Gỡ nút thắt logistics ở Vũng Áng để khơi thông dòng chảy hàng hóa

Những năm gần đây, Cảng Vũng Áng đang dần khẳng định vai trò cửa ngõ xuất nhập khẩu quan trọng của Hà Tĩnh và khu vực Bắc Trung Bộ. Không chỉ phục vụ nhu cầu vận chuyển hàng hóa trong nước, cảng còn là đầu mối trung chuyển hàng hóa của nước bạn Lào và khu vực Đông Bắc Thái Lan.

Theo định hướng trong dự thảo Bộ luật Hàng hải Việt Nam mới cùng các đề án phát triển hành lang đường thủy, logistics và tối ưu hóa kết nối giao thông nhóm cảng biển số 4, việc phát triển hệ thống cảng biển phải đi cùng đầu tư đồng bộ hạ tầng giao thông kết nối nhằm nâng cao năng lực logistics và giảm chi phí vận tải.

Trong bối cảnh đó, khu vực cảng Vũng Áng đang đứng trước cơ hội lớn để trở thành trung tâm logistics của khu vực Bắc Trung Bộ.

Ông Nguyễn Anh Tuấn, Giám đốc Công ty CP Cảng quốc tế Lào - Việt cho biết: "Trong những tháng đầu năm, công ty đã hoàn tất việc tăng tỷ lệ vốn sở hữu cho chính phủ Lào từ 20% lên 60%, mở tuyến vận tải biển bằng container từ Vũng Áng đi Hải Phòng. Chúng tôi cũng triển khai nhiều hoạt động hỗ trợ nước bạn Lào trong đầu tư, quản lý, khai thác cảng biển; đào tạo nguồn nhân lực lĩnh vực cảng biển, logistics".

Theo ông Tuấn, đây là những nền tảng quan trọng để doanh nghiệp hướng tới mục tiêu sản lượng hàng hóa thông quan đạt trên 5,5 triệu tấn trong năm 2026, tăng khoảng 10% so với năm 2025, góp phần đưa Hà Tĩnh trở thành trung tâm logistics của khu vực Bắc Trung Bộ.

Tuy nhiên, phía sau sự tăng trưởng đó, hệ thống hạ tầng giao thông kết nối quanh cảng vẫn đang bộc lộ nhiều bất cập. Dù tuyến cao tốc Bắc - Nam đã đưa vào khai thác, song quốc lộ 12C  kết nối chính từ cảng ra bên ngoài hiện đang quá tải bởi lượng lớn xe container, xe tải trọng lớn lưu thông mỗi ngày.

Nhiều đoạn tuyến đã xuống cấp, mặt đường nhỏ hẹp, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông và làm gia tăng chi phí vận tải cho doanh nghiệp.

Ông Nguyễn Anh Tuấn nhìn nhận: "QL12C hiện nay như cái cổ chai, hẹp quá, chỗ nào cũng chật. Trong khi các tỉnh khác họ đã mở 6 làn xe như cảng Nghi Sơn, thì mình chưa có vốn để mở gấp đôi. Nếu không đầu tư mở rộng, rất khó để khơi thông toàn bộ luồng hàng từ cảng ra cao tốc hay về các cửa khẩu".

Theo các doanh nghiệp logistics, một trong những bất lợi của khu vực miền Trung là thiếu hệ thống vận tải thủy nội địa quy mô lớn như miền Nam. Nếu các tỉnh phía Nam có lợi thế tàu sông đảm nhận phần lớn lượng hàng hóa thì tại Hà Tĩnh, áp lực vận chuyển chủ yếu dồn lên đường bộ và trong tương lai là đường sắt

Đặc biệt, khi tuyến đường sắt Viêng Chăn - Mụ Giạ kết nối sang Vũng Áng được hình thành trong thời gian tới, lượng hàng trung chuyển qua cảng dự báo sẽ còn tăng mạnh. Điều này đòi hỏi hạ tầng giao thông kết nối phải được đầu tư đồng bộ từ sớm để tránh nguy cơ ùn tắc.

Theo Ban Quản lý Khu kinh tế tỉnh Hà Tĩnh, địa phương hiện đã quy hoạch trung tâm logistics rộng khoảng 133ha phía sau Cảng Vũng Áng, kết nối trực tiếp với QL12C và nút giao cao tốc tại xã Kỳ Tân. Tuy nhiên, do hạ tầng chưa hoàn thiện nên đến nay vẫn chưa thu hút được các nhà đầu tư logistics quy mô lớn, chủ yếu mới dừng ở hoạt động nhỏ lẻ.