Đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số lĩnh vực đường sắt thực chất, hiệu quả

Chuyển đổi số thực chất, hiệu quả

Thông tin này được đưa ra tại Hội nghị Hoạt động KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số Tổng công ty Đường sắt VN diễn ra sáng nay (14/1) tại Hà Nội.

Ông Nguyễn Chính Nam, Phó tổng giám đốc Tổng công ty Đường sắt VN (VNR) cho biết, trong giai đoạn 2019 - 2025, hoạt động KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số của VNR được thể hiện trên 5 lĩnh vực chính: Quản trị doanh nghiệp; An toàn giao thông; Công nghiệp cơ khí; Kết cấu hạ tầng; Vận tải.

Về quản trị doanh nghiệp, hàng loạt các phần mềm, ứng dụng số đã được triển khai phục vụ thiết thực cho quản lý, điều hành SXKD như: Ứng dụng thương mại điện tử, thanh toán điện tử và hóa đơn điện tử; Hệ thống lõi quản trị vận tải hàng hóa và điều hành chạy tàu; Sàn giao dịch hàng hóa...

Trong lĩnh vực đảm bảo an toàn giao thông đường sắt, đẩy mạnh ứng dụng công nghệ để quản lý, kiểm soát như lắp đặt camera hỗ trợ giám sát tại 301 phòng trực ban chạy tàu; camera quan sát hành trình và camera cabin cho 334 đầu máy; camera trong, ngoài nhà gác tại 677 đường ngang có gác; camera tại 738 đường ngang cảnh báo tự động, có kết nối về trung tâm giám sát của các đơn vị phục vụ công tác giám sát, cảnh báo, ngăn ngừa các trường hợp vi phạm…

Đối với công nghiệp cơ khí, đã làm chủ công nghệ, đóng mới được 13 toa xe khách hiện đại theo đặt hàng của Công ty Jinxin và 188 toa xe hàng với tỷ lệ nội địa hóa cao - 70-80%.

Trong lĩnh vực kết cấu hạ tầng, đã chế tạo thành công thiết bị đếm trục cho đường ngang cảnh báo tự động; triển khai áp dụng phần mềm "Hệ thống thông tin quản lý kết cấu hạ tầng đường sắt VNRA-MIS" để quản lý tài sản kết cấu hạ tầng.

Riêng lĩnh vực vận tải đã triển khai nhiều dịch vụ mới mang lại trải nghiệm cho khách hàng như: đoàn tàu Di sản miền Trung, Hành trình đêm Đà Lạt, Hoa Phượng Đỏ, Hà Nội 5 cửa ô, SJourney… Thử nghiệm, triển khai nền tảng số mang thương hiệu VNR trên mạng xã hội Zalo, ví điện tử Momo, chùm tin nhắn chăm sóc khách đi tàu, Module theo dõi hành trình chạy tàu, ứng dụng đặt đồ ăn và mua sắm đặc sản vùng miền.

Đẩy mạnh truyền thông và chăm sóc khách hàng trên nền tảng Facebook, Zalo, ứng dụng Chatbot, Voice chat có áp dụng AI, kios bán vé tự động. Đặc biệt là thử nghiệm hệ thống kiểm soát vé tự động có ứng dụng công nghệ sinh trắc học và xác thực điện tử.

"Các hệ thống, phần mềm này góp phần không nhỏ trong tiết giảm chi phí, nhân lực và nâng cao doanh thu, sản lượng vận tải thông qua việc cập nhật dữ liệu một cách chính xác nhanh chóng để có các quyết định điều hành kịp thời, hiệu quả", ông Nguyễn Chính Nam cho hay.

Ông Đặng Sỹ Mạnh, Chủ tịch Hội đồng thành viên VNR cho rằng, giai đoạn vừa qua mặc dù hoạt động SXKD ảnh hưởng lớn bởi đại dịch Covid-19 nhưng trong "cái khó", nhiều giải pháp, sáng tạo của CBCNV đường sắt được phát huy, mang lại hiệu quả thiết thực.

Tuy nhiên, theo ông Mạnh, các hoạt động này vẫn còn rời rạc, thiếu tính hệ thống và chưa được phát huy sâu rộng trong toàn tổng công ty. Vẫn còn những đơn vị, người đứng đầu chưa quan tâm thực sự; nhiều đề tài chỉ mang tính hình thức, không khả thi hoặc chưa mang lại hiệu quả thiết thực.

Trong khi, tới đây, VNR đang đứng trước vận hội và thách thức lớn. Các nghị quyết của Quốc hội, của Chính phủ về đầu tư các dự án đường sắt quan trọng quốc gia, các nhiệm vụ liên quan đến phát triển lĩnh vực đường sắt đều có nội dung giao nhiệm vụ cụ thể cho VNR. Điều này là vận hội nhưng cũng là thách thức khi mà hạ tầng đường sắt hiện có lạc hậu; năng suất lao động rất thấp do vẫn sử dụng nhiều nhân công, lao động thủ công; cạnh tranh thị trường lớn…

Từ đây, Chủ tịch HĐTV VNR yêu cầu, thời gian tới cần tập trung triển khai thực hiện tốt Nghị quyết 57 của của Bộ Chính trị về đột phá phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, với phương châm: Xung kích - Sáng tạo - Táo bạo - Bứt phá.

Từ tổng công ty đến các đơn vị phải quán triệt tinh thần "Không khẩu hiệu, không hình thức, không an toàn thụ động", mà phải hành động thực chất, có kết quả đánh giá, đo đếm được. Từ đó phải đổi mới tư duy từ người đứng đầu đến từng người lao động, dám nghĩ, dám đề xuất ý tưởng và có giải pháp triển khai, áp dụng hiệu quả trong thực tiễn…

Chiến lược vận hành theo mô hình quản trị số 

Phó tổng giám đốc VNR Nguyễn Chính Nam cho biết, giai đoạn tới, VNR xác định KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số  là 3 trụ cột chính để nâng cao hiệu quả SXKD, an toàn giao thông đường sắt, năng lực cạnh tranh, xây dựng hệ thống vận hành thông minh và nâng cao trải nghiệm khách hàng.

Theo đó, giai đoạn 2026 - 2030, ứng dụng KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số làm "đòn bẩy" nâng cao an toàn, độ tin cậy và hiệu quả quản lý, khai thác, bảo trì đường sắt hiện hữu, thông qua chuẩn hóa dữ liệu và quản trị tài sản, hiện đại hóa bảo trì và điều hành chạy tàu. Hình thành hệ sinh thái nghiên cứu và phát triển như Trung tâm Nghiên cứu & Phát triển đường sắt, Trung tâm công nghệ thông tin, Tổ hợp công nghiệp đường sắt. Đây là bước chuẩn bị kỹ lưỡng, kịp thời để xây dựng, tiếp nhận quản lý, vận hành, khai thác các tuyến đường sắt mới.

Chiến lược đến 2035 đề ra: Vận hành đường sắt theo mô hình quản trị số - bảo trì thông minh - điều hành tối ưu, có năng lực nghiên cứu và phát triển, chế thử, kiểm định và tiếp nhận chuyển giao công nghệ cho các tuyến đường sắt mới; từng bước phát triển và nội địa hóa công nghệ, tham gia chuỗi cung ứng công nghiệp đường sắt, góp phần nâng năng lực cạnh tranh và phát triển bền vững.

VNR cũng đặt ra kế hoạch 5 năm 2026 - 2030 với mục tiêu cụ thể. Phấn đấu mức chi cho hoạt động KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đạt 1,5% - 2% tổng chi phí SXKD hằng năm và tăng dần theo yêu cầu phát triển.

100% đơn vị, doanh nghiệp hoàn thành mục tiêu, nhiệm vụ phát triển KHCN, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số đã đăng ký; đạt mức độ chuyển đổi số toàn diện trong 80% hoạt động SXKD vào năm 2030.

Cùng đó tăng tỷ lệ nội địa hóa vật tư, phụ tùng lên 50% vào năm 2030, từng bước làm chủ công nghệ sản xuất đầu máy toa xe, phụ tùng, thiết bị kết cấu hạ tầng và chuẩn bị năng lực cho đường sắt điện khí hóa, đường sắt đô thị. Lắp ráp, chế tạo, cải tạo đầu máy Diesel sử dụng năng lượng sạch; chế tạo, bảo trì toa xe khách, toa xe hàng, đoàn tàu EMU.

Hoàn thành đầu tư bước 1 của tổ hợp công nghiệp đường sắt, thành lập Trung tâm Nghiên cứu và phát triển đường sắt Việt Nam…

Nhân dịp này, VNR trao thưởng cho 14 đề tài, giải pháp đạt Giải thưởng Sáng tạo đường sắt Việt Nam giai đoạn 2023-2025. Giải pháp đạt giải Nhất là: Xây dựng thương hiệu các đoàn tàu trải nghiệm chất lượng cao khai thác giá trị di sản - văn hóa - lịch sử.

Hơn 30.000 du khách trải nghiệm hành trình văn hóa trên tàu Hà Nội 5 cửa ô

Không chỉ là một chuyến tàu, Hà Nội 5 cửa ô đưa du khách bước vào hành trình ngược dòng lịch sử, nơi những câu chuyện Hà thành xưa, các làn điệu dân gian và di sản Kinh Bắc hòa quyện trong suốt 3 giờ trải nghiệm.