Đẩy mạnh chuyển đổi số, hướng tới ngành hàng hải và đường thủy xanh, thông minh

Dự thảo Bộ luật Hàng hải và Đường thủy VN đang được Bộ Xây dựng lấy ý kiến đề xuất bổ sung nhiều quy định mới liên quan tới việc phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Theo dự thảo, Nhà nước sẽ có chính sách hỗ trợ, ưu đãi và bố trí ngân sách cho các hoạt động nghiên cứu, phát triển, ứng dụng, chuyển giao khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa. Các nhiệm vụ phục vụ quản lý Nhà nước, bảo đảm an toàn, an ninh, bảo vệ môi trường và phát triển bền vững được ưu tiên.

Nhà nước cũng đầu tư xây dựng, nâng cấp, duy trì, bảo trì, vận hành và khai thác hệ thống công nghệ thông tin, cơ sở dữ liệu và nền tảng số phục vụ quản lý Nhà nước, cung cấp dịch vụ công trong lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa theo quy định của pháp luật. Cùng với đó là chính sách thu hút, đào tạo, bồi dưỡng và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao.

Việc đầu tư, hỗ trợ phát triển các cơ sở đào tạo, nghiên cứu khoa học, trung tâm nghiên cứu, phòng thí nghiệm, cơ sở thực hành, thực nghiệm cũng được chú trọng. Dự thảo đồng thời khuyến khích liên kết giữa cơ quan quản lý Nhà nước, cơ sở đào tạo, cơ sở nghiên cứu và doanh nghiệp nhằm thúc đẩy nghiên cứu, ứng dụng và chuyển giao công nghệ.

Một nội dung đáng chú ý là việc xây dựng, quản lý, cập nhật, kết nối, chia sẻ và khai thác cơ sở dữ liệu hàng hải, đường thủy nội địa theo quy định của pháp luật về dữ liệu, bảo đảm chất lượng, an ninh và an toàn thông tin.

Cơ quan, tổ chức, cá nhân có trách nhiệm cung cấp, cập nhật dữ liệu theo quy định. Cơ quan Nhà nước không yêu cầu cung cấp lại những dữ liệu đã có hoặc có thể khai thác hợp pháp thông qua kết nối, chia sẻ dữ liệu.

Theo Bộ Xây dựng, việc bổ sung các chính sách về phát triển bền vững, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo nhằm bảo đảm phù hợp với các Nghị quyết số 24-NQ/TW, 55-NQ/TW và 57-NQ/TW; đồng thời cụ thể hóa các cam kết quốc tế về giảm phát thải và bảo đảm tương thích với các quy định quốc tế.

Hiện nay, các nền tảng như Cổng Dịch vụ công quốc gia và Hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính tập trung của Bộ Xây dựng đã được triển khai để phục vụ giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa, đồng thời lưu trữ các cơ sở dữ liệu chuyên ngành như đăng kiểm, tàu thuyền và thuyền viên.

Các quy định được đề xuất cũng nhằm khuyến khích doanh nghiệp vận tải biển, vận tải đường thủy nội địa, doanh nghiệp khai thác cảng và các tổ chức cung cấp dịch vụ hàng hải tham gia cung cấp, cập nhật dữ liệu theo tiêu chuẩn thống nhất. Qua đó, tạo điều kiện để doanh nghiệp tiếp cận công nghệ, nền tảng số và các tiêu chuẩn kỹ thuật phục vụ kết nối, chia sẻ dữ liệu với hệ thống quản lý Nhà nước.

Bên cạnh đó, dự thảo khuyến khích ứng dụng dữ liệu số trong quản lý phát thải khí nhà kính, sử dụng nhiên liệu và năng lượng sạch, cũng như giám sát việc tuân thủ các quy định về bảo vệ môi trường và các điều ước quốc tế mà Việt Nam là thành viên. Đây là cơ sở để từng bước hình thành hệ thống quản lý, báo cáo và kiểm kê phát thải khí nhà kính trong lĩnh vực hàng hải và đường thủy nội địa trên nền tảng số.

Việc đẩy mạnh ứng dụng cơ sở dữ liệu còn hướng tới đổi mới phương thức quản lý, giám sát và điều hành hoạt động hàng hải, đường thủy nội địa theo hướng quản lý rủi ro, hậu kiểm và giảm thủ tục hành chính. Dữ liệu được sử dụng làm căn cứ xây dựng chiến lược, quy hoạch và chính sách phát triển ngành, hướng tới một ngành hàng hải và đường thủy nội địa xanh, thông minh và bền vững.