Thay vì chỉ tiếp nhận kiến thức trong sách giáo khoa, học sinh có cơ hội thực hành, thử nghiệm, thiết kế sản phẩm và tìm kiếm giải pháp cho những vấn đề gần gũi với đời sống.
Tập huấn gắn với thực hành
Bộ GD&ĐT vừa ban hành Thông tư số 86/2026 quy định về tổ chức hoạt động giáo dục tích hợp khoa học, công nghệ, kỹ thuật và toán học (giáo dục STEM) trong giáo dục phổ thông. Đây là cơ sở để việc triển khai giáo dục STEM được đồng bộ, bài bản.
Sản phẩm STEM là kết quả của quá trình nghiên cứu, thử nghiệm và cải tiến, không phải thước đo duy nhất để đánh giá năng lực học sinh.
Theo nhiều giáo viên, để hoạt động này thực sự phát huy hiệu quả, điều quan trọng không nằm ở số lượng mô hình hay các cuộc thi sáng tạo, mà ở khả năng đổi mới cách dạy, cách học, giúp học sinh vận dụng kiến thức giải quyết những vấn đề thực tiễn.
Cùng với sự hỗ trợ của thiết bị, hiệu quả giáo dục STEM phụ thuộc vào khả năng thiết kế và tổ chức bài học của giáo viên, từ lựa chọn vấn đề, xây dựng nhiệm vụ đến hướng dẫn học sinh thử nghiệm và đánh giá kết quả. Vì vậy, tập huấn cần đi đôi với thực hành, trao đổi chuyên môn và điều chỉnh bài dạy tại trường.
Theo ông Nguyễn Anh Tuấn, Hiệu trưởng Trường THCS Chu Văn An (phường Việt Hưng, Hà Nội), khó khăn nằm ở khả năng chuyển kiến thức được tập huấn thành năng lực thiết kế, tổ chức hoạt động phù hợp với thực tiễn lớp học.
Sau tập huấn, giáo viên cần chủ động lựa chọn nội dung phù hợp với Chương trình giáo dục phổ thông 2018, kết nối kiến thức liên môn và xây dựng công cụ đánh giá.
Hiệu quả bồi dưỡng không chỉ thể hiện ở số buổi tập huấn hay sản phẩm mẫu, mà quan trọng hơn là khả năng vận dụng vào thực tế giảng dạy.
Kết nối kiến thức với khả năng vận dụng
Cùng quan điểm, cô Nguyễn Nguyệt Huệ, giáo viên Vật lý Trường THPT Nguyễn Gia Thiều (Hà Nội) cho rằng, tập huấn cần gắn với điều kiện triển khai tại trường. Giáo viên cần có cơ hội phối hợp giữa các tổ chuyên môn, tổ chức hoạt động và duy trì trải nghiệm cho học sinh. Nếu thiếu môi trường thực hành sau tập huấn, phương pháp mới khó tạo ra thay đổi thực chất trong dạy học.
Theo cô Huệ, Trường THPT Nguyễn Gia Thiều tổ chức Ngày hội STEM lần đầu cách đây hai năm, với ba tổ chuyên môn Vật lý, Hóa học và Sinh học làm nòng cốt. Năm học vừa qua, hoạt động được mở rộng ra toàn trường, với sự tham gia của tất cả tổ chuyên môn. Các dự án chú trọng kết nối kiến thức khoa học với tư duy thiết kế và khả năng vận dụng vào thực tiễn.
Giá trị của hoạt động không chỉ nằm ở sản phẩm hoàn thiện, mà còn ở quá trình học sinh hình thành ý tưởng, thử nghiệm và cải tiến.
Giáo viên không chỉ đánh giá sản phẩm cuối cùng mà còn theo dõi tiến độ, mức độ đóng góp của từng thành viên qua báo cáo, thuyết trình và phản biện. Cách làm này giúp nhận diện khả năng vận dụng kiến thức của từng học sinh, thay vì chỉ căn cứ vào kết quả chung của nhóm.
Theo ông Nguyễn Tuấn Anh, hiệu quả giáo dục STEM không nên đo bằng số lượng sản phẩm trưng bày hay giải thưởng, mà bằng năng lực học sinh tích lũy sau mỗi hoạt động: biết đặt câu hỏi, vận dụng kiến thức, chủ động thử nghiệm và cải tiến để giải quyết vấn đề thực tiễn.
Qua triển khai đề tài STEAM "Hệ thống cảnh báo và gợi ý xử lý nguy hiểm cho trẻ em ứng dụng AI và IoT" tại Trường THCS Chu Văn An, học sinh vận dụng kiến thức khoa học, công nghệ để nghiên cứu, thiết kế sản phẩm nhận diện và phòng tránh các tình huống nguy hiểm đối với trẻ em.
Xuất phát từ thực tế trẻ em có thể gặp nguy hiểm nhưng chưa đủ kinh nghiệm để nhận diện và ứng phó, học sinh tìm hiểu cách khoa học, công nghệ hỗ trợ phòng tránh rủi ro, sau đó xây dựng giải pháp dựa trên kiến thức liên môn.
Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận