Gỡ vướng GPMB, phấn đấu khởi công đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng đầu năm 2027

Tăng tốc GPMB, mở đường khởi công tuyến đường sắt 426km

Chiều 11/9, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Danh Huy chủ trì cuộc họp kiểm điểm về tình hình thực hiện và giải ngân các dự án thành phần GPMB thuộc Dự án đầu tư xây dựng tuyến đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng.

Tại cuộc họp, Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy nhấn mạnh đây là dự án quan trọng của quốc gia, cần phải phấn đấu để khởi công và hoàn thành đúng tiến độ. Do đó, lãnh đạo Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương khẩn trương hoàn thiện các phương án đề bù, giải phóng mặt bằng, xây dựng khu tái định cư và phải xây dựng chi tiết kế hoạch thực hiện cùng tiến độ cụ thể cho từng hạng mục.

Đối với việc thu hồi đất nông nghiệp, lâm nghiệp… phải rõ ràng, điều chỉnh cho phù hợp tình hình thực tế và có báo cáo chi tiết tình hình để có cơ sở thực hiện đúng quy định.

Thứ trưởng giao Cục Kinh tế - Quản lý đầu tư xây dựng chủ trì xây dựng biểu mẫu báo cáo chi tiết cho các địa phương. Trong đó, phải có cụ thể các thông tin về diện tích GPMB, số hộ dân bị ảnh hưởng, khối lượng GPMB… để có cơ sở thực hiện.

"Ban QLDA Đường sắt phải phối hợp chặt chẽ với các địa phương để làm rõ các vấn đề phát sinh, giải quyết dứt điểm, phấn đấu khởi công toàn tuyến vào đầu năm 2027", Thứ trưởng Nguyễn Danh Huy nhấn mạnh và đề nghị các địa phương đẩy nhanh tiến độ, có các kiến nghị cụ thể với những vấn đề phát sinh để kịp thời tháo gỡ. 

7.347 hộ dân cần tái định cư

Dự án tuyến đường sắt Lào Cai - Hải Phòng có điểm đầu tại vị trí nối ray qua biên giới và điểm cuối tại ga Lạch Huyện, với tổng chiều dài khoảng 426km, gồm 363km tuyến chính và 63 km tuyến nhánh. Tuyến đi qua 69 xã, phường thuộc 6 tỉnh, thành phố, với 29 nhà ga và các trạm tác nghiệp kỹ thuật.

Báo cáo tại cuộc họp, ông Mai Minh Việt, Giám đốc Ban QLDA Đường sắt, cho biết theo rà soát của các địa phương, dự án dự kiến chiếm dụng khoảng 2.197ha đất, ảnh hưởng đến 7.347 hộ dân thuộc diện phải bố trí tái định cư. 

Dự kiến có 109 khu tái định cư được xây dựng, với tổng kinh phí bồi thường, hỗ trợ và tái định cư hơn 66.900 tỷ đồng. Riêng năm 2026, tổng số vốn được phân bổ cho công tác này hơn 13.800 tỷ đồng.

Tính đến nay, tỉnh Lào Cai đã giải ngân 324,3/2.359,9 tỷ đồng vốn được giao trong năm 2026; tỉnh Phú Thọ giải ngân 18,951/2.000 tỷ đồng; tỉnh Bắc Ninh 0,393/802,3 tỷ đồng; tỉnh Hưng Yên 43/791,8 tỷ đồng và thành phố Hải Phòng 473,76/3.535,5 tỷ đồng.

Theo ông Mai Minh Việt, hồ sơ báo cáo nghiên cứu khả thi hiện có nhiều thay đổi, dẫn đến công tác cắm cọc và bàn giao cọc GPMB bị chậm. Một số khối lượng công việc các địa phương đã thực hiện cũng phải điều chỉnh, thậm chí có khả năng không còn sử dụng. "Do vậy, việc thực hiện công tác GPMB trong thời gian tới sẽ phải đối mặt với nhiều khó khăn", ông Việt nhận định.

Để bảo đảm tiến độ GPMB, đáp ứng tiến độ chung của dự án, Ban QLDA Đường sắt kiến nghị Bộ Xây dựng đề nghị các địa phương thực hiện theo phương châm kiểm đếm đến đâu, tiến hành ngay các thủ tục thẩm định, phê duyệt và bồi thường GPMB đến đó. Đồng thời, khẩn trương đẩy nhanh tiến độ xây dựng các khu tái định cư.

Ban QLDA Đường sắt cũng kiến nghị Bộ Xây dựng hướng dẫn việc tiếp nhận mặt bằng sau khi địa phương hoàn thành GPMB và bàn giao mặt bằng sạch, trong trường hợp dự án chưa đấu thầu hoặc chưa có nhà thầu thi công. Trường hợp cần thiết, có thể đề nghị các địa phương hỗ trợ trông coi, bảo vệ mặt bằng trong thời gian chờ triển khai thi công, tránh tình trạng tái lấn chiếm.

Cùng với đó, Ban QLDA Đường sắt kiến nghị Bộ Xây dựng có văn bản gửi UBND các tỉnh, thành phố chỉ đạo các đơn vị thực hiện GPMB triển khai song song các công việc đo đạc, lập hồ sơ giải thửa, kê khai, kiểm đếm, lập và phê duyệt phương án bồi thường theo hồ sơ và phạm vi cọc GPMB đã được bàn giao.

Đồng thời, đề nghị Bộ có hướng dẫn cụ thể về việc thẩm định khung giá, xử lý các nội dung còn vướng mắc trong quá trình bồi thường, hỗ trợ và giải phóng mặt bằng, qua đó đẩy nhanh tiến độ thực hiện dự án.