Đề xuất điều chỉnh quy hoạch đường sắt quốc gia: Không thay đổi quy mô các tuyến

Trước những thay đổi về định hướng phát triển kinh tế - xã hội và nhu cầu vận tải ngày càng tăng, Cục Đường sắt Việt Nam đề xuất điều chỉnh Quy hoạch mạng lưới đường sắt thời kỳ 2021-2030, tầm nhìn đến năm 2050 nhằm bảo đảm đồng bộ với các quy hoạch quốc gia và đáp ứng yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới.

Theo Cục Đường sắt Việt Nam, sau khi quy hoạch được phê duyệt vào năm 2021 và điều chỉnh năm 2025, nhiều chủ trương, chính sách mới của Đảng, Nhà nước và Quốc hội đã tác động trực tiếp đến lĩnh vực giao thông vận tải. 

Việc rà soát, cập nhật quy hoạch là cần thiết để phù hợp với định hướng phát triển đất nước, đặc biệt trong bối cảnh tái cấu trúc không gian phát triển và sắp xếp đơn vị hành chính.

Dự báo đến năm 2030, nhu cầu vận tải hành khách và hàng hóa bằng đường sắt sẽ tăng 6-10%, và đến năm 2050 có thể tăng từ 18-60%.

Dù vậy, Cục Đường sắt Việt Nam khẳng định quy hoạch hiện hành cơ bản vẫn đáp ứng yêu cầu kết nối các hành lang kinh tế và nhu cầu vận tải trong dài hạn. Vì vậy, việc điều chỉnh lần này không làm thay đổi số lượng hay quy mô các tuyến đường sắt đã được quy hoạch, mà tập trung rà soát, điều chỉnh chức năng và định hướng đầu tư tại một số ga, tuyến cụ thể.

Đáng chú ý, tuyến Lim - Phả Lại - Hạ Long - Cái Lân được đề xuất chuyển hướng từ đầu tư xây mới sang nâng cấp, cải tạo trên nền hạ tầng hiện có với quy mô đường đơn, giữ nguyên khổ đường sắt hiện tại, tổng chiều dài khoảng 108km. Trong đó, đoạn Lim - Phả Lại sẽ được bàn giao cho địa phương quản lý để khai thác hiệu quả hơn.

Đối với tuyến đường sắt vành đai phía Đông Hà Nội, đoạn từ ga Ngọc Hồi đến ga Kim Sơn được đề xuất điều chỉnh quy mô từ đường đôi sử dụng hai khổ đường 1.000mm và 1.435mm sang chỉ sử dụng khổ tiêu chuẩn 1.435mm.

Cục Đường sắt Việt Nam cũng đề xuất nâng cấp đoạn Thạch Lỗi - Kim Sơn thuộc tuyến Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng từ đường đơn lên đường đôi khổ 1.435 mm nhằm tăng năng lực kết nối và khai thác.

Cơ quan này cũng kiến nghị bổ sung yêu cầu duy trì kết nối liên thông giữa các tuyến đường sắt ở phía Bắc và phía Nam sông Hồng trong quá trình triển khai các dự án mới tại Hà Nội, nhằm tránh gián đoạn vận tải hành khách, hàng hóa và đứt gãy chuỗi cung ứng.

Riêng ga Yên Viên, phương án điều chỉnh đề xuất giữ nguyên chức năng và quy mô như hiện nay, thay vì phát triển thành ga đầu mối hành khách như quy hoạch trước đó.

Cần quy hoạch chi tiết để “mở khóa” đầu tư đường sắt hiện đại

Việc hoàn thiện quy hoạch chi tiết các tuyến chiến lược như Đồng Đăng - Hà Nội, Móng Cái - Hải Phòng là nhiệm vụ cấp bách để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng mạng lưới đường sắt hiện đại, kết nối hiệu quả với khu vực và quốc tế.