Xây dữ liệu “đúng, đủ, sạch, sống”, mở đường cho giao thông thông minh

Tạo nền tảng dữ liệu cho giao thông thông minh

Theo báo cáo của Cục Đường bộ Việt Nam, thực hiện Kế hoạch triển khai Kế hoạch hành động 100 ngày xử lý các điểm nghẽn về chuyển đổi số, đến ngày 3/9, Cục đã hoàn thành 8/15 nhiệm vụ, đạt hơn 53%; 7 nhiệm vụ còn lại đang được triển khai, chiếm gần 47%.

Một trong những kết quả đáng chú ý là Cục Đường bộ đã hoàn thành rà soát, kiểm kê trung tâm dữ liệu, phòng máy chủ; rà soát, bổ sung danh mục cơ sở dữ liệu cần xây dựng, hoàn thiện; đồng thời cung cấp các trường dữ liệu dự kiến đồng bộ với Cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.

Đáng chú ý, Cục đã tham mưu Bộ Xây dựng ban hành quyết định về Kế hoạch triển khai xây dựng Nền tảng quản lý hệ thống giao thông thông minh đường bộ giai đoạn 2026-2030. Đây là bước quan trọng trong quá trình hình thành nền tảng số phục vụ quản lý, điều hành giao thông đường bộ trong những năm tới.

Cùng với đó, Cục đã công bố thủ tục hành chính trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính; thực hiện tái cấu trúc quy trình giải quyết thủ tục hành chính; hoàn thành tích hợp và thông báo triển khai kết nối hệ thống với phần mềm nghiệp vụ chuyên ngành lĩnh vực đường bộ.

Trong lĩnh vực kinh tế số, Bộ Xây dựng đã ban hành danh mục dữ liệu mở và dịch vụ dữ liệu có thể khai thác an toàn, gồm dữ liệu về doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ đường bộ, tuyến vận tải hành khách cố định, cơ sở đào tạo lái xe ô tô, trạm dừng nghỉ, bến xe ô tô. Cục Đường bộ thống nhất cho phép Trung tâm Công nghệ thông tin thực hiện chia sẻ, khai thác và công bố các chỉ tiêu thông tin theo danh mục dữ liệu mở.

Đối với dịch vụ công trực tuyến, Cục Đường bộ đã hoàn thành kết nối hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính với các cơ sở dữ liệu đã công bố và các cơ sở dữ liệu mới hoàn thành. Qua đó, hướng tới tự động điền, xác thực và tái sử dụng dữ liệu, hạn chế việc người dân, doanh nghiệp phải cung cấp lại những giấy tờ, thông tin đã có.

Một trong những nhiệm vụ quan trọng đang được Cục Đường bộ tích cực triển khai là hoàn thiện Cơ sở dữ liệu kết cấu hạ tầng đường bộ.

Đến nay, Cục đã ký thỏa thuận thử nghiệm hệ thống từ ngày 1/1 đến 30/9/2026; được bố trí 20 tỷ đồng vốn năm 2026 và đang thực hiện thủ tục thuê dịch vụ công nghệ số. Hệ thống dự kiến được đưa vào hoạt động trong tháng 10/2026.

Tuy nhiên, tiến độ đồng bộ dữ liệu hiện chưa đồng đều giữa các nhóm hạ tầng. Tính đến thời điểm báo cáo, dữ liệu tuyến đường bộ đã đồng bộ 2.104/3.583 tuyến, đạt gần 59%; dữ liệu cầu đường bộ đạt 6.381/9.083 cầu, tương đương hơn 70%; riêng dữ liệu hầm đường bộ đạt 26/27 hầm, tương đương hơn 96%.

Mục tiêu đến ngày 15/11/2026 là hoàn thành chuẩn hóa, đối soát, làm sạch tối thiểu 80% dữ liệu đủ điều kiện đồng bộ.

Đây là khâu có ý nghĩa nền tảng, bởi dữ liệu hạ tầng đường bộ không chỉ phục vụ quản lý tài sản kết cấu hạ tầng mà còn là đầu vào quan trọng cho công tác quản lý, khai thác, bảo trì và từng bước xây dựng hệ thống giao thông thông minh.

Một nội dung đáng chú ý khác là tiến độ hoàn thiện hồ sơ cấp độ đối với Hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu thanh toán điện tử giao thông đường bộ và Hệ thống điều hành và trung tâm dữ liệu thu phí.

Theo Cục Đường bộ, nhà thầu đã xây dựng hồ sơ cấp độ và xin ý kiến Cục An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (A05). Tuy nhiên, do Luật An ninh mạng năm 2026 có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, cùng các nghị định mới có hiệu lực từ ngày 19/8/2026, hồ sơ cần tiếp tục được hoàn thiện, cập nhật theo các quy định mới.

Cục Đường bộ cho biết, hệ thống hiện đã đáp ứng cấp độ 3 nhưng chưa đáp ứng cấp độ 4. Cục đề nghị Bộ Xây dựng chỉ đạo Ban QLDA 7 hoàn thành phê duyệt hồ sơ cấp độ 4 trước ngày 20/11/2026. Đồng thời, nhà thầu được yêu cầu triển khai kết nối, chia sẻ thông tin giám sát an ninh mạng với Trung tâm An ninh mạng quốc gia trong tháng 9/2026.

Hướng tới chuẩn dữ liệu thống nhất

Trong lĩnh vực dữ liệu số, Cục Đường bộ đã thống nhất phương án xây dựng từ điển dữ liệu chuyên ngành, đặt mục tiêu hoàn thành và ban hành vào ngày 20/11/2026.

Cùng với đó, Bộ Xây dựng đang triển khai xây dựng Khung kiến trúc dữ liệu, Khung quản trị, quản lý dữ liệu và Từ điển dữ liệu của Bộ.

Khi hoàn thành đúng tiến độ, các nội dung này sẽ góp phần hình thành chuẩn thống nhất, tạo điều kiện để các hệ thống dữ liệu ngành đường bộ kết nối, trao đổi và khai thác hiệu quả hơn, thay vì dữ liệu được hình thành và quản lý riêng lẻ theo từng hệ thống.

Bên cạnh các nhiệm vụ đã hoàn thành, một số nội dung vẫn đang được triển khai, tập trung vào thiết bị đầu cuối, đào tạo nhân lực và chính sách hỗ trợ cán bộ chuyên trách chuyển đổi số.

Đối với trang thiết bị đầu cuối, Cục đã hoàn thành rà soát, thống kê nhu cầu mua sắm, đầu tư, nâng cấp. Tuy nhiên, các đơn vị vẫn phải hoàn thành việc mua sắm thiết bị trước ngày 20/11/2026.

Về đào tạo, Cục Đường bộ đã tham gia khóa bồi dưỡng kiến thức AI cho cán bộ, công chức, viên chức; đồng thời hoàn thành chương trình phổ cập kỹ năng số trên nền tảng Bình dân học vụ số.

Để bảo đảm tiến độ các nhiệm vụ còn lại, Cục Đường bộ kiến nghị Bộ Xây dựng giao Trung tâm Công nghệ thông tin hướng dẫn, đôn đốc Ban QLDA 7 hoàn thành phê duyệt hồ sơ cấp độ 4 của Hệ thống quản lý cơ sở dữ liệu thanh toán điện tử giao thông đường bộ và hệ thống Back-End trước ngày 20/11/2026.

Cùng với đó, Trung tâm Công nghệ thông tin tiếp tục phối hợp rà soát dữ liệu đối với Cơ sở dữ liệu kết cấu hạ tầng đường bộ, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống"; đồng thời đề nghị lãnh đạo Bộ quan tâm, bố trí kinh phí hỗ trợ công chức làm công tác chuyển đổi số của Cục.