Thu hẹp khoảng cách nhân lực logistics
Logistics đang được xem là một trong những ngành có tốc độ tăng trưởng nhanh nhất của nền kinh tế, đóng vai trò huyết mạch trong chuỗi cung ứng, thương mại điện tử và xuất nhập khẩu. Sự bùng nổ của thương mại điện tử, cùng yêu cầu tối ưu hóa vận hành và cắt giảm chi phí, khiến nhu cầu tuyển dụng nhân sự logistics chất lượng cao ngày càng tăng.
Tuy nhiên, thực tế cho thấy nguồn cung nhân lực vẫn chưa theo kịp tốc độ phát triển của thị trường. Không ít doanh nghiệp thừa nhận họ vẫn phải dành nhiều thời gian và chi phí để đào tạo lại nhân sự mới tuyển dụng do khoảng cách giữa kiến thức học thuật và yêu cầu công việc thực tế.
Tại tọa đàm "Xu hướng nghề nghiệp và hợp tác Nhà trường – Doanh nghiệp trong kỷ nguyên số" tổ chức tại Trường Đại học Phương Đông, ông Trần Thanh Hải, Phó Cục trưởng Cục Xuất nhập khẩu, Bộ Công thương, Chủ tịch danh dự Hiệp hội Hiệp hội Phát triển Nhân lực Logistics Việt Nam (VALOMA) cho biết: Phát triển nguồn nhân lực luôn là mục tiêu xuyên suốt của hiệp hội với phương châm "Phát triển nhân lực, vươn tầm tương lai".
Ông Hải cho rằng, điểm cốt lõi để giải quyết bài toán nhân lực nằm ở "kết nối". Chỉ khi nhà trường, doanh nghiệp và các tổ chức nghề nghiệp cùng tham gia vào một hệ sinh thái chung, hoạt động đào tạo mới tạo ra giá trị thực chất.
"Để thực hiện được mục tiêu phát triển nguồn nhân lực, có nhiều phương pháp khác nhau, nhưng phương châm chủ yếu của chúng tôi là kết nối. Càng có nhiều đầu mối tham gia, hiệu quả kết nối càng lớn", ông Hải nhấn mạnh.
Sau hơn 5 năm hoạt động, VALOMA đã triển khai nhiều chương trình nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy, đào tạo và nghiên cứu logistics. Bên cạnh các hội thảo khoa học, khóa bồi dưỡng giảng viên, chương trình tập huấn cho doanh nghiệp, hiệp hội còn tổ chức Ngày hội việc làm, Diễn đàn công nghệ logistics và cuộc thi "Tài năng trẻ Logistics Việt Nam".
Theo ông Trần Thanh Hải, vai trò của hiệp hội không chỉ dừng ở chuyên môn mà còn là cầu nối để tiếng nói của cộng đồng logistics được lan tỏa mạnh mẽ hơn trong xã hội.
Tiến sĩ Lê Thị Mỹ Ngọc, Phó ban Đào tạo Hiệp hội VALOMA, cho rằng trong bối cảnh các trường đại học phải tuân thủ nhiều quy định về chương trình đào tạo, rất khó để đáp ứng trọn vẹn mọi yêu cầu của doanh nghiệp. "Trong chương trình đào tạo, không thể nào đáp ứng đầy đủ tất cả những yêu cầu của doanh nghiệp. Vì vậy, vai trò của VALOMA là tạo ra hệ sinh thái để gắn kết nhiều hơn giữa nhà trường và doanh nghiệp, đưa kiến thức thực tiễn vào hỗ trợ công tác đào tạo", bà Ngọc chia sẻ.
Theo bà, đây là cách hiệu quả nhất để rút ngắn khoảng cách giữa lý thuyết và thực tế, giúp sinh viên có thể hòa nhập nhanh hơn khi bước vào môi trường làm việc.
Ông Trần Trọng Bình, Giám đốc Công ty TNHH MTV nhựa Tín Hưng cho rằng nguồn tuyển dụng từ các trường đại học là rất quan trọng, nhưng sinh viên cần chủ động chuẩn bị nhiều hơn ngoài kiến thức được học trên giảng đường. "Doanh nghiệp cần gì thì các bạn phải chuẩn bị trước. Ngoài kiến thức từ nhà trường, các bạn phải tự trau dồi kỹ năng phù hợp với nghề logistics, bởi đây là ngành có cơ hội rất lớn", ông Bình nói.
Tọa đàm "Xu hướng nghề nghiệp và hợp tác Nhà trường – Doanh nghiệp trong kỷ nguyên số".
Ông Trương Duy Thanh, Giám đốc điều hành AVI Logistics Corporation cũng nhấn mạnh nền tảng kiến thức trong suốt 4 năm đại học là yếu tố đầu tiên mà doanh nghiệp xem xét khi đọc hồ sơ ứng tuyển. Ông Thanh cho rằng, việc hoàn thành nghiêm túc chương trình học thể hiện thái độ học tập và khả năng tiếp nhận kiến thức của sinh viên – những yếu tố rất được doanh nghiệp coi trọng.
Ông Nguyễn Trọng Hiếu, đối tác hải ngoại Việt Nam, Công ty giải pháp phần mềm Kargo360 gửi tới sinh viên thông điệp "học tập suốt đời". Sau hơn hai thập kỷ làm việc trong lĩnh vực logistics hàng không tại Thai Airways Cargo và Bamboo Airways Cargo, ông cho rằng công nghệ luôn thay đổi, và người lao động phải liên tục cập nhật để không bị tụt lại phía sau. "Ngày xưa chúng tôi gõ vận đơn bằng máy chữ, sau đó học máy tính, rồi đến tự động hóa và AI. Thế giới luôn vận động và chúng ta cũng phải thay đổi", ông Hiếu chia sẻ.
AI trở thành kỹ năng bắt buộc của người lao động logistics
Khi được hỏi nếu chỉ chọn một kỹ năng quan trọng nhất cho sinh viên logistics và thương mại điện tử hiện nay, ông Trần Trọng Bình khẳng định đó chính là kỹ năng sử dụng AI.
Theo ông, AI đang làm thay đổi nhanh chóng cách thức vận hành doanh nghiệp, từ phân tích dữ liệu, tối ưu quy trình đến hỗ trợ ra quyết định. Người biết khai thác AI hiệu quả sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt trên thị trường lao động. Tuy nhiên, các chuyên gia cũng lưu ý AI chỉ là công cụ, không thể thay thế hoàn toàn kiến thức nền tảng.
Tiến sĩ Lê Thị Mỹ Ngọc cho biết Trường Đại học Phương Đông đã đưa kỹ năng sử dụng AI vào chương trình đào tạo chính thức, giúp 100% sinh viên được tiếp cận công nghệ này.
Dù vậy, bà cảnh báo tình trạng lạm dụng AI trong học tập đang ngày càng phổ biến. "AI tạo sinh cho kết quả rất nhanh, nhưng không phải lúc nào cũng đúng. Nếu thiếu kiến thức nền tảng, các bạn sẽ không thể phân biệt được đâu là thông tin chính xác", bà nói.
Ông Nguyễn Trọng Hiếu, cũng nhấn mạnh: "Đừng quá chú trọng vào công cụ mà quên mất cái gốc. Thương mại điện tử thì cái gốc vẫn là thương mại, còn điện tử chỉ là công cụ hỗ trợ".
Các diễn giả nhận định, trong 5 năm tới, AI và tự động hóa sẽ làm thay đổi đáng kể cấu trúc lao động trong ngành logistics.
Ông Trương Duy Thanh, cho biết nhiều vị trí như nhân sự, marketing, truyền thông đã được tinh gọn đáng kể nhờ AI. Nếu trước đây một bộ phận cần 5–10 người, nay chỉ cần 2–3 người vẫn có thể vận hành hiệu quả. Tuy nhiên, điều đó không đồng nghĩa với việc con người mất việc hoàn toàn. Ngược lại, nhu cầu đối với những nhân sự biết sử dụng công nghệ, hiểu dữ liệu và có khả năng kiểm soát AI sẽ ngày càng tăng.
Ông Trần Thanh Hải cho rằng AI đang tạo ra một cuộc cách mạng thực sự. Những công việc như chăm sóc khách hàng hay hỗ trợ áp mã, vốn đòi hỏi nhiều kinh nghiệm, hiện đã được AI hỗ trợ ở mức độ đáng kể. "Không phải để chúng ta sợ hãi, mà để thấy rằng mỗi người phải thay đổi và không ngừng nâng mình lên", ông chia sẻ.
Theo ông, khi mới bước vào nghề, nhiều bạn trẻ chưa đủ độ chín về nhân cách và thái độ nghề nghiệp. Vì vậy, sự kiên trì sẽ giúp họ tiếp tục học hỏi, rèn luyện kỹ năng và hoàn thiện bản thân.
Còn doanh nghiệp đồng tình: kiến thức có thể bổ sung, công nghệ có thể học hỏi, nhưng thái độ cầu thị và tinh thần bền bỉ mới là nền tảng để người trẻ đi xa trong nghề.
Bình luận bài viết (0)
Gửi bình luận