Từ 1/1/2026, Nghị định 319/2025/NĐ-CP "quy định chi tiết nội dung, trình tự, thủ tục, thẩm quyền để triển khai các cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt về phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ đối với công trình trọng điểm, dự án quan trọng quốc gia lĩnh vực đường sắt theo các Nghị quyết của Quốc hội", chính thức có hiệu lực.
Nghị định 319 áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, doanh nghiệp, cá nhân liên quan đến hoạt động phát triển khoa học, công nghệ, nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ tại Việt Nam đối với các công trình, dự án đường sắt theo 3 Nghị quyết của Quốc hội: Nghị quyết số 172 về chủ trương đầu tư dự án đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam; Nghị quyết số 187 về chủ trương đầu tư dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng; Nghị quyết số 188 về thí điểm một số cơ chế, chính sách đặc thù, đặc biệt để phát triển hệ thống mạng lưới đường sắt đô thị tại TP Hà Nội, TP Hồ Chí Minh.
Từ 1/1/2026, tổ chức, cá nhân sẽ được đặt hàng nghiên cứu, ứng dụng, chuyển giao công nghệ khi tham gia các dự án đường sắt quan trọng quốc gia khi đáp ứng đủ các tiêu chí theo Nghị định 319 (Ảnh minh hoạ: AI).
Theo đó, tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam sẽ được giao nhiệm vụ hoặc được đặt hàng nhận chuyển giao công nghệ phục vụ dự án đường sắt này. Tuy nhiên, phải đáp ứng đồng thời các tiêu chí: Là tổ chức, doanh nghiệp được thành lập theo quy định pháp luật Việt Nam; Có chức năng, nhiệm vụ rõ ràng (đối với tổ chức) hoặc có đăng ký ngành nghề kinh doanh, giấy phép hoạt động (đối với doanh nghiệp) phù hợp với lĩnh vực công nghệ nhận chuyển giao.
Về năng lực, phải có quy mô về nhà xưởng, cơ sở vật chất đáp ứng yêu cầu tiếp nhận, lắp đặt máy móc, thiết bị, dây chuyền công nghệ; Có nguồn lực tài chính hoặc khả năng huy động nguồn tài chính đủ để thanh, quyết toán chi phí nhận chuyển giao công nghệ; Có đội ngũ chuyên gia, cán bộ kỹ thuật, người lao động có năng lực quản lý, nghiên cứu, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ bảo đảm tiếp nhận, làm chủ, vận hành công nghệ nhận chuyển giao. Có kế hoạch huy động nguồn lực đáp ứng yêu cầu nhận chuyển giao công nghệ.
Cùng đó, phải có cam kết bảo đảm hoàn thành việc tiếp nhận, làm chủ, vận hành công nghệ nhận chuyển giao; Kinh nghiệm hợp tác quốc tế về chuyển giao công nghệ.
Đặc biệt không đang trong quá trình thực hiện thủ tục giải thể hoặc bị thu hồi giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, đăng ký kinh doanh; không thuộc trường hợp mất khả năng thanh toán theo quy định của pháp luật về phá sản. Có giá chuyển giao công nghệ không vượt dự toán kinh phí nhận chuyển giao công nghệ trong dự án đường sắt đã được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
Đây là các tiêu chí chung bắt buộc để chủ đầu tư dự án đường sắt căn cứ, từ đó xác định yêu cầu cụ thể, bảo đảm phù hợp với loại công nghệ nhận chuyển giao phục vụ dự án đường sắt.
Nhận định về Nghị định 319, ông Nguyễn Tiến Thịnh, Phó cục trưởng Cục Đường sắt VN cho biết, với việc ban hành nghị định đã xác định và quy hoạch thị trường nội địa. Theo đó Nghị định tạo ra một "phân khúc thị trường" rõ ràng và ưu tiên cho doanh nghiệp Việt Nam. Điều này cho phép các tập đoàn trong nước chủ động khoanh vùng dự án, từ đó có cơ sở để đầu tư dài hạn vào công nghệ và hạ tầng sản xuất mà không lo ngại sự lấn át hoàn toàn của các nhà thầu ngoại.
Cùng đó, chấm dứt kịch bản "nhập khẩu nguyên chiếc". Lần đầu tiên, các tiêu chí về tổ chức, doanh nghiệp Việt Nam sẽ được giao nhiệm vụ hoặc được đặt hàng nhận chuyển giao công nghệ sẽ giúp sàng lọc những doanh nghiệp đủ thực lực để tiếp nhận và làm chủ công nghệ. Từ đây dịch chuyển từ vị thế đi mua sản phẩm sang vị thế làm chủ quy trình, nâng dần tỷ lệ nội địa hóa.
"Nghị định còn mang ý nghĩa giải phóng nguồn lực kinh tế tư nhân. Bằng cách thiết lập hành lang pháp lý minh bạch cho việc giao nhiệm vụ và đặt hàng chuyển giao công nghệ, Nghị định mở cửa cho các doanh nghiệp tư nhân có tiềm lực tham gia sâu vào các công trình quan trọng quốc gia, tạo tiền đề xây dựng một ngành công nghiệp đường sắt tự chủ", ông Thịnh nhấn mạnh.
Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận