TP.HCM mở thêm kênh vốn cho các dự án hạ tầng lớn

Mở thêm kênh vốn cho hạ tầng

Ngày 6/10, thông tin từ UBND TP.HCM cho biết, vừa ban hành dự thảo Nghị quyết về việc phát hành trái phiếu đô thị, trái phiếu công trình thông qua Trung tâm tài chính quốc tế TP.HCM (VIFC - HCMC). Dự thảo Nghị quyết đang được TP.HCM lấy ý kiến chuyên gia, người dân, doanh nghiệp. Nghị quyết nhằm huy động nguồn vốn trung và dài hạn thực hiện các dự án trọng điểm của Thành phố theo quy định của Luật Phát triển đô thị.

Theo dự thảo, trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình là trái phiếu chính quyền địa phương, do UBND TP.HCM phát hành để huy động vốn phục vụ phát triển hạ tầng đô thị, công trình và kết cấu hạ tầng trên địa bàn.

Trái phiếu có thể được phát hành bằng đồng Việt Nam hoặc ngoại tệ tự do chuyển đổi, thông qua các phương thức như bảo lãnh phát hành, đấu thầu, bán trực tiếp, đại lý phân phối hoặc các phương thức khác theo quy định pháp luật.

Nguồn vốn huy động được quản lý tập trung, sử dụng đúng mục đích cho các công trình trọng điểm và dự án đầu tư công trung, dài hạn đã được quyết định đầu tư, đồng thời hoàn thành các thủ tục đầu tư theo quy định.

Nhóm dự án được ưu tiên là các công trình, kết cấu hạ tầng kỹ thuật và đô thị gắn với các tiêu chuẩn về xanh, xã hội, bền vững và bảo vệ môi trường.

Việc phát hành phải nằm trong hạn mức vay, dư nợ vay, bội chi, kế hoạch vay và trả nợ của ngân sách Thành phố, đồng thời bảo đảm các chỉ tiêu an toàn nợ công và khả năng thanh toán đầy đủ, đúng hạn gốc, lãi cùng các chi phí liên quan.

Đối với trái phiếu phát hành bằng ngoại tệ, dự thảo cho phép thực hiện các giao dịch phòng ngừa rủi ro tỷ giá, lãi suất gắn với nghĩa vụ nợ trái phiếu, phù hợp với đề án phát hành và quy định pháp luật.

Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là UBND TP.HCM có thể xây dựng chương trình phát hành trung hạn, thực hiện nhiều đợt phát hành; phát hành bổ sung đối với trái phiếu đã phát hành nhằm tăng quy mô, tính thanh khoản của mã trái phiếu.

Thành phố cũng có thể thực hiện các nghiệp vụ quản lý nợ như mua lại, hoán đổi, chào mua, đề nghị sửa đổi điều kiện, điều khoản và các nghiệp vụ hỗ trợ thanh khoản khác trong phạm vi kế hoạch phát hành, vay và trả nợ.

Cơ chế này được kỳ vọng tạo thêm tính chủ động, linh hoạt cho TP.HCM trong huy động vốn, phù hợp với đặc điểm từng dự án cũng như diễn biến của thị trường.

Dự thảo đồng thời đặt ra yêu cầu công khai, minh bạch thông tin, bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp của nhà đầu tư. UBND TP.HCM sẽ định kỳ báo cáo Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và HĐND TP.HCM về tình hình phát hành, rút vốn, sử dụng vốn, thanh toán trái phiếu và việc thực hiện các nghĩa vụ vay, trả nợ.

Theo UBND TP.HCM, nhu cầu vốn cho đầu tư phát triển hạ tầng của Thành phố đang rất lớn, trong khi các dự án giao thông, chỉnh trang và phát triển đô thị, môi trường, chống ngập, chuyển đổi số, năng lượng, logistics và hạ tầng xã hội đều cần nguồn vốn lớn và có thời gian đầu tư dài.

Đặc biệt, các dự án đường sắt đô thị, giao thông chiến lược và hạ tầng đô thị thường có quy mô đầu tư lớn, thời gian thực hiện và khai thác kéo dài. Vì vậy, việc đa dạng hóa các kênh huy động vốn, tăng khả năng tiếp cận nguồn vốn trung và dài hạn được đặt ra như một yêu cầu quan trọng.

Kỳ vọng tạo thêm dư địa cho các dự án lớn

Bên cạnh việc bổ sung nguồn vốn trung và dài hạn, trái phiếu đô thị và trái phiếu công trình được kỳ vọng trở thành một trong những sản phẩm tài chính của VIFC - HCMC, qua đó thúc đẩy các dịch vụ tài chính chuyên sâu như tư vấn, thu xếp phát hành, xếp hạng tín nhiệm, quản trị rủi ro và giao dịch thứ cấp.

Theo định hướng phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030, TP.HCM đặt mục tiêu tăng trưởng GRDP bình quân 10-11%/năm; tổng vốn đầu tư xã hội bình quân 5 năm khoảng 35-40% GRDP.

Trong bối cảnh đó, việc đa dạng hóa nguồn vốn được đặt mục tiêu đáp ứng nhu cầu đầu tư lớn cho các chương trình, dự án trọng điểm, nhất là hệ thống đường sắt đô thị, giao thông chiến lược, hạ tầng kỹ thuật, môi trường, chuyển đổi số và phát triển đô thị.

Liên quan đến vấn đề này, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân, Phó chủ tịch Hội đồng điều hành VIFC - HCMC, cho biết sau khi được HĐND TP.HCM thông qua, VIFC - HCMC sẽ triển khai các kế hoạch phát hành.

Theo ông Huân, nhu cầu vốn phục vụ xây dựng cơ sở hạ tầng của TP.HCM rất lớn, đặc biệt đối với 8 tuyến metro và các tuyến đường vành đai. Bên cạnh nguồn vốn trong nước thông qua hệ thống ngân hàng và thị trường vốn, VIFC được kỳ vọng trở thành một kênh mới hỗ trợ chính quyền địa phương huy động vốn phục vụ phát triển hạ tầng, kinh tế và tăng trưởng.

Ông Huân cho rằng quy định tại Điều 24 Luật Phát triển đô thị cho phép chính quyền địa phương phát hành trái phiếu quốc tế sẽ mở thêm lựa chọn trong huy động vốn. Trước đây, các địa phương vẫn có thể phát hành trái phiếu để huy động vốn nhưng chủ yếu trên thị trường trong nước.

Theo định hướng của VIFC - HCMC, trái phiếu quốc tế không chỉ hướng tới nhu cầu huy động vốn của chính quyền địa phương mà còn có thể mở rộng cho các tập đoàn, doanh nghiệp lớn của Việt Nam, góp phần phát triển thị trường trái phiếu và thị trường vốn tại Trung tâm tài chính quốc tế.

Việc hình thành thêm các kênh huy động vốn được kỳ vọng tạo thêm dư địa để TP.HCM triển khai các dự án hạ tầng quy mô lớn, đồng thời tăng khả năng tiếp cận các nguồn vốn phù hợp với từng dự án và điều kiện thị trường.