Nghị định 94/2026: Bước ngoặt nâng tầm chất lượng đào tạo, sát hạch lái xe

Công nghệ mở đường cho sự linh hoạt

Trưa một ngày đầu tháng 5, tại Trung tâm Đào tạo lái xe Sông Biển (phường Thành Vinh, Nghệ An), không khí học tập vẫn sôi nổi dù ngoài giờ hành chính. Trong phòng mô phỏng, học viên Nguyễn Thị Phương (khóa BK548) miệt mài thực hành lái xe thực tế ảo.

Chị Phương chia sẻ: "Vì làm kinh doanh tự do nên tôi có rất ít thời gian. Với quy định mới, tôi chỉ cần xác thực bằng căn cước công dân, vân tay hoặc khuôn mặt là có thể vào học ngay. Việc xác thực sinh trắc học giúp chúng tôi ý thức hơn về trách nhiệm học tập của mình".

Đánh giá về tác động của Nghị định 94, ông Lý Quốc Hùng – Giám đốc Trung tâm Đào tạo lái xe Sông Biển cho biết, việc tích hợp định danh qua VNeID và linh hoạt đào tạo lý thuyết từ xa giúp giảm đáng kể chi phí, thời gian đi lại cho học viên. Trung tâm đang thí điểm phần mềm đào tạo từ xa cho các hạng từ A đến C1 và phấn đấu hoàn thiện chương trình trong tháng 5.

Không chỉ dừng lại ở chuyển đổi số, Trung tâm Sông Biển còn mạnh tay đầu tư cơ sở vật chất để đáp ứng quy chuẩn mới. Đơn vị này vừa bỏ gần 5 tỷ đồng để đầu tư 10 xe tải loại 3.500kg đến 7.500kg phục vụ dạy lại hạng C1, thay thế các xe tải hạng C (>7.500kg trước đây). Đồng thời, lập kế hoạch cải tạo sân bãi nhằm đáp ứng những quy chuẩn mới.

Tại Trung tâm Đào tạo và sát hạch lái xe PTS (đơn vị loại I tại Nghệ An), Nghị định 94 giúp đơn giản hóa đáng kể thủ tục đào tạo. 

Ông Nguyễn Thành Chung, Trưởng phòng Đào tạo PTS cho biết, việc bỏ quy định giáo viên dạy lái phải có 3 năm kinh nghiệm giúp trung tâm thuận lợi tuyển dụng nhân sự kế cận chất lượng. 

Hiện PTS đã hoàn tất định danh 170 phương tiện và 143 giáo viên trên cơ sở dữ liệu chung, đồng thời triển khai xác thực sinh trắc học từ khâu tiếp nhận hồ sơ để chuẩn hóa quản lý dữ liệu học viên.

Trăn trở với dự thảo Thông tư mới

Dù Nghị định 94 đã tạo ra hành lang pháp lý thông thoáng, nhưng các đơn vị đào tạo vẫn đang dành sự quan tâm đặc biệt cho Dự thảo Thông tư quy định về sát hạch, cấp giấy phép lái xe (thay thế Thông tư 12/2025/TT-BCA) đang được lấy ý kiến rộng rãi.

Theo các trung tâm đào tạo và sát hạch, Dự thảo dự kiến tăng gấp đôi số lượng câu hỏi sát hạch (hạng A1 từ 25 lên 50 câu; hạng B từ 30 lên 60 câu), tăng số km sát hạch đường trường kèm theo các tình huống (tăng tốc, chuyển làn, vượt xe trên tuyến đông phương tiện)… Các đề xuất này xét tổng thể là nhằm rèn luyện kiến thức, kỹ năng lái xe của người lái, hướng đến kéo giảm tai nạn giao thông. Tuy nhiên, nếu áp dụng vào thực tế sẽ phát sinh nhiều vấn đề.

"Tăng số câu hỏi sát hạch chỉ làm tăng thời gian thi và chi phí, thậm chí gây áp lực về mặt thi cử với học viên. Thay vào đó, tôi cho rằng giữ nguyên số lượng câu hỏi khi thi sát hạch và tăng mạnh số câu hỏi, số tình huống khi đào tạo. Lúc này, học viên phải tự học nhiều hơn, thay vì ngồi thi lâu hơn", lãnh đạo Trung tâm đào tạo Sông Biển kiến nghị.

Bên cạnh đó, các trung cho rằng các tình huống sát hạch trên đường đối với ô tô (tăng tốc, chuyển làn, vượt xe trên tuyến đông phương tiện) nếu không được định lượng một cách khoa học, cũng tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông trong quá trình thi. Bởi lẽ mỗi cung đường, mỗi thời gian có mật độ phương tiện khác nhau, cho nên cần lựa chọn tình huống phù hợp, tăng cường công nghệ giám sát tránh sự can thiệp từ yếu tố con người.

Riêng với quy định bổ sung "Sân số 2" khi sát hạch mô tô hạng A1 với kích thước 15m x 60m là một bài toán khó với tất cả các trung tâm. Hầu hết các trung tâm hiện nay đều được thiết kế theo quy chuẩn cũ, việc mở rộng đòi hỏi quỹ đất, chi phí giải phóng mặt bằng rất lớn. Để giải bài toán này, các trung tâm kiến nghị thực hiện theo lộ trình và không bắt buộc 2 sân phải cùng một vị trí.

Đại diện các trung tâm cũng bày tỏ mong muốn, để những quy định trong Thông tư hướng dẫn thực sự đi vào đời sống, rất cần sự lắng nghe, tháo gỡ các rào cản kỹ thuật từ phía cơ quan nhà nước. Mỗi chính sách, quy định khi ban hành cần kèm theo lộ trình thực hiện và có tính ổn định lâu dài.