TP.HCM tái cấu trúc không gian công nghiệp, thúc đẩy đổi mới sáng tạo

Ngày 26/10, tại TP.HCM, Ngày Đổi mới sáng tạo mở (Open Innovation Day 2026) diễn ra với chủ đề "Kiến tạo thành phố công nghiệp thế hệ mới", mở đầu chuỗi hoạt động Diễn đàn Kinh tế Mùa thu 2026. Năm nay là lần đầu tiên diễn đàn được Diễn đàn Kinh tế Thế giới (WEF) đồng thương hiệu.

Sự kiện do Trung tâm Đổi mới sáng tạo mở SoiHub chủ trì, phối hợp với Viện Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NACENTECH), Bộ Khoa học và Công nghệ, Công ty CP Công nghệ Viễn thông Sài Gòn (SAIGONTEL) và Trung tâm Cách mạng công nghiệp lần thứ tư tại TP.HCM (HCMC C4IR) tổ chức.

Tham dự có Phó chủ tịch UBND TP.HCM Trương Minh Huy Vũ, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo (Bộ Khoa học và Công nghệ) Nguyễn Khắc Lịch cùng đại diện các tổ chức quốc tế, doanh nghiệp, nhà đầu tư và viện nghiên cứu.

Mở rộng không gian công nghiệp, hoàn thiện hệ sinh thái

Phát biểu tại sự kiện, ông Trương Minh Huy Vũ, Phó chủ tịch UBND TP.HCM cho biết, động lực tăng trưởng của TP.HCM trong giai đoạn mới cần dựa nhiều hơn vào sự kết hợp giữa công nghệ, đổi mới sáng tạo và các lĩnh vực kinh tế.

Thành phố có nền tảng từ hơn 26 năm phát triển Khu Công nghệ cao, hệ thống hơn 80 trường đại học và hơn 40 vườn ươm, trung tâm đổi mới sáng tạo, cơ sở ươm tạo công nghệ.

Việc hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu tạo thêm dư địa để TP.HCM tổ chức lại không gian sản xuất, phát triển các khu công nghiệp công nghệ cao và khu công nghệ số. Những khu vực như Bắc Tân Uyên, Châu Đức có tiềm năng phát triển không gian công nghiệp quy mô lớn, gắn với hạ tầng năng lượng, trong đó có điện mặt trời và điện gió ngoài khơi.

Thành phố định hướng kết hợp đầu tư công, hợp tác công tư và nguồn lực tư nhân để chuẩn bị hạ tầng, tạo điều kiện thu hút các nhà đầu tư.

Tuy nhiên, ông Vũ nhấn mạnh phát triển công nghiệp thế hệ mới không chỉ là câu chuyện quỹ đất và hạ tầng mà quan trọng hơn là xây dựng hệ sinh thái kết nối trường đại học, viện nghiên cứu, vườn ươm, doanh nghiệp và nhà đầu tư.

Để thu hẹp khoảng cách giữa nghiên cứu và thương mại hóa công nghệ, TP.HCM đã thành lập Quỹ đầu tư mạo hiểm với vốn ban đầu 500 tỷ đồng, đồng thời nghiên cứu phương án bổ sung nguồn lực. Theo ông Vũ, cần tạo điều kiện để các ý tưởng được thử nghiệm, phát triển thành sản phẩm thực tế, đi cùng cơ chế chấp nhận rủi ro có kiểm soát.

Ông Nguyễn Khắc Lịch, Cục trưởng Cục Công nghệ số và Trí tuệ nhân tạo cho biết, Nghị quyết 57 của Bộ Chính trị xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những đột phá quan trọng hàng đầu, tạo động lực tăng trưởng mới. Các luật liên quan đến khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, công nghiệp công nghệ số, trí tuệ nhân tạo cũng tạo cơ sở pháp lý cho hoạt động nghiên cứu, đầu tư và phát triển công nghệ.

Theo ông Lịch, yêu cầu hiện nay là đưa chính sách vào thực tiễn, tập trung vào ba định hướng.

Thứ nhất, làm chủ công nghệ chiến lược, trọng tâm là AI, bán dẫn và phương tiện bay không người lái (UAV). Việt Nam định hướng phát triển năng lực thiết kế, chế tạo, đóng gói, kiểm thử chip, từng bước hình thành hệ sinh thái bán dẫn trong nước. Với UAV, mục tiêu đến năm 2030 là vận hành ba khu thử nghiệm bay cấp quốc gia và ít nhất một trung tâm nghiên cứu, thử nghiệm quốc gia, gắn phát triển thị trường với yêu cầu an toàn, quốc phòng và an ninh.

Thứ hai, thúc đẩy AI và sản xuất thông minh nhằm nâng cao năng suất. Việt Nam cần phát triển hạ tầng tính toán, trung tâm dữ liệu AI và xây dựng ba trung tâm xuất sắc về AI tại Hà Nội, Đà Nẵng và TP.HCM. Cùng với đó là đào tạo nhân lực chất lượng cao, phổ cập kỹ năng AI cho người lao động và thu hút chuyên gia công nghệ.

Thứ ba, mở rộng cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) để doanh nghiệp kiểm chứng công nghệ, sản phẩm và mô hình kinh doanh mới. TP.HCM cần chủ động nghiên cứu triển khai cơ chế thử nghiệm đối với AI, UAV, hệ thống tự hành và sản xuất thông minh, đồng thời hoàn thiện quy định, tạo thuận lợi cho doanh nghiệp nhưng vẫn bảo đảm an toàn và kiểm soát rủi ro.

Ông Lịch kỳ vọng các kết nối tại diễn đàn sớm chuyển thành dự án cụ thể, có đối tác, sản phẩm đầu ra và thời hạn thực hiện rõ ràng. Bộ Khoa học và Công nghệ sẽ tiếp tục phối hợp với TP.HCM, các bộ, ngành và doanh nghiệp triển khai chính sách, tháo gỡ vướng mắc, thúc đẩy ứng dụng công nghệ.

 Kết nối công nghệ với nhu cầu thị trường

Bà Bùi Thanh Hằng, Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo mở SoiHub cho biết trung tâm được hình thành từ năm 2023, với định hướng lấy doanh nghiệp và nhu cầu thị trường làm trọng tâm kết nối các nguồn lực công nghệ.

Đến nay, SoiHub đã và đang kết nối, hợp tác, phát triển 50 công nghệ trong nước và quốc tế; tiếp nhận, giải quyết 15 đơn đặt hàng từ thị trường và thiết lập 20 thỏa thuận hợp tác chiến lược với các đối tác công nghệ trong khu vực và trên thế giới.

Các lĩnh vực trọng tâm gồm AI, bán dẫn, kinh tế tầm thấp, công nghiệp chế tạo và vật liệu mới. Theo bà Hằng, Việt Nam cần từng bước làm chủ công nghệ, phát triển năng lực sản xuất, đào tạo nhân lực chất lượng cao và nâng cao vị thế doanh nghiệp trong nước, thay vì chỉ dừng ở thu hút đầu tư hay tiếp nhận công nghệ.

Trong khuôn khổ sự kiện, phiên thảo luận buổi sáng tập trung vào hạ tầng AI, trung tâm dữ liệu, năng lực tính toán, an ninh dữ liệu, nhân lực và năng lượng xanh. Phiên thảo luận buổi chiều bàn về kinh tế tầm thấp, với các nội dung liên quan đến UAV, hệ thống tự hành, kết nối vệ tinh, hạ tầng thử nghiệm và khu công nghiệp chuyên ngành.

Ban tổ chức cũng công bố các hợp tác chiến lược nhằm tăng cường kết nối giữa doanh nghiệp, nhà đầu tư, viện nghiên cứu và đối tác công nghệ, hướng đến triển khai các dự án trong lĩnh vực AI, hạ tầng số, năng lượng thế hệ mới và sản xuất thông minh.

Thông qua Open Innovation Day 2026, ban tổ chức kỳ vọng thúc đẩy chuyển giao, ứng dụng và thương mại hóa công nghệ, góp phần hoàn thiện hệ sinh thái đổi mới sáng tạo, phát triển công nghiệp thế hệ mới tại TP.HCM và nâng cao năng lực cạnh tranh của doanh nghiệp Việt Nam.