UTH rút ngắn khoảng cách từ giảng đường đến doanh nghiệp

Một buổi sáng tại công trường của một công ty xây dựng, cuộc họp an toàn lao động diễn ra trước khi các tổ thi công nhận việc. 

Giữa những kỹ sư đã có nhiều năm kinh nghiệm, Nguyễn Văn Thuận, sinh viên năm ba ngành Kỹ thuật xây dựng Trường Đại học Giao thông vận tải TP.HCM (UTH), chăm chú ghi chép, kiểm tra vật liệu và theo dõi tiến độ thi công dưới sự hướng dẫn của cán bộ kỹ thuật.

Sinh viên UTH trực tiếp trải nghiệm công việc tại công trường trong Học kỳ doanh nghiệp.

Với Thuận, đây không phải một chuyến tham quan hay buổi kiến tập ngắn ngày. Em đang thực hiện Học kỳ doanh nghiệp - chương trình được UTH triển khai nhiều năm qua, đưa sinh viên đến làm việc trực tiếp tại các doanh nghiệp phù hợp với ngành học.

Một học kỳ trưởng thành

Thị trường lao động ngày càng đặt ra yêu cầu cao hơn đối với sinh viên mới tốt nghiệp. Bên cạnh bằng cấp và kiến thức chuyên môn, doanh nghiệp cần những nhân sự có khả năng thích nghi với môi trường làm việc, hiểu quy trình vận hành và có thể đảm nhận công việc trong thời gian ngắn.

Từ yêu cầu đó, UTH đưa Học kỳ doanh nghiệp vào chương trình đào tạo. Sau khi hoàn thành khối kiến thức nền tảng, sinh viên được bố trí học tập tại các doanh nghiệp đối tác theo từng chuyên ngành, trực tiếp tham gia những công việc phù hợp dưới sự hướng dẫn của kỹ sư, chuyên gia và cán bộ kỹ thuật.

Chương trình hợp tác đào tạo giữa UTH và doanh nghiệp.

Điểm đáng chú ý là quá trình này không dừng ở việc đưa sinh viên đến doanh nghiệp để quan sát. Các em được giao nhiệm vụ, tham gia vào công việc thực tế trong phạm vi phù hợp với năng lực và được hướng dẫn trong quá trình thực hiện. Kết quả học tập được doanh nghiệp và nhà trường cùng đánh giá, trở thành một phần trong chương trình đào tạo.

Với nhiều sinh viên, điều đáng nhớ nhất sau học kỳ doanh nghiệp không phải những bản báo cáo cuối kỳ mà là nhịp làm việc của một môi trường nghề nghiệp thực sự.

Đó có thể là những buổi sáng phải có mặt đúng giờ trên công trường, những lần xử lý bản vẽ kỹ thuật, kiểm tra vật liệu, thiết bị, lập chứng từ hoặc tham gia các cuộc họp chuyên môn cùng kỹ sư của doanh nghiệp.

Từ những công việc tưởng chừng đơn giản, sinh viên từng bước hình thành tác phong nghề nghiệp, học cách phối hợp với đồng nghiệp, giao tiếp trong môi trường công sở, tuân thủ quy định về an toàn lao động và chịu trách nhiệm với phần việc được giao.

Sau nhiều tuần làm việc tại công trường, Thuận cho biết, sinh viên vừa được tích luỹ kinh nghiệm chuyên môn, vừa có sự trưởng thành lớn trong tác phong và cách làm việc.

"Điều em học được không chỉ là kiến thức chuyên môn mà còn là tác phong làm việc, cách trao đổi với đồng nghiệp và trách nhiệm với công việc được giao. Học kỳ doanh nghiệp giúp em tự tin hơn rất nhiều vì được trải nghiệm môi trường làm việc thực tế trước khi tốt nghiệp", Thuận nói.

Trải nghiệm thực tế cũng giúp sinh viên nhận ra những yêu cầu mà bài giảng trên lớp khó có thể truyền tải đầy đủ. Từ đó, các em có thêm động lực bổ sung kỹ năng, ngoại ngữ và kiến thức chuyên môn còn thiếu trước khi bước vào thị trường lao động.

Doanh nghiệp trở thành một phần của quá trình đào tạo

Nếu trước đây doanh nghiệp chủ yếu xuất hiện ở khâu tuyển dụng thì trong mô hình này, doanh nghiệp tham gia từ sớm hơn, ngay trong quá trình đào tạo.

Không chỉ tiếp nhận sinh viên, nhiều doanh nghiệp còn phối hợp với UTH xây dựng nội dung Học kỳ doanh nghiệp, cử kỹ sư trực tiếp hướng dẫn, giao nhiệm vụ phù hợp và cùng nhà trường đánh giá kết quả.

Doanh nghiệp trở thành "giảng đường thứ hai", nơi sinh viên UTH học nghề từ những công việc thực tế.

Sự tham gia này giúp doanh nghiệp có cơ hội quan sát sinh viên trong môi trường làm việc thực tế, thay vì chỉ đánh giá ứng viên qua hồ sơ, bảng điểm hoặc một vài vòng phỏng vấn.

Qua thời gian đồng hành, doanh nghiệp có thể nhận diện rõ hơn khả năng thích nghi, tinh thần học hỏi, ý thức kỷ luật, kỹ năng phối hợp và thái độ làm việc của từng sinh viên. Đây cũng là cơ sở để doanh nghiệp chủ động xây dựng nguồn nhân lực phù hợp với nhu cầu của mình.

Đại diện Tập đoàn Đèo Cả cho rằng, Học kỳ doanh nghiệp mang lại lợi ích cho cả nhà trường, sinh viên và doanh nghiệp khi tạo cơ hội để các bên cùng tham gia vào quá trình đào tạo nguồn nhân lực.

"Điều chúng tôi đánh giá không chỉ là kiến thức chuyên môn mà còn là thái độ làm việc, tinh thần học hỏi và khả năng thích nghi của sinh viên trong môi trường sản xuất. Đồng hành cùng sinh viên trong suốt Học kỳ doanh nghiệp giúp doanh nghiệp nhận diện được những nhân sự phù hợp ngay từ khi các em còn ngồi trên ghế giảng đường, đồng thời giảm đáng kể thời gian đào tạo sau tuyển dụng", đại diện Tập đoàn Đèo Cả chia sẻ.

Thực tế, một số doanh nghiệp còn hỗ trợ phụ cấp hoặc trả lương cho sinh viên trong thời gian tham gia Học kỳ doanh nghiệp. Với sinh viên, đây là khoản thu nhập đầu tiên gắn với chuyên ngành đang theo học, đồng thời là sự ghi nhận đối với những đóng góp trong công việc.

Với doanh nghiệp, việc hỗ trợ sinh viên trong giai đoạn này cũng là cách tiếp cận nguồn nhân lực từ sớm. Những sinh viên thể hiện tốt trong quá trình làm việc có thể được doanh nghiệp tiếp tục theo dõi, giữ lại làm việc hoặc mời tuyển dụng sau khi tốt nghiệp.

Từ trải nghiệm thực tế đến cơ hội việc làm

Khi Việt Nam đẩy mạnh đầu tư vào hạ tầng giao thông, logistics, cảng biển, đường sắt và chuyển đổi số, nhu cầu nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực này ngày càng lớn. Điều đó đặt ra yêu cầu các cơ sở đào tạo phải cập nhật chương trình, đồng thời đưa người học đến gần hơn với thực tiễn sản xuất, kinh doanh.

Theo định hướng đào tạo ứng dụng, UTH hiện hợp tác với gần 100 doanh nghiệp trong và ngoài nước hoạt động trong các lĩnh vực xây dựng, logistics, hàng hải, ô tô, đường sắt, công nghệ và sản xuất công nghiệp.

Nhiều doanh nghiệp lớn như VinFast, THACO, Honda, Pegatron Việt Nam, Topband, ATAD... đang đồng hành cùng nhà trường trong đào tạo và tuyển dụng nhân lực.

UTH hợp tác với các doanh nghiệp hàng đầu trong và ngoài nước.

Mỗi năm, hàng ngàn sinh viên UTH tham gia Học kỳ doanh nghiệp tại các đơn vị đối tác. Theo thống kê của nhà trường, hơn 40% sinh viên sau khi hoàn thành chương trình được doanh nghiệp giữ lại làm việc hoặc nhận lời mời tuyển dụng sau khi tốt nghiệp.

Con số này cho thấy Học kỳ doanh nghiệp đang tạo ra một kênh kết nối trực tiếp giữa người học và thị trường lao động. Tuy nhiên, giá trị của mô hình không chỉ nằm ở cơ hội việc làm.

Theo các chuyên gia giáo dục, khi doanh nghiệp tham gia sâu vào quá trình đào tạo, nhà trường có thêm cơ sở để cập nhật chương trình học theo yêu cầu thực tế. Ngược lại, doanh nghiệp có thể góp phần định hình nguồn nhân lực ngay từ khi sinh viên còn ngồi trên ghế giảng đường.

Với sinh viên UTH, những tháng ngày tại công trường, nhà máy hay trung tâm kỹ thuật vì thế không đơn thuần là một học phần trong chương trình đào tạo. Đây còn là khoảng thời gian để các em thử sức với nghề nghiệp đã lựa chọn, nhận diện điểm mạnh, điểm còn thiếu và chuẩn bị tâm thế trước khi bước vào môi trường làm việc chính thức.

Khi giảng đường và doanh nghiệp được kết nối chặt chẽ hơn, sinh viên tốt nghiệp có thêm hành trang bên cạnh tấm bằng đại học: kinh nghiệm thực tế, kỹ năng nghề nghiệp và sự tự tin để bắt đầu công việc.