Việt Nam - Đức hợp tác đào tạo nhân lực đường sắt

Ngày 22/9, trong khuôn khổ Triển lãm InnoTrans 2026 tại Berlin (Đức), Trường Đại học Việt Đức (VGU), Công ty TNHH Kỹ thuật và Tư vấn DB (DB E&C) và Học viện Đường sắt DB thuộc Tập đoàn Đường sắt Đức (Deutsche Bahn) đã ký kết Biên bản ghi nhớ hợp tác (MOU).

Sự kiện diễn ra dưới sự chứng kiến của đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam do Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng dẫn đầu, cùng đại diện Cục Đường sắt Việt Nam, Tổng công ty Đường sắt Việt Nam và Đại sứ quán Việt Nam tại Đức.

Theo nội dung hợp tác, VGU và Học viện Đường sắt DB sẽ kết hợp năng lực đào tạo, nghiên cứu của trường đại học với kinh nghiệm và chuyên môn đường sắt quốc tế của DB, qua đó góp phần phát triển đội ngũ nhân lực đáp ứng yêu cầu mở rộng hệ thống đường sắt tại Việt Nam.

Theo các kế hoạch phát triển đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị của Việt Nam, nhu cầu nhân lực có trình độ chuyên môn cao được dự báo tăng mạnh trong những năm tới.

Theo Quyết định số 2230/QĐ-TTg ngày 9/10/2025 của Thủ tướng Chính phủ về Phê duyệt Đề án đào tạo, phát triển nguồn nhân lực đường sắt Việt Nam đến năm 2035, định hướng đến năm 2045 thì ngành đường sắt Việt Nam dự kiến cần khoảng 70.000 chuyên gia, trong đó có 2.000 nhân lực trình độ sau đại học, 18.000 nhân lực trình độ đại học và khoảng 50.000 lao động kỹ thuật, vận hành.

Trước yêu cầu này, VGU và Học viện Đường sắt DB thống nhất xây dựng Viện Đường sắt Việt - Đức (Vietnamese-German Rail Institute). Đây được định hướng là nền tảng hợp tác trong đào tạo, phát triển năng lực, nghiên cứu và đổi mới sáng tạo trong lĩnh vực đường sắt.

Viện dự kiến tập trung vào 4 trụ cột chính gồm đào tạo và cấp bằng; phát triển năng lực lãnh đạo; phát triển lực lượng lao động kỹ thuật và xây dựng trung tâm đổi mới sáng tạo đường sắt.

Trong đó, các chương trình đào tạo cử nhân, thạc sĩ liên kết sẽ được triển khai cùng các học phần chuyên sâu về đường sắt. Đối với đội ngũ quản lý, chương trình "Chứng chỉ quốc tế về Quản lý Metro và Đường sắt" được định hướng cung cấp kiến thức và kỹ năng quản lý theo chuẩn quốc tế.

Ở nhóm nhân lực kỹ thuật, chương trình sẽ chú trọng đào tạo lao động lành nghề và đào tạo giảng viên (Train-the-Trainer), qua đó từng bước hình thành đội ngũ có khả năng đào tạo, chuyển giao kiến thức trong nước.

Bên cạnh đào tạo, hợp tác giữa VGU và DB còn hướng tới hình thành các trung tâm mô phỏng, triển khai nghiên cứu chung, cung cấp dịch vụ tư vấn chuyên nghiệp và thúc đẩy chuyển giao tri thức, công nghệ đường sắt.

Theo thỏa thuận, Học viện Đường sắt DB sẽ đóng góp kinh nghiệm quản lý và vận hành đường sắt quốc tế, tham gia các bài giảng chuyên đề, tư vấn thiết kế hệ thống mô phỏng và cơ sở vật chất, đồng thời cung cấp các đề tài thực tập, khóa luận cho sinh viên.

Trường Đại học Việt Đức sẽ cung cấp cơ sở hạ tầng, đảm bảo chất lượng và kiểm định đào tạo, tổ chức Hội đồng Tư vấn, đồng thời đảm nhận công tác tuyển sinh và quảng bá chương trình.

Việc kết hợp giữa năng lực đào tạo, nghiên cứu của VGU và kinh nghiệm thực tiễn của Deutsche Bahn được kỳ vọng tạo thêm nền tảng để Việt Nam phát triển nguồn nhân lực phục vụ các dự án đường sắt quy mô lớn, trong đó có đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị.

Học viện Đường sắt DB hiện khai thác hệ sinh thái đào tạo của Deutsche Bahn với khoảng 1.700 giảng viên cơ hữu, 47 trung tâm đào tạo, 17 hệ thống mô phỏng cabin đầy đủ và hơn 3.000 học phần đào tạo cấp chứng chỉ. Hệ thống này phục vụ khoảng 260.000 học viên mỗi năm và Học viện Đường sắt DB đang hoạt động tại 40 quốc gia.

Việc hợp tác giữa VGU và DB được kỳ vọng tạo thêm nền tảng để Việt Nam tiếp cận kinh nghiệm đào tạo, quản lý và vận hành đường sắt quốc tế; đồng thời từng bước hình thành đội ngũ nhân lực đáp ứng yêu cầu phát triển hệ thống đường sắt quốc gia và đô thị trong giai đoạn mới.