Lần đầu thống nhất quy định liên thông từ trung cấp lên đại học

Lối mở cho người học liên thông đại học

Quy định mới của Bộ Giáo dục và Đào tạo giúp người học dễ dàng chuyển đổi tín chỉ giữa các bậc học để không phải học lại từ đầu, đồng thời siết chặt chất lượng đầu ra.

Từ ngày 15/8, việc liên thông giữa các bậc học từ trung cấp nghề lên đại học sẽ chính thức áp dụng theo khung pháp lý thống nhất mới. Chính sách này được kỳ vọng sẽ xóa bỏ các rào cản cũ, mở ra cơ hội nâng cao trình độ và chuyển đổi nghề nghiệp linh hoạt cho người học dựa trên việc công nhận kết quả tích lũy thực tế.

Điểm mới đáng chú ý là người học liên thông sẽ ngồi chung lớp và học chung chương trình với sinh viên bình thường ở trình độ tương ứng. Khối lượng học tập thực tế của mỗi người sẽ được các trường tính toán riêng sau khi đã đối chiếu và khấu trừ các học phần được công nhận tương đương.

Quy định này xóa bỏ sự phân biệt đối xử khi yêu cầu mọi điều kiện học tập, kiểm tra, thi tốt nghiệp và cấp bằng của hệ liên thông phải bình đẳng tuyệt đối với hệ chính quy.

Chỉ tiêu tuyển sinh hệ liên thông cũng được gộp chung vào tổng chỉ tiêu đào tạo của từng ngành. Riêng với các ngành đặc thù có tính chất nhạy cảm hoặc yêu cầu chứng chỉ hành nghề như sư phạm, y khoa, luật, an ninh quốc phòng, quy trình tuyển sinh và đào tạo vẫn phải kiểm soát chặt chẽ theo các luật chuyên ngành liên quan để đảm bảo chất lượng nguồn nhân lực đầu ra.

Tránh lãng phí nhờ cơ chế "đổi" tín chỉ

Điểm nghẽn lớn nhất của việc học liên thông trước đây là học viên thường phải học lại những môn đã biết. Với cơ chế mới, các trường đại học sẽ chủ động đối chiếu chuẩn đầu ra, nội dung và khối lượng kiến thức để công nhận chéo kết quả học tập của học viên.

Các nguồn kết quả được chấp nhận quy đổi: Các học phần, môn học, mô-đun đã hoàn thành tại các trường trong và ngoài nước; các chứng chỉ giáo dục đại học; chứng chỉ kỹ năng nghề quốc gia.

Khi đạt yêu cầu tương đương, trường có trách nhiệm miễn học lại các phần này cho học viên. Tuy nhiên, để đảm bảo giá trị của tấm bằng tốt nghiệp, người học bắt buộc phải hoàn thành ít nhất 50% khối lượng chương trình học ngay tại ngôi trường mình sẽ nhận bằng. Các trường cũng được khuyến khích ký thỏa thuận công nhận tín chỉ lẫn nhau để tạo thuận lợi tối đa cho người học dịch chuyển giữa các trường.

Mọi quy trình xét duyệt, miễn giảm môn học phải được ghi nhận rõ ràng trong hồ sơ học tập, công bố công khai và có kênh phản hồi để học viên khiếu nại nếu gặp vướng mắc.

Thay vì chờ hướng dẫn chi tiết, các trường đại học hiện nay được tự chủ hoàn toàn trong việc xây dựng quy chế nội bộ, quyết định điều kiện tuyển sinh, thành lập hội đồng thẩm định tín chỉ và thiết kế lộ trình riêng cho từng học viên.

Song, quyền tự quyết lớn đi kèm với chế tài giám sát chặt chẽ. Để tránh tình trạng "thả nổi" chất lượng, các trường bắt buộc phải minh bạch hóa toàn bộ thông tin đào tạo liên thông trên website, đồng thời số hóa toàn bộ hồ sơ người học để liên thông dữ liệu trực tiếp lên Hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia (HEMIS). Mọi sai phạm trong quá trình tuyển sinh, đào tạo hay cấp bằng đều sẽ bị xử lý nghiêm trước pháp luật.

Về quyền lợi của học viên cũ: Những người đã trúng tuyển hoặc đang học liên thông trước mốc 15/8 vẫn tiếp tục hoàn thành chương trình theo quy chế cũ. Đối với những hồ sơ chuyển đổi tín chỉ đang chờ xử lý ở thời điểm giao thoa, các trường được khuyến khích áp dụng quy định mới nếu phương án này mang lại nhiều lợi ích hơn cho người học.