Thảo luận tại Tổ 2 (đoàn TP.HCM), Phó chủ nhiệm Ủy ban Quốc phòng, An ninh và Đối ngoại, Trung tướng Nguyễn Minh Đức tán thành việc sửa đổi Luật Hòa giải ở cơ sở. Tuy nhiên, qua nghiên cứu dự thảo Luật, đại biểu cho rằng còn một số vấn đề cần xem xét.

Chủ tịch Quốc hội Trần Thanh Mẫn dự phiên thảo luận Tổ 2 (đoàn TP.HCM) sáng 5/8. Ảnh Media Quốc hội.
Theo đại biểu, lâu nay, trong hòa giải ở cơ sở có ba phạm trù là mâu thuẫn, tranh chấp và vi phạm pháp luật, tức là những trường hợp chưa đến mức phải xử lý bằng các công cụ pháp lý, chế tài pháp lý khác mà chỉ cần giải quyết thông qua hòa giải.
Thực tế, dưới góc độ phòng ngừa tội phạm và vi phạm pháp luật, nếu làm tốt công tác hòa giải, tức là phát hiện sớm những mâu thuẫn âm ỉ trong đời sống của người dân và có sự can thiệp sớm thông qua hòa giải để các bên nhận thức được vấn đề, nhận ra những vi phạm về đạo đức, pháp luật hoặc vi phạm về tôn giáo thì sẽ ngăn chặn được rất nhiều vụ việc, vụ án đau lòng.
Đại biểu cho rằng, dự thảo Luật vẫn quy định theo hướng chỉ khi các bên có mâu thuẫn hoặc tranh chấp có nhu cầu hòa giải thì mới đề nghị tổ hòa giải hoặc hòa giải viên tiến hành hòa giải mà chưa giao trách nhiệm phát hiện từ sớm, từ xa những mâu thuẫn tiềm ẩn trong đời sống để có biện pháp can thiệp kịp thời.
Vì vậy, đại biểu đề xuất Luật nên sửa theo hướng: ngoài việc đáp ứng nhu cầu hòa giải của hộ gia đình, cá nhân khi phát sinh mâu thuẫn thì cần bổ sung trách nhiệm phát hiện sớm của các cơ quan chức năng. Trong phần quy định về trách nhiệm của các cơ quan, tổ chức cũng cần bổ sung nhiệm vụ này.
Một khoảng trống khác là dự thảo mới chỉ điều chỉnh hòa giải ở cơ sở, tức là trong không gian thực, nơi người dân sinh sống.
Trong khi đó, thực tế hiện nay có rất nhiều vụ việc bạo lực học đường xuất phát từ mâu thuẫn trên không gian mạng rồi hẹn nhau ra ngoài phạm vi của nhà trường hoặc ra những khu vực vắng để giải quyết bằng bạo lực.
"Chúng ta đều thấy những video clip do chính các em học sinh quay lại cảnh đánh nhau, với những hành vi rất tàn nhẫn và sự vô cảm của những người xung quanh", đại biểu phân tích, từ đó đề nghị cơ quan soạn thảo nghiên cứu bổ sung phạm vi điều chỉnh.

Đại biểu Nguyễn Minh Đức phát biểu thảo luận. Ảnh: Media Quốc hội.
Bên cạnh đó, khoản 3 Điều 2 quy định các bên trong hòa giải gồm cá nhân, nhóm cá nhân, hộ gia đình, nhóm hộ gia đình và tổ chức có mâu thuẫn, tranh chấp hoặc vi phạm pháp luật.
Tuy nhiên, hiện nay còn xuất hiện các hội, nhóm kín trên không gian mạng, nhiều trường hợp các thành viên không hề biết mặt nhau ngoài đời, nhưng lại hình thành những điểm nóng, đến khi bùng phát thành vụ việc ngoài thực tế thì mới phát hiện.
Vì vậy, đại biểu đề nghị cơ quan soạn thảo cần nghiên cứu làm rõ khái niệm "các bên" trong những trường hợp này.
Đồng quan điểm, ĐBQH Võ Văn Minh cũng cho rằng, trách nhiệm của cơ quan nhà nước là phải lãnh đạo, tổ chức thực hiện tốt công tác hòa giải ở cơ sở.
Qua thực tế, đại biểu đánh giá, ở quy mô một xã, phường hiện nay thì số lượng vụ việc hòa giải ở cơ sở không phải quá nhiều.
"Không phải địa phương nào cũng có nhiều vụ việc đến mức phải thành lập nhiều tổ hòa giải. Do đó, cần tinh chọn đội ngũ này, phải làm sao tìm được người giỏi", đại biểu nói và đề nghị trong phần quy định về trách nhiệm, cần nhấn mạnh trách nhiệm trong việc xây dựng nguồn, bồi dưỡng, vận động và tổ chức bầu chọn đội ngũ này.
Nếu địa phương vẫn làm theo cách thông thường, tức là ai tự nguyện nộp hồ sơ thì Mặt trận giới thiệu hoặc lựa chọn, thì rất khó có được nguồn nhân lực chất lượng.

Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận