Hà Nội: Đề xuất đầu tư hơn 22.000 tỷ đồng tái thiết không gian hồ Hoàn Kiếm

Sáng 28/10, tại kỳ họp thứ 7 (kỳ họp chuyên đề) HĐND TP Hà Nội khóa XVII, UBND thành phố trình chủ trương đầu tư dự án cải tạo, chỉnh trang, tái thiết, tái cấu trúc không gian khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận, với tổng mức đầu tư sơ bộ 22.229 tỷ đồng.

Trình bày tờ trình, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP Hà Nội Dương Đức Tuấn cho biết, khu vực hồ Hoàn Kiếm và vùng phụ cận là trung tâm chính trị, hành chính, văn hóa, lịch sử mang giá trị biểu tượng của Thủ đô. Việc triển khai dự án nhằm bảo tồn, phát huy giá trị di sản, cải thiện cảnh quan, môi trường, mở rộng không gian công cộng và tổ chức lại giao thông, không gian ngầm.

Dự án được đề xuất thực hiện tại phường Hoàn Kiếm và phường Cửa Nam, gồm ba dự án thành phần, dự kiến hoàn thành năm 2029.

Dự án thành phần số 1 thực hiện giải phóng mặt bằng toàn bộ khu vực dự án. Quy mô nghiên cứu quy hoạch khoảng 66,82ha, diện tích đất đề xuất sử dụng khoảng 30,82ha, không bao gồm các ô đất B1.6 và B4.13-HH1 thực hiện theo dự án riêng. Tổng mức đầu tư sơ bộ 9.924 tỷ đồng, sử dụng vốn đầu tư công từ ngân sách thành phố, do UBND phường Hoàn Kiếm làm chủ đầu tư.

Dự án thành phần số 2 xây dựng trung tâm thương mại ngầm tại khu vực công viên, quảng trường phía Đông hồ Hoàn Kiếm, lô B2.5, và phía Bắc hồ, lô B1.3. Công trình dự kiến có bốn tầng hầm, tổng diện tích sàn khoảng 82.608m², tổng mức đầu tư sơ bộ 4.611 tỷ đồng. Dự án thực hiện theo hình thức đầu tư trực tiếp, sử dụng vốn chủ sở hữu của nhà đầu tư và các nguồn vốn huy động hợp pháp khác.

Dự án thành phần số 3 gồm xây mới khu vực trụ sở UBND thành phố, cải tạo, chỉnh trang trụ sở HĐND thành phố và khu vực phía Đông Nam hồ Hoàn Kiếm. Dự án dự kiến thực hiện theo phương thức đối tác công tư (PPP), loại hợp đồng Xây dựng - Chuyển giao (BT), với tổng mức đầu tư sơ bộ 7.694 tỷ đồng.

UBND thành phố đề xuất Công ty cổ phần Bất động sản Mặt Trời Thủ đô thực hiện dự án thành phần số 2 và số 3. Phương án thanh toán hợp đồng BT được đề xuất theo hai hướng: sử dụng quỹ đất kết hợp ngân sách nhà nước và nguồn thu khai thác, cho thuê không gian ngầm; hoặc sử dụng ngân sách từ nguồn thu đấu giá quyền sử dụng đất và tài sản công.

Quỹ đất dự kiến thanh toán gồm 6 khu đất, quy mô khoảng 7,31ha, giá trị sơ bộ khoảng 4.878 tỷ đồng. Nguồn thu từ cho thuê không gian ngầm dự kiến khoảng 1.604 tỷ đồng. UBND thành phố cũng đề nghị Kiểm toán Nhà nước tham gia kiểm toán ngay từ giai đoạn triển khai dự án.

Qua thẩm tra, Ban Đô thị HĐND thành phố thống nhất sự cần thiết nghiên cứu cải tạo, chỉnh trang khu vực hồ Hoàn Kiếm, song nhấn mạnh yêu cầu cân đối hài hòa giữa phát triển đô thị với bảo tồn các giá trị lịch sử, văn hóa, kiến trúc và cảnh quan.

Trưởng ban Đô thị HĐND thành phố Trần Hợp Dũng cho biết, tại thời điểm thẩm tra, các điều chỉnh cục bộ quy hoạch phân khu liên quan vẫn đang được thẩm định, chưa được phê duyệt. Vì vậy, cần làm rõ sức chịu tải của khu vực, quy mô công trình nổi và ngầm, chiều cao, mật độ xây dựng, chức năng sử dụng, lượng người và phương tiện, cũng như khả năng đáp ứng của hạ tầng kỹ thuật.

Ban Đô thị đề nghị hạn chế gia tăng công trình quy mô lớn trong lõi lịch sử, bảo vệ các di tích, đồng thời đánh giá kỹ tác động của dự án tới cảnh quan, môi trường và đời sống người dân. Phương án bồi thường, giải phóng mặt bằng, hỗ trợ tái định cư phải công khai, minh bạch, bảo đảm quyền lợi chính đáng của người dân và điều kiện tái định cư bằng hoặc tốt hơn nơi ở hiện tại.

Về nguồn vốn, cơ quan thẩm tra yêu cầu làm rõ cơ sở xác định tổng mức đầu tư, rà soát chênh lệch về số lượng, diện tích và giá trị quỹ đất dự kiến thanh toán; đồng thời kiểm tra nguy cơ trùng lặp với các dự án đã được chấp thuận hoặc quyết định đầu tư. Các phương án xây mới cũng cần được so sánh với cải tạo, tái sử dụng công trình hiện có hoặc bố trí tại địa điểm khác.

Thảo luận tại hội trường, đại biểu Nguyễn Trung Nam (Tổ đại biểu số 18) đề nghị tính toán chính xác các chỉ tiêu quy hoạch, đánh giá rủi ro khi thị trường bất động sản biến động và bảo đảm nguyên tắc ngang giá trong thanh toán hợp đồng BT.

Đại biểu Vũ Gia Luyện (Tổ đại biểu số 13) đề nghị rà soát quy mô trụ sở UBND thành phố trong bối cảnh chuyển đổi số, tinh gọn bộ máy; kiểm soát chiều cao công trình để bảo đảm hài hòa cảnh quan hồ Hoàn Kiếm. Với các hạng mục ngầm, cần khảo sát kỹ địa chất, thủy văn, khảo cổ, ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM), đánh giá tác động môi trường và quan trắc mực nước ngầm, chất lượng nước hồ.

Đại biểu Phạm Tuấn Long (Tổ đại biểu số 1) yêu cầu xác định rõ ranh giới giữa không gian ngầm công cộng như giao thông, lối đi bộ, bãi đỗ xe với khu vực thương mại, dịch vụ. Việc tính tiền thuê đất ngầm phải chặt chẽ, tránh thất thoát ngân sách; đồng thời bảo đảm kết nối với đường sắt đô thị, bãi đỗ xe và đáp ứng yêu cầu phòng cháy, chữa cháy, thoát nạn.

Giải trình tại kỳ họp, ông Dương Đức Tuấn cho biết tổng mức đầu tư sẽ tiếp tục được chuẩn hóa sau khi lập quy hoạch chi tiết; phương án thanh toán hợp đồng BT phải tuân thủ quy định pháp luật. Thành phố cũng sẽ chú trọng kiểm soát các yếu tố địa chất, khảo cổ, ứng dụng BIM và bảo tồn nghiêm ngặt khu vực di tích, đặc biệt là mặt nước hồ Hoàn Kiếm, đền Ngọc Sơn.

Lãnh đạo UBND thành phố nhấn mạnh việc phát triển không gian ngầm phải đồng bộ với chỉnh trang không gian phía trên, phân định rõ khu vực công cộng và thương mại, đáp ứng các tiêu chuẩn kỹ thuật.