Cách nào giúp trẻ giảm áp lực từ học hành, thi cử?

Tan học nhưng chưa hết giờ học

Lịch học nối tiếp khiến khoảng thời gian sau giờ tan trường của nhiều học sinh không còn dành trọn vẹn để nghỉ ngơi, vui chơi và theo đuổi sở thích riêng khó được bảo đảm.

Em Ngô Kim Chi, học sinh lớp 9 Trường THCS Ngô Sĩ Liên (Hà Nội), thường tan học lúc 16h45, sau đó ăn tạm rồi đến trung tâm gần nhà học thêm Toán lúc 18h30. Có hôm em ăn luôn tại trung tâm để kịp giờ học.

Với Chi, khoảng thời gian giữa hai buổi học chủ yếu dành cho ăn uống và di chuyển. Nếu buổi tối tiếp tục là thời gian làm bài tập, cơ hội nghỉ ngơi hay vui chơi càng bị thu hẹp.

Em Nguyễn Tuệ Minh, học sinh lớp 6 Trường THCS Trưng Vương (Hà Nội) cho biết, thường kết thúc ngày học lúc 17h. Minh muốn tham gia các câu lạc bộ mỹ thuật, cầu lông, bơi lội để phát triển sở thích và rèn luyện thể chất, nhưng lịch học dày khiến em khó thực hiện mong muốn này.

Áp lực học tập không chỉ đến từ yêu cầu của nhà trường mà còn chịu tác động từ tâm lý phụ huynh. Chị Hoàng Hồng Anh, có con học lớp 6 tại Trường THCS Quang Trung, Hà Nội cho biết, gia đình cho con học thêm không hẳn vì con yếu kiến thức mà vì "sợ con không theo kịp các bạn". Sau giờ học chính khóa, con gái chị tiếp tục học thêm tiếng Anh, Toán và Ngữ văn.

Trong khi đó, chị Lê Thị Tuyết, ở khu 10, xã Mê Linh, chọn giảm bớt các lớp học thêm ngoài nhà trường để con đang học lớp 2 có thêm thời gian nghỉ ngơi, vui chơi và tham gia những hoạt động theo sở thích.

Giảm áp lực điểm số

Từ thực tế giảng dạy, cô Nguyễn Thu Trang, giáo viên Trường Tiểu học Thăng Long (Hà Nội) cho rằng, cân bằng giữa học tập và vui chơi có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của học sinh. Bên cạnh thời gian học trên lớp và hoàn thành bài tập, trẻ cần được nghỉ ngơi, vận động và tham gia các hoạt động theo sở thích.

Ở góc độ quản lý, cô Phạm Minh Thảo, Hiệu trưởng Trường Tiểu học Thành Công, Hà Nội nhận định, học sinh hiện không chỉ học trong giờ chính khóa mà còn phải làm bài tập, ôn bài và tham gia nhiều hoạt động sau giờ học. Nếu lịch trình không được sắp xếp hợp lý, các em dễ thiếu thời gian nghỉ ngơi, vui chơi và phát triển sở thích cá nhân.

Theo cô Thảo, nhà trường cần rà soát khối lượng bài tập, tránh giao nhiệm vụ trùng lặp giữa các môn hoặc khiến học sinh mất quá nhiều thời gian hoàn thành bài ở nhà. Giáo viên cũng cần hướng dẫn phương pháp tự học, nâng cao hiệu quả giờ học chính khóa để học sinh nắm chắc kiến thức ngay tại lớp, giảm sự phụ thuộc vào việc học thêm.

Thời khóa biểu cần dành không gian phù hợp cho hoạt động thể chất, văn nghệ, câu lạc bộ và trải nghiệm. Việc đánh giá học sinh cũng nên chú trọng sự tiến bộ, kỹ năng và khả năng vận dụng kiến thức, thay vì chỉ tập trung vào điểm số, thành tích.

Theo cô Lê Thị Thu Chung, Phó hiệu trưởng phụ trách khối Tiểu học, Trường Tiểu học và THCS Lý Thường Kiệt, Hà Nội, giáo dục không phải là lấp đầy mọi khoảng thời gian của trẻ bằng các hoạt động học tập, mà là giúp các em phát triển hài hòa về tri thức, thể chất, cảm xúc và nhân cách.

Các lớp ngoại ngữ, năng khiếu hay bài tập sau giờ học chỉ thực sự có ý nghĩa khi phù hợp với lứa tuổi, nhu cầu và khả năng của trẻ, không trở thành áp lực khiến các em thiếu thời gian nghỉ ngơi, vui chơi. Nhà trường cần nâng cao chất lượng từng giờ học, hạn chế những nhiệm vụ không cần thiết sau giờ lên lớp.