Cục Đăng kiểm làm rõ quy trình "đạp hết chân ga" trong kiểm tra khí thải ô tô diesel

Phương pháp khoa học, được quốc tế công nhận

Theo ghi nhận của PV Báo Xây dựng, hiện khá nhiều chủ xe lo ngại việc kiểm định khí thải xe cơ giới, xe máy chuyên dùng theo quy trình, phương pháp mới áp dụng từ ngày 1/3, đặc biệt với ô tô sử dụng động cơ diesel.

Nhấn mạnh kiểm định khí thải với xe sử dụng động cơ diesel hiện nay chặt chẽ hơn và khá nghiêm ngặt, ông Nguyễn Tô An, Phó cục trưởng Cục Đăng kiểm VN cho biết, điểm mới trong quy trình hiện nay là kiểm tra độ khói theo phương pháp "gia tốc tự do" theo chu trình 4 bước dứt khoát.

Thay vì đo ở trạng thái tĩnh, đăng kiểm viên sẽ thực hiện đạp bàn đạp ga nhanh, hết hành trình với thời gian không quá 1 giây để đưa động cơ lên tốc độ không tải lớn nhất.

Theo Cục Đăng kiểm VN, động cơ diesel phát thải chủ yếu là bụi mịn (PM) và các hạt carbon (muội than); độ khói là chỉ số phản ánh trực tiếp lượng hạt ô nhiễm này.

Tại các đô thị lớn như Hà Nội, TP.HCM, muội than từ xe diesel là tác nhân hàng đầu gây mù quang hóa và các bệnh về hô hấp. Việc siết chặt chỉ số độ khói theo các mức 1 - 5 giúp loại bỏ các xe xả khói đen, đảm bảo hệ thống nhiên liệu và bộ tăng áp của xe vận hành tối ưu.

Cũng vì vậy, một trong những nguyên nhân khiến xe diesel không đạt khí thải là do muội than tồn đọng trong ống xả dù động cơ vẫn tốt.

Trước băn khoăn của nhiều chủ xe rằng việc đạp hết ga khi kiểm tra khí thải có thể gây hư hỏng động cơ ô tô, lãnh đạo Cục Đăng kiểm VN khuyến cáo chủ xe nên chủ động bảo dưỡng, sửa chữa ô tô trong quá trình sử dụng và trước khi đưa xe đi đăng kiểm.

Đồng thời cho biết: Việc kiểm tra chỉ kéo dài vài giây, động cơ không chịu tải và tốc độ cực đại thực chất là tốc độ giới hạn do nhà sản xuất thiết kế sẵn. Khi thực hiện đúng quy trình (động cơ đủ nhiệt, chu trình ngắn, số lần thử hạn chế), việc kiểm định khí thải không gây hư hỏng động cơ.

Ngoài ra, phương pháp kiểm tra khí thải gia tốc tự do (đạp ga hết hành trình bàn đạp ga nhanh chóng và liên tục để đạt được mức cấp nhiên liệu tối đa của bơm cao áp trước khi nhả bàn đạp ga) hiện đang được hơn 70 quốc gia và vùng lãnh thổ, bao gồm toàn bộ Liên minh châu Âu, Nhật Bản, Hàn Quốc, Úc và phần lớn các nước ASEAN áp dụng, là phương pháp khoa học đã được quốc tế công nhận để kiểm soát khí thải động cơ diesel.

Quy trình 4 bước đo chặt chẽ

Qua khảo sát trong ngày thứ 2 (ngày 3/3) các cơ sở đăng kiểm kiểm tra khí thải xe cơ giới, xe máy chuyên dùng theo quy trình, phương pháp mới, hầu hết các xe sử dụng động cơ xăng đều đạt mức khí thải cao. Đối với các xe sử dụng động cơ diesel tuy vẫn có xe bị trượt kiểm định song số lượng không nhiều.

Tại Trung tâm Đăng kiểm 2927D (đường Phạm Văn Đồng, TP Hà Nội) tính từ ngày hôm qua đến sáng nay chỉ có 1 xe diesel trượt đăng kiểm do khí thải. Trung tâm Đăng kiểm 2903V cũng tương tự.

Theo các cơ sở đăng kiểm, cũng có một số chủ xe băn khoăn, tuy nhiên khi được các đăng kiểm viên giải thích rõ quy trình kiểm tra đều vui vẻ đồng ý.

"Việc kiểm soát khí thải xe ô tô chặt chẽ hơn sẽ giúp nâng cao chất lượng phương tiện cũng như chất lượng không khí môi trường", ông Trần Quốc Hoan, Giám đốc Chi nhánh Đăng kiểm 2903V (phường Láng, Hà Nội) nói.

Các cơ sở đăng kiểm cho biết, quy trình đo khí thải ô tô sử dụng động cơ diesel thực hiện đầy đủ 4 bước.

Bước 1: Ổn định tốc độ không tải nhỏ nhất. Động cơ hoạt động ổn định ở tốc độ không tải nhỏ nhất (số vòng quay không tải của động cơ không được lớn hơn 1.000 vòng/phút. Trường hợp lớn hơn 1.000 vòng/phút thì theo quy định của nhà sản xuất).

Bước 2: Lắp đặt đầu lấy mẫu khí thải vào ống xả, bảo đảm đầu lấy mẫu kín khít, không rò rỉ. Sau đó, lắp đặt và kiểm tra cảm biến đo tốc độ động cơ, bảo đảm tín hiệu đo ổn định.

Bước 3: Đạp ga hết hành trình bàn đạp ga nhanh chóng và liên tục (trong thời gian không quá 1 giây) để đạt được mức cấp nhiên liệu tối đa của bơm cao áp (đạt tốc độ lớn nhất của động cơ) trước khi nhả bàn đạp ga. Đối với trường hợp xe bị hạn chế tốc độ động cơ khi không tải theo thiết kế của nhà sản xuất xe thì động cơ phải đạt đến tốc độ hạn chế theo công bố của nhà sản xuất.

Cục Đăng kiểm VN cũng lưu ý đối với xe ô tô chở người từ 9 chỗ trở lên (không kể chỗ của người lái xe), ô tô tải có khối lượng toàn bộ từ 3.500kg trở lên, thời gian từ khi bắt đầu đạp ga đến khi nhả ga không được nhỏ hơn 2 giây.

Sau khi đạt tốc độ ngắt nhiên liệu theo quy định, phải nhả hoàn toàn bàn đạp ga. Động cơ phải tự giảm tốc độ, trở về tốc độ không tải nhỏ nhất (tốc độ động cơ cầm chừng) trước khi thực hiện chu trình tiếp theo. Thiết bị đo phải giám sát toàn bộ chu trình đo và ghi nhận giá trị độ khói cực đại (đỉnh khói) của chu trình đo.

Bước 4: Thực hiện bước 3 đến khi có 3 lần đo hợp lệ liên tiếp có hiệu số giữa giá trị đo lớn nhất và nhỏ nhất ≤ 10% HSU.

Từng lần đo phải ghi nhận được các giá trị của: %HSU, tốc độ động cơ cầm chừng, tốc độ động cơ lớn nhất, thời gian tăng tốc, thời gian duy trì.

Kết quả khí thải được ghi nhận và sử dụng để kết luận về mức khí thải là kết quả trung bình của 3 lần đo hợp lệ liên tiếp có hiệu số giữa giá trị đo lớn nhất và nhỏ nhất ≤ 10% HSU.

Được biết, trước khi thực hiện phép đo gia tốc tự do, theo hướng dẫn của Cục Đăng kiểm VN, các đăng kiểm viên sẽ thực hiện kiểm tra an toàn theo trình tự từ: Ở chế độ tốc độ nhỏ nhất đến chế độ tốc độ cao. Đồng thời, làm sạch hệ thống dẫn khí thải.