với biến đổi khí hậu là những nhiệm vụ trọng tâm.
Mưa lớn kết hợp triều cường khiến nhiều tuyến đường TP.HCM ngập nước.
Theo kế hoạch, thành phố sẽ tập trung giải quyết cơ bản các vị trí ngập đô thị do mưa trong giai đoạn 2026 - 2030, ưu tiên khu vực trung tâm, nơi đông dân cư, khu công nghiệp và các tuyến giao thông chính.
Một trong những yêu cầu được đặt ra là rà soát toàn diện hệ thống thoát nước sau khi hợp nhất, phân tích nguyên nhân gây ngập theo từng lưu vực, từ đó xác định thứ tự ưu tiên đầu tư phù hợp với đặc điểm địa hình, thủy văn và khí hậu.
Rà soát toàn diện hệ thống thoát nước
Trong giai đoạn 2026 - 2027, thành phố sẽ điều chỉnh Đề án chống ngập và xử lý nước thải TP.HCM giai đoạn 2020 - 2045; rà soát hiện trạng hạ tầng thoát nước, xây dựng mô hình quản lý theo lưu vực và đề xuất các giải pháp tổng thể.
Các quy hoạch thủy lợi, chống ngập, thoát nước và các quy hoạch của Bình Dương, Bà Rịa - Vũng Tàu trước sáp nhập cũng được rà soát, cập nhật nhằm tích hợp các giải pháp mới theo hướng liên lưu vực, phù hợp với các kịch bản biến đổi khí hậu.
Nước ngập ảnh hưởng đến việc đi lại của người dân sau những trận mưa lớn.
Thành phố đồng thời yêu cầu kiểm tra, xử lý các hành vi lấn chiếm hệ thống thoát nước, hành lang bảo vệ sông, kênh, rạch có chức năng tiêu thoát nước; xử lý các điểm tắc nghẽn cục bộ, bảo đảm hệ thống thoát nước được kết nối liên phường, xã và vận hành đồng bộ.
Trong lĩnh vực thủy lợi, TP.HCM sẽ xây dựng phương án phát triển hạ tầng thủy lợi thời kỳ 2025 - 2050, tầm nhìn 100 năm; tăng cường phối hợp với Tây Ninh, Đồng Nai trong vận hành hồ chứa thượng nguồn, cung cấp dữ liệu thủy văn và điều tiết dòng chảy.
Việc vận hành các hồ chứa trên lưu vực sông Sài Gòn, Đồng Nai, trong đó có hồ Dầu Tiếng và hồ Trị An, sẽ được tổ chức theo hướng chủ động giảm lũ cho hạ du, hạn chế các tình huống bất lợi do triều cường, mưa lớn kết hợp xả lũ.
Thành phố cũng đặt mục tiêu hiện đại hóa công tác quản lý thông qua nâng cấp hệ thống quan trắc, cảnh báo từ xa, cảnh báo sớm và ứng dụng công nghệ số trong vận hành công trình thủy lợi theo thời gian thực.
Một nhiệm vụ khác là triển khai các giải pháp hạn chế sụt lún đất, trong đó tiếp tục giảm khai thác nước dưới đất và xây dựng danh mục, bản đồ phân vùng hạn chế khai thác nước dưới đất.
Nhiều dự án kiểm soát triều, thoát nước được đẩy nhanh trong giai đoạn 2026-2030.
Về giải pháp công trình, TP.HCM sẽ đẩy nhanh việc hoàn thành dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM có xét đến yếu tố biến đổi khí hậu, giai đoạn 1, nhằm hình thành tuyến kiểm soát triều khép kín, duy trì mực nước nền thấp trong hệ thống kênh, rạch và hỗ trợ tiêu thoát nước khi mưa trùng triều.
Thành phố cũng rà soát, đề xuất các công trình nhằm khép kín phạm vi lưu vực bảo vệ của các cống kiểm soát triều thuộc dự án này; đồng thời hoàn thiện các đoạn đê bao xung yếu tại quận 7, Nhà Bè và Thủ Đức trước đây.
Trong công tác thoát nước đô thị, các nhiệm vụ gồm duy tu, sửa chữa cống xuống cấp, nạo vét lòng cống, kênh rạch, lắp đặt và vận hành van ngăn triều tại các cửa xả, đấu nối cống, mở hướng thoát nước mới và vận hành các trạm bơm hỗ trợ thoát nước.
Các dự án kênh lớn như Xuyên Tâm, Tham Lương - Bến Cát - Rạch Nước Lên, Văn Thánh, Kênh Đôi cũng được yêu cầu hoàn thiện các đoạn còn tồn đọng, đồng thời rà soát hệ thống cống, kênh, cửa xả để xử lý các điểm nghẽn làm giảm khả năng dẫn nước.
Theo kế hoạch, giai đoạn 2026 - 2027 có 54 dự án cần hoàn thành với tổng mức đầu tư 69.348.371 triệu đồng, nhằm giải quyết 33 vị trí ngập.
Trong đó, đến hết năm 2026 dự kiến hoàn thành 9 dự án với tổng mức đầu tư 7.150.985 triệu đồng, giải quyết 3 vị trí ngập.
Hệ thống cống, kênh rạch được nâng cấp nhằm tăng khả năng thoát nước cho các lưu vực.
Đến hết năm 2027, dự kiến hoàn thành 45 dự án với tổng mức đầu tư 62.197.386 triệu đồng, giải quyết 30 vị trí ngập. Thành phố cũng xác định 6 khu vực ngập nặng cần xây dựng cơ chế để đẩy nhanh xử lý, gồm Thảo Điền - Quốc Hương - Nguyễn Văn Hưởng; khu vực chợ Thủ Đức; khu vực Gò Vấp cũ và sân bay Tân Sơn Nhất; đường Nguyễn Văn Quá; Quốc lộ 13 - Bình Dương cũ và quốc lộ 51 - Bà Rịa - Vũng Tàu cũ.
Ứng dụng AI trong quản lý thoát nước
Giai đoạn 2028 - 2030, thành phố tiếp tục triển khai các giải pháp thủy lợi, thoát nước và chuyển đổi số, hướng tới quản lý hệ thống theo thời gian thực.
TP.HCM dự kiến triển khai hệ thống quản lý thoát nước thông minh, sử dụng dữ liệu về mưa, triều, mực nước, vận hành cống, van và trạm bơm để dự báo, mô phỏng các kịch bản gây ngập và hỗ trợ quyết định vận hành.
Thành phố cũng sẽ số hóa quy trình vận hành, kết nối dữ liệu hạ tầng thoát nước và thủy lợi; chuẩn hóa dữ liệu, tự động hóa báo cáo, thống kê và tăng cường giám sát hoạt động duy tu, bảo trì.
TP.HCM nghiên cứu ứng dụng AI trong dự báo và vận hành hệ thống thoát nước.
Việc xây dựng nền tảng số chuyên ngành, tích hợp dữ liệu đa chiều cũng được đặt ra nhằm phát hiện sớm các điểm nghẽn, sự cố, tình trạng sửa chữa trùng lặp hoặc tiến độ duy tu chậm. Thành phố nghiên cứu ứng dụng AI vào công tác quản lý, vận hành hệ thống thoát nước.
Bên cạnh đó, kế hoạch đề cập việc bổ sung các hồ điều tiết phân tán theo quy mô lưu vực, kết hợp hồ điều hòa ngầm dưới công viên, trường học, sân thể thao, bãi đỗ xe và các không gian công cộng để tăng dung tích chứa nước mà không chiếm thêm mặt bằng đô thị.
Về công trình, thành phố sẽ tiếp tục khép kín phạm vi bảo vệ của hệ thống đê, kè và cống kiểm soát triều; xây dựng hồ điều tiết tại các khu đô thị, vùng trũng thấp; nâng cấp dung tích phòng lũ của các hồ chứa thượng nguồn và xây dựng, nâng cấp hệ thống đê, kè biển.
Đối với thoát nước đô thị, kế hoạch đặt mục tiêu giải quyết toàn bộ các vị trí ngập hiện hữu đã được thống kê, thông qua rà soát nguyên nhân theo từng lưu vực, phân loại mức độ ảnh hưởng và triển khai các giải pháp như mở rộng tiết diện cống, bổ sung miệng thu, hố ga, khơi thông dòng chảy và hoàn thiện các đoạn kết nối liên lưu vực.
Di dời nhà ven kênh rạch gắn với cải tạo môi trường, phát triển không gian công cộng.
TP.HCM cũng dự kiến triển khai khoảng 43 dự án di dời nhà ở trên và ven kênh rạch, kết hợp cải tạo môi trường, nâng cao năng lực thoát nước, phát triển không gian công cộng và khai thác quỹ đất dọc kênh rạch.
Giai đoạn 2028 - 2030, danh mục dự án hoàn thành gồm 33 dự án với tổng mức đầu tư 72.992.330 triệu đồng, dự kiến giải quyết 17 vị trí ngập.
Trong đó, năm 2028 dự kiến hoàn thành 9 dự án với tổng mức đầu tư 2.291.528 triệu đồng; năm 2029 hoàn thành 6 dự án với tổng mức đầu tư 20.598.131 triệu đồng; năm 2030 hoàn thành 18 dự án với tổng mức đầu tư 50.102.671 triệu đồng.
Kế hoạch cũng đặt ra yêu cầu phối hợp chặt chẽ giữa công tác thi công và điều tiết giao thông tại các điểm ngập nặng; yêu cầu chủ đầu tư có phương án thi công bảo đảm thoát nước, kịp thời khắc phục các trường hợp gây ngập.
Song song với các giải pháp công trình, thành phố sẽ tăng cường tuyên truyền, nâng cao ý thức cộng đồng, vận động người dân bảo vệ hệ thống thoát nước, không lấp bít miệng thu và xử lý các trường hợp cố tình xả rác gây tắc nghẽn.
UBND TP.HCM giao Sở Xây dựng là cơ quan thường trực, theo dõi, đôn đốc, kiểm tra việc thực hiện kế hoạch và tổng hợp báo cáo UBND thành phố hằng năm.
Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận