Bộ Xây dựng trao đổi kinh nghiệm quản lý xây dựng, chuyển đổi số với New Zealand

Ngày 27/7, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Minh Hà cùng Đoàn công tác Bộ Xây dựng đã có buổi làm việc với Bộ Thương mại, Đổi mới sáng tạo và Việc làm New Zealand (Ministry of Business, Innovation and Employment - MBIE) nhằm trao đổi kinh nghiệm về quản lý hệ thống xây dựng, chính sách nâng cao khả năng chống chịu thiên tai, chuyển đổi số, chuẩn hóa dữ liệu ngành và các mô hình cấp phép xây dựng tiên tiến.

Tiếp và làm việc với Đoàn có ông David Hall, Tổng giám đốc phụ trách Hiệu suất Hệ thống Tòa nhà; TS Michael Warren, Giám đốc Chính sách; ông Dave Gittings, Giám đốc Hiệu suất và Kỹ thuật Tòa nhà cùng các chuyên gia của MBIE.

Tại buổi làm việc, ông David Hall đã giới thiệu tổng quan về cơ cấu tổ chức và chức năng của MBIE. Theo đó, Cục Quản lý Hiệu suất Hệ thống Xây dựng là đơn vị tham mưu chính sách xây dựng cho Chính phủ New Zealand, tập trung quản lý hạ tầng chiều dọc, bao gồm các công trình dân dụng và thương mại.

Đại diện MBIE cho biết, Quy chuẩn Xây dựng New Zealand được xây dựng với trọng tâm là nâng cao khả năng chống chịu trước các loại hình thiên tai, đặc biệt là động đất, lũ lụt và sạt lở đất - những rủi ro thường xuyên do quốc gia này nằm trên Vành đai lửa Thái Bình Dương.

Một trong những nội dung được hai bên quan tâm là chính sách quản lý, gia cố các công trình xây dựng trước năm 1976. MBIE chia sẻ phương pháp tiếp cận theo hướng "gia cố có trọng tâm" (targeted approach), thay vì yêu cầu nâng cấp toàn bộ công trình. Theo đó, việc cải tạo tập trung vào các hạng mục có nguy cơ mất an toàn cao như tường gạch không gia cố hoặc cột chịu lực không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật, qua đó tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả đầu tư.

Song song với đó, MBIE đang trình Quốc hội dự luật mới nhằm quy định rõ lộ trình, trách nhiệm pháp lý trong việc gia cố các công trình cũ, đồng thời áp dụng phân vùng rủi ro địa chấn và thời hạn hoàn thành cụ thể đối với từng khu vực.

Về chuyển đổi số, MBIE cho biết hệ thống quản lý xây dựng của New Zealand hiện vẫn phân tán khi 67 hội đồng địa phương và 69 cơ quan cấp phép xây dựng (BCA) sử dụng các tiêu chuẩn mã hóa và quy trình khác nhau. Để khắc phục tình trạng này, MBIE đang phối hợp với Bộ Tài nguyên và Môi trường xây dựng Bộ Tiêu chuẩn Dữ liệu Duy nhất (Single Data Standard) trên phạm vi toàn quốc, dự kiến triển khai trong 12 - 18 tháng tới.

Đồng thời, MBIE cũng giới thiệu cơ chế công khai báo cáo tiến độ xử lý hồ sơ theo quý, cùng chỉ tiêu thời gian chờ kiểm tra nghiệm thu thực địa không quá 3 ngày làm việc đối với tối thiểu 80% hồ sơ, qua đó góp phần rút ngắn thời gian cấp phép và nâng cao tính minh bạch trong hoạt động quản lý.

TS Michael Warren cho biết tỷ lệ hồ sơ nộp trực tuyến tại New Zealand hiện đạt khoảng 99%. Việc ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM) đang được khuyến khích trong khu vực thương mại, song chưa được quy định bắt buộc đối với các dự án đầu tư công.

Trao đổi về cơ chế nghiên cứu khoa học ngành xây dựng, MBIE giới thiệu mô hình tài trợ thông qua Cơ quan Nghiên cứu Xây dựng New Zealand (BRANZ). Nguồn kinh phí của BRANZ được trích tự động từ lệ phí cấp phép xây dựng (Building Consent Levy), tạo cơ chế tự chủ tài chính để triển khai các nghiên cứu kỹ thuật và hợp tác với các trường đại học.

Phía New Zealand cũng chia sẻ các chính sách thúc đẩy sử dụng vật liệu xanh, tiết kiệm năng lượng thông qua hệ thống tiêu chuẩn tự nguyện; đồng thời giới thiệu mô hình quản lý chi phí đầu tư công và phát triển nhà ở xã hội do Bộ Phát triển Xã hội (MSD) và tổ chức Kāinga Ora triển khai. Hiện suất đầu tư nhà ở xã hội khoảng 4.000 NZD/m² và đang hướng tới mục tiêu giảm còn 3.500 NZD/m², thấp hơn khoảng 500 NZD/m² so với nhà ở thương mại. Chính sách hỗ trợ người dân được thực hiện thông qua trợ cấp tiền thuê nhà từ MSD thay vì kiểm soát giá bán.

Phát biểu tại buổi làm việc, Thứ trưởng Phạm Minh Hà cảm ơn MBIE đã chia sẻ nhiều kinh nghiệm thực tiễn trong quản lý an toàn công trình, ứng phó thiên tai, gia cố công trình cũ, chuẩn hóa dữ liệu, cải cách quy trình cấp phép xây dựng cũng như cơ chế nghiên cứu khoa học độc lập.

Thứ trưởng đánh giá cao các giải pháp kỹ thuật kháng chấn tiên tiến của New Zealand, đặc biệt là hệ thống cách ly địa chấn được áp dụng tại một số công trình trọng điểm như sân bay và trụ sở MBIE.

Theo Thứ trưởng Phạm Minh Hà, Bộ Xây dựng Việt Nam đang tập trung hoàn thiện thể chế, thúc đẩy chuyển đổi số và nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực xây dựng và phát triển hạ tầng. 

Những kinh nghiệm của MBIE về chuẩn hóa dữ liệu, mô hình gia cố có trọng tâm, cơ chế tài trợ nghiên cứu của BRANZ và phương thức quản lý minh bạch trong cấp phép xây dựng sẽ là những bài học tham khảo có giá trị, góp phần hỗ trợ Bộ Xây dựng trong quá trình hoàn thiện chính sách, xây dựng hệ thống dữ liệu ngành và nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước.