Nhận bản tin miễn phí
Báo Xây dựng - Tin tức trong ngày, tin mới nhất, tin nhanh 24h Quản lý

Nghệ An: Bịt "lỗ hổng" quản lý tại các hợp tác xã vận tải sau kết luận thanh tra

Nghệ An: Bịt "lỗ hổng" quản lý tại các hợp tác xã vận tải sau kết luận thanh tra

-

Kết luận thanh tra chuyên ngành của Thanh tra tỉnh Nghệ An chỉ ra nhiều tồn tại, bất cập, đòi hỏi siết chặt quản lý và khắc phục những lỗ hổng trong hoạt động của các hợp tác xã vận tải.

Trụ sở "ẩn mình" trong ngõ sâu, HTX trăm xe chỉ có 3 người

Mới đây, Thanh tra tỉnh Nghệ An đã công bố Kết luận thanh tra chuyên ngành số 186/KL-TTRA ngày 23/10/2026, chỉ ra nhiều bất cập trong công tác quản lý nhà nước về vận tải cũng như hoạt động thực tế của các HTX vận tải trên địa bàn. 

Nghệ An: Bịt "lỗ hổng" quản lý tại các hợp tác xã vận tải sau kết luận thanh tra- Ảnh 1.
Nghệ An: Bịt "lỗ hổng" quản lý tại các hợp tác xã vận tải sau kết luận thanh tra- Ảnh 2.
Nghệ An: Bịt "lỗ hổng" quản lý tại các hợp tác xã vận tải sau kết luận thanh tra- Ảnh 3.
Nghệ An: Bịt "lỗ hổng" quản lý tại các hợp tác xã vận tải sau kết luận thanh tra- Ảnh 4.
Nghệ An: Bịt "lỗ hổng" quản lý tại các hợp tác xã vận tải sau kết luận thanh tra- Ảnh 5.

Trụ sở theo địa chỉ đăng ký kinh doanh của một số hợp tác xã là nhà ở, ki ốt trong khu trọ, thậm chí có nơi đã trở thành quán cơm bình dân.

Từ những nội dung được nêu tại kết luận thanh tra, ngày 17/11, PV Báo Xây dựng đã trực tiếp tìm đến địa chỉ đăng ký kinh doanh của hàng loạt HTX có quy mô hàng trăm đầu phương tiện. Trái ngược với hình dung về một bộ máy điều hành bài bản với đầy đủ phòng ban chuyên môn, thực tế ghi nhận tại nhiều nơi chỉ là những căn nhà riêng, thậm chí là ốt thuê đã bỏ trống từ lâu.

Tại địa chỉ số 8A, ngõ 58 đường Phạm Đình Toái (phường Vinh Phú), nơi đăng ký trụ sở của HTX Thương mại và Dịch vụ vận tải (TM&DVVT) Miền Trung (đơn vị đang quản lý tới 551 phương tiện được cấp phù hiệu vận tải) - thực chất là một khu phòng trọ 3 tầng khép kín. Từ ngoài vào trong không hề có bất kỳ biển bảng nào thể hiện hoạt động của HTX. Liên hệ qua số điện thoại niêm yết tại khu trọ, chủ nhà xác nhận trước đây HTX này từng thuê một ốt ở tầng 1 nhưng đã chuyển đi cách đây vài năm. Số điện thoại của người đại diện pháp luật theo hồ sơ đăng ký kinh doanh cũng đã đổi chủ.

Tình trạng tương tự diễn ra tại HTX Vận tải Nhanh (đơn vị có 201 phương tiện được cấp phù hiệu). Tại địa chỉ đăng ký số 26 đường Yên Hòa, khối 11 (phường Vinh Hưng), tấm biển hiệu của HTX vẫn treo trên tường rào nhưng bên trong đã trở thành quán cơm bình dân hoạt động hơn một tháng nay. Khi phóng viên liên hệ qua điện thoại, ông Nguyễn Minh Bằng, Giám đốc HTX Vận tải Nhanh cho biết: Đơn vị đã chuyển về mặt đường Vinh - Cửa Lò (xóm Phong Thái, phường Vinh Lộc).

Tìm đến địa chỉ mới theo hướng dẫn, đây là một căn biệt thự gia đình, hoàn toàn không có phòng ban chuyên môn hay nhân viên trực làm việc. Ông Bằng cho biết, cả HTX chỉ có 3 người, gồm: giám đốc (có chứng chỉ quản lý vận tải), một kế toán và một nhân viên. Ngay thời điểm phóng viên có mặt, khi có tài xế đến nhận phù hiệu, đích thân ông Bằng phải đi mở máy tính in phù hiệu cho lái xe.

Nghệ An: Bịt "lỗ hổng" quản lý tại các hợp tác xã vận tải sau kết luận thanh tra- Ảnh 6.

Do buông lỏng trong quản lý, nên có trường hợp lái xe bị phạt khi phù hiệu còn hiệu lực đến tháng 7/2031, nhưng vì hợp tác xã bị thu hồi giấy phép nên phù hiệu không còn giá trị nữa.

Cũng trong tình trạng "trụ sở là nhà riêng", địa chỉ số 3, ngõ 30 đường Hoàng Trọng Trì (phường Vinh Lộc) của HTX Dịch vụ Vận tải Thành An (với 215 phương tiện được cấp phù hiệu) không treo biển hiệu, không niêm yết mã số thuế theo quy định. Bà Ngô Thị Hồng, kế toán (nguyên Phó giám đốc HTX) lý giải: Biển hiệu mới bị hỏng và rơi xuống nên đang làm lại, còn văn phòng làm việc đơn vị thuê ở khu vực gần ngã sáu nhưng từ chối cho phóng viên tiếp cận với lý do giám đốc đi vắng. Theo bà Hồng, toàn bộ bộ máy của HTX cũng chỉ có 3 nhân sự: giám đốc, kế toán và một nhân viên kế hoạch.

Tương tự, khi phóng viên liên hệ với bà V.T.V - đại diện HTX TM&DVVT Minh Hưng (có 228 phương tiện được cấp phù hiệu), người này từ chối gặp mặt và không cung cấp địa chỉ hoạt động hiện nay của đơn vị.

Thẳng thắn thừa nhận cách thức vận hành kiểu "mạnh ai nấy làm", bà Ngô Thị Hồng (HTX Dịch vụ Vận tải Thành An) cho biết, các cá nhân có nhu cầu chỉ cần mang hồ sơ tới, nếu đủ điều kiện sẽ được kết nạp vào HTX và đóng một khoản phí vài trăm nghìn đồng để HTX duy trì hoạt động.

"Hoạt động kinh doanh như thế nào họ tự làm, tự liên hệ. Doanh thu họ tự thu, tự chi, tự hạch toán và nộp thuế tại địa phương. Nhà em chỉ hỗ trợ giấy tờ, xin phù hiệu cho họ", bà Hồng nói.

Ở mảng xe công nghệ, ông Nguyễn Minh Bằng, Giám đốc HTX Vận tải Nhanh, cũng xác nhận số lượng xe trong HTX biến động liên tục do toàn bộ phương tiện đều đứng tên cá nhân. Tài xế xin vào HTX chủ yếu để được cấp phù hiệu. Đây là điều kiện bắt buộc để mở tài khoản chạy ứng dụng Grab, Be. Giữa lái xe và HTX không có quá nhiều sự ràng buộc; nếu tài xế vi phạm bị khóa ứng dụng thì tự động rời đi nơi khác. Nhiệm vụ của HTX chỉ dừng lại ở việc xuất hóa đơn theo dữ liệu chuyến đi do hãng cung cấp ứng dụng gửi về và nộp thuế thay.

Theo Kết luận thanh tra số 186/KL-TTRA ngày 23/10/2026:

Giai đoạn 2024 - 2025, Sở Xây dựng Nghệ An đã cấp, cấp lại Giấy phép kinh doanh vận tải cho 318 đơn vị, 11.587 lượt phù hiệu.

Qua đối chiếu xác minh tại 8 đơn vị, Thanh tra tỉnh Nghệ An đã chỉ ra các tồn tại hạn chế như sau: Có 4/8 đơn vị chưa thực hiện khám sức khỏe định kỳ cho người lái xe; 5/8 đơn vị chưa tổ chức tập huấn đầy đủ nghiệp vụ cho người lái xe theo Nghị định 158/2024/NĐ-CP; 2 đơn vị không lập hoặc không cập nhật hồ sơ lý lịch phương tiện, lý lịch người lái xe; cả 8 đơn vị không báo cáo định kỳ hàng tháng về hoạt động KDVT; 1 đơn vị đã thanh lý 18 phương tiện nhưng chưa nộp phù hiệu và báo cáo về sở. Đáng chú ý, có 4 đơn vị có số lượng nhân sự thấp hơn nhiều so với quy mô phương tiện, như: HTX TM& DVVT Miền Trung có 551 phương tiện cấp phù hiệu nhưng nhân sự chỉ có 4 người; HTX TM& DVTM Minh Hưng có 228 phương tiện nhưng nhân sự chỉ có 3 người; HTX vận tải Nhanh có 201 phương tiện, 3 nhân sự; HTX DVVT Thành An 215 phương tiện, 5 nhân sự.

Tại Khoản 7 điều 4, Luật Hợp tác xã số 15/2023/QH15 quy định Hợp tác xã là tổ chức có tư cách pháp nhân do ít nhất 5 thành viên chính thức tự nguyện thành lập.

Nhìn nhận về thực trạng hoạt động của các HTX vận tải hiện nay, ông Phan Hữu Mân, Giám đốc HTX Dịch vụ vận tải Bình Minh (thành lập năm 1998, một trong những HTX vận tải đầu tiên tại Nghệ An) không giấu được sự trăn trở. Theo ông Mân, ban đầu, mô hình HTX vận tải phát huy hiệu quả rất rõ nét khi quy tập các chủ xe nhỏ lẻ thành một tổ chức chặt chẽ, quản lý xuyên suốt từ phương tiện, người lái đến cấp vé, đóng lệnh và nộp thuế tập trung… Tuy nhiên, qua thời gian, sự thay đổi trong cơ chế quản lý (như yêu cầu chủ xe tự kê khai, nộp thuế tại địa phương), cùng những chồng chéo về quy định pháp luật đã khiến HTX mất dần vai trò điều hành thực chất.

"HTX bây giờ không quản lý thu chi, không trả lương nên cũng không thể đóng bảo hiểm xã hội cho lái xe, phụ xe. Dần dần HTX chỉ còn là khâu trung gian hỗ trợ hồ sơ pháp lý. Thậm chí có HTX lập ra gần như chỉ để thu phí cấp phù hiệu, tình trạng này phổ biến ở cả mảng vận tải hàng hóa", ông Mân chia sẻ.

Thất vọng trước sự biến tướng của mô hình và lo lắng vấn đề pháp lý, ông Mân đã chủ động thu hẹp hoạt động HTX từ vài trăm xe xuống còn 35 phương tiện và dự định sẽ làm thủ tục giải thể HTX khi số phù hiệu này hết hiệu lực.

Nghệ An: Bịt "lỗ hổng" quản lý tại các hợp tác xã vận tải sau kết luận thanh tra- Ảnh 7.

Việc các lực lượng tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm sẽ giúp giảm các vi phạm phát sinh do lỗ hổng quản lý phương tiện vận tải. (Ảnh tư liệu).

Siết "hậu kiểm" để bịt lỗ hổng

Lý giải về nguyên nhân dẫn đến tình trạng khó kiểm soát hoạt động ở HTX vận tải, ông Nguyễn Xuân Vinh, Phó Trưởng phòng Quản lý Vận tải (Sở Xây dựng Nghệ An) cho biết, quy định pháp luật hiện hành đang tạo điều kiện thông thoáng tối đa cho hoạt động kinh doanh vận tải.

Theo ông Vinh, Luật Hợp tác xã cũng như Nghị định 158 (sửa đổi Nghị định 10) không bắt buộc HTX vận tải phải thành lập các phòng ban chuyên môn, cũng không khống chế tỷ lệ nhân sự tương ứng với quy mô phương tiện. Khi cấp giấy phép kinh doanh vận tải qua Cổng dịch vụ công quốc gia, cơ quan chuyên môn chỉ căn cứ vào thành phần hồ sơ để cấp phép mà không được phép "tiền kiểm" thực tế. Trong khi đó, việc thẩm định, quản lý địa chỉ trụ sở khi đăng ký thành lập HTX thuộc thẩm quyền của UBND cấp cơ sở (trước đây là cấp huyện, nay là cấp xã).

Bên cạnh việc thiếu cơ chế "hậu kiểm", công tác thanh tra, kiểm tra chuyên ngành thời gian qua cũng gặp không ít rào cản. Toàn tỉnh hiện có hơn 500 đơn vị, với trên 10.000 phương tiện kinh doanh vận tải, nhưng từ khi chuyển sang mô hình tổ chức chính quyền 2 cấp, Sở không còn lực lượng thanh tra chuyên ngành, Giám đốc Sở không có thẩm quyền xử phạt và phòng chuyên môn chưa được giao chức năng kiểm tra. Mãi đến ngày 23/1/2026, khi Nghị định 36 được ban hành, thẩm quyền kiểm tra mới được giao lại. Tuy nhiên, vướng mắc tiếp tục phát sinh khi quy định mới yêu cầu trưởng đoàn kiểm tra phải có chứng chỉ nghiệp vụ kiểm tra chuyên biệt (kể cả người từng có chứng nhận thanh tra viên cũng phải đi đào tạo lại).

Về kết luận Thanh tra tỉnh, ông Vinh cho biết: Những tồn tại nêu ra chỉ là những khuyết điểm nhỏ. Phòng đang tham mưu cho Sở và yêu cầu các đơn vị nghiêm túc khắc phục các tồn tại. Đồng thời, Phòng cũng đã tham mưu cho Sở lập kế hoạch kiểm tra tại các đơn vị kinh doanh vận tải để trình Chủ tịch UBND tỉnh phê duyệt.

Về phía HTX, ông Bằng cho biết: Lỗi được chỉ ra ở đơn vị là chưa tổ chức khám sức khỏe định kỳ và tập huấn nghiệp vụ cho lái xe. Tới đây chúng tôi sẽ khắc phục bằng việc liên tục mở các lớp đào tạo nghiệp vụ cho lái xe mới gia nhập và yêu cầu các lái xe thực hiện khám sức khỏe định kỳ đúng quy định. 

Bạn cần đăng nhập để thực hiện chức năng này!

Bạn không thể gửi bình luận liên tục. Xin hãy đợi
60 giây nữa.