Từ 1/8, phương tiện thủy nội địa không còn sử dụng tem kiểm định

Cho phép đơn vị đăng kiểm liên danh kiểm tra

Bộ Xây dựng vừa ban hành Thông tư 28/2026 quy định về đăng kiểm phương tiện thủy nội địa, có hiệu lực từ ngày 1/8/2026, với nhiều điểm mới đáng chú ý trong hoạt động đăng kiểm.

Theo Thông tư, dịch vụ đăng kiểm phương tiện thủy nội địa bao gồm: thẩm định hồ sơ thiết kế, thẩm định tài liệu hướng dẫn, kiểm tra và chứng nhận sản phẩm công nghiệp, kiểm tra và chứng nhận an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường đối với phương tiện trong quá trình đóng mới, hoán cải, sửa chữa phục hồi, nhập khẩu và khai thác.

Các loại hình kiểm tra phương tiện thủy nội địa gồm: kiểm tra lần đầu (đối với phương tiện đóng mới, phương tiện đã đóng không có sự giám sát của đăng kiểm hoặc phương tiện nhập khẩu); kiểm tra chu kỳ (kiểm tra định kỳ, hàng năm, trên đà và trung gian); kiểm tra bất thường và kiểm tra hoán cải.

Một điểm mới đáng chú ý là đăng kiểm viên không được đồng thời thực hiện cả thẩm định hồ sơ thiết kế và kiểm tra hiện trường đối với cùng một phương tiện thủy nội địa, nhằm tăng tính độc lập, khách quan trong hoạt động đăng kiểm.

Đối với phương tiện nhập khẩu đã được tổ chức đăng kiểm nước ngoài kiểm tra, chứng nhận an toàn kỹ thuật (trừ mô tô nước nhập khẩu phục vụ mục đích thể thao, vui chơi giải trí), đơn vị đăng kiểm trong nước sẽ thực hiện thẩm định, kiểm tra và chứng nhận an toàn kỹ thuật, bảo vệ môi trường trên cơ sở hồ sơ chứng nhận của tổ chức đăng kiểm nước ngoài cùng các tài liệu kỹ thuật liên quan theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành.

Riêng đối với mô tô nước nhập khẩu phục vụ mục đích thể thao, vui chơi giải trí, việc kiểm tra và chứng nhận được thực hiện trên cơ sở tài liệu hướng dẫn vận hành và các tài liệu kỹ thuật liên quan (nếu có).

Đáng chú ý, Thông tư 28/2026 cho phép các đơn vị đăng kiểm được liên danh với nhau để thực hiện dịch vụ đăng kiểm. Trong trường hợp này, đơn vị đứng đầu liên danh chịu trách nhiệm đóng dấu thẩm định vào hồ sơ thiết kế, tài liệu hướng dẫn và cấp các loại giấy chứng nhận theo quy định. Đây được xem là cơ chế mới nhằm tăng tính linh hoạt, tận dụng nguồn lực của các đơn vị đăng kiểm trong quá trình cung cấp dịch vụ.

Bỏ tem kiểm định, quản lý bằng số kiểm soát

Một trong những điểm mới đáng chú ý của Thông tư 28/2026 là bỏ quy định về tem kiểm định đối với phương tiện thủy nội địa, thay thế bằng cơ chế quản lý thông qua số kiểm soát nhằm phục vụ công tác quản lý nhà nước về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường.

Theo quy định, số kiểm soát được cấp khi đơn vị đăng kiểm lần đầu thiết lập thông tin, dữ liệu về an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường của phương tiện trên phần mềm quản lý đăng kiểm phương tiện thủy nội địa theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia hiện hành.

Số kiểm soát gồm phần chữ và phần số. Trong đó, phần chữ là hai ký tự in hoa "VR"; phần số gồm 8 chữ số, với 2 chữ số đầu là hai số cuối của năm đóng phương tiện, 6 chữ số tiếp theo được hệ thống phần mềm quản lý đăng kiểm tự động xác lập.

Bên cạnh đó, Thông tư cũng bổ sung quy định về hệ thống tra cứu thông tin phương tiện trực tuyến. Theo đó, Cục Đăng kiểm Việt Nam có trách nhiệm xây dựng, vận hành và duy trì hệ thống tra cứu thông tin đăng kiểm phương tiện trên Cổng thông tin điện tử của Cục, cho phép tra cứu theo số đăng ký, số đăng kiểm hoặc số kiểm soát.

Theo đánh giá của cơ quan quản lý, việc chuyển từ hình thức quản lý bằng tem kiểm định sang số kiểm soát kết hợp hệ thống tra cứu trực tuyến không chỉ góp phần hiện đại hóa hoạt động đăng kiểm phương tiện thủy nội địa mà còn tạo nền tảng xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ, minh bạch, nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, đồng thời tạo thuận lợi cho người dân và doanh nghiệp trong quá trình tra cứu, khai thác thông tin.