Ứng dụng mô hình GTAP - InVEST trong quy hoạch không gian và phát triển tích hợp

Hội thảo "Ứng dụng mô hình GTAP-InVEST trong quy hoạch không gian và phát triển tích hợp" được tổ chức bởi Viện Chiến lược, chính sách nông nghiệp và môi trường (ISPAE) và Trường Đại học Kinh tế - Kỹ thuật Công nghiệp (UNETI) phối hợp cùng Chương trình phát triển Liên Hợp Quốc (UNDP), Chương trình môi trường Liên Hợp Quốc (UNEP-WCMC) và Đại học Minnesota. Sự kiện thu hút sự tham gia của đông đảo các nhà hoạch định chính sách từ Ban Kinh tế Trung ương, Văn phòng Chính phủ và các bộ, ngành liên quan.

Hội thảo nằm trong khuôn khổ Chương trình hỗ trợ chuyển đổi tự nhiên (NTSP), một sáng kiến chiến lược nhằm giải quyết bài toán phức tạp giữa tăng trưởng kinh tế nhanh chóng và giới hạn sinh thái tại Việt Nam.

Ông Nguyễn Đình Thọ, Phó viện trưởng Viện Chiến lược, Chính sách nông nghiệp và môi trường cho biết, trong bối cảnh Việt Nam đặt mục tiêu trở thành quốc gia có thu nhập cao vào năm 2045, mô hình tăng trưởng thâm dụng tài nguyên truyền thống đang đối mặt với những rủi ro vĩ mô nghiêm trọng.

Hiện tại, Việt Nam đang ghi nhận mức thâm hụt sức chứa sinh thái lên tới -220%, đồng nghĩa với việc nền kinh tế đang tiêu thụ tài nguyên nhanh hơn gấp đôi khả năng tái tạo của tự nhiên.

Để giải quyết vấn đề này, hội thảo đã giới thiệu khung mô hình kinh tế - sinh thái tích hợp GTAP-InVEST. Theo TS Nfamara K Dampha (Đại học Minnesota), nền tảng này cho phép tạo ra một "vòng lặp phản hồi khép kín", trong đó những thay đổi về dịch vụ hệ sinh thái (như mất môi trường sống) được tính toán không gian và đưa ngược trở lại các mô hình Cân bằng tổng thể (CGE) dưới dạng các cú sốc về năng suất.

Bằng chứng tính toán từ mô hình cho thấy, nếu tiếp tục quỹ đạo phát triển hiện tại (BAU), suy thoái hệ sinh thái có thể làm giảm tới 26% tiềm năng tăng trưởng GDP vào năm 2030. Ngược lại, kịch bản "chuyển đổi xanh" với các chính sách đầu tư thông minh vào tự nhiên sẽ mang lại kết quả GDP dài hạn cao hơn hẳn.

Bên cạnh việc trình diễn kỹ thuật, hội thảo đã diễn ra phiên thảo luận đa chiều sôi nổi nhằm tìm kiếm cơ hội lồng ghép kết quả từ mô hình GTAP-InVEST vào các quy trình quy hoạch trọng điểm của quốc gia, bao gồm quy hoạch tổng thể quốc gia, quy hoạch sử dụng đất và quy hoạch không gian biển.