Quản lý công viên, cây xanh, mặt nước: Nền tảng cho đô thị xanh, thông minh, bền vững

Hội thảo diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, khi chỉ ít ngày nữa là đến Ngày Cây xanh Việt Nam (11/1), sự kiện mang ý nghĩa chính trị - xã hội và môi trường sâu sắc, gắn với tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về trồng cây, bảo vệ thiên nhiên và phát triển bền vững.

Hoàn thiện thể chế, coi hạ tầng xanh là nền tảng phát triển bền vững

Phát biểu tại Hội thảo, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Tường Văn chỉ rõ, trong những năm qua, quá trình đô thị hóa ở Việt Nam diễn ra mạnh mẽ, đóng góp tích cực vào tăng trưởng kinh tế, chuyển dịch cơ cấu lao động và nâng cao đời sống người dân.

Tuy nhiên, cùng với đó, các đô thị đang đối mặt với nhiều thách thức lớn như suy giảm không gian xanh, ô nhiễm môi trường, ngập úng đô thị, hiệu ứng đảo nhiệt và áp lực ngày càng gia tăng lên hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội, đặc biệt trong bối cảnh biến đổi khí hậu diễn biến phức tạp.

Thứ trưởng Nguyễn Tường Văn thẳng thắn nhìn nhận, thực tiễn cho thấy công tác quy hoạch, đầu tư, quản lý và khai thác hệ thống công viên, cây xanh, mặt nước tại nhiều địa phương vẫn còn không ít hạn chế.

Quỹ đất dành cho cây xanh chưa được bảo đảm theo quy hoạch; công tác duy tu, bảo trì chưa hiệu quả; việc ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số còn hạn chế; nguồn lực đầu tư chủ yếu vẫn dựa vào ngân sách nhà nước.

Điều này đòi hỏi phải đổi mới mạnh mẽ tư duy phát triển đô thị, chuyển từ cách tiếp cận "xây dựng - mở rộng" sang "phát triển hài hòa với thiên nhiên", coi hạ tầng xanh là nền tảng cho đô thị xanh, đô thị thông minh và phát triển bền vững.

Thực hiện các chủ trương của Đảng và Nhà nước, Bộ Xây dựng thời gian qua đã tập trung hoàn thiện hệ thống pháp luật, tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật; thúc đẩy tích hợp cây xanh, công viên, mặt nước vào quy hoạch; nghiên cứu cơ chế huy động nguồn lực xã hội.

Đặc biệt, Nghị định số 258/2025/NĐ-CP ngày 9/10/2025 về quản lý công viên, cây xanh, mặt nước đã quy định lấy ngày 11/1 hằng năm là Ngày Cây xanh Việt Nam, gắn với sự kiện Bác Hồ trồng cây đa tại Công viên Thống Nhất.

Cây xanh, mặt nước: Thương hiệu và không gian sống của đô thị

Phát biểu tại hội thảo, ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam, nguyên Thứ trưởng Bộ Xây dựng nhấn mạnh: Đây là một hội thảo rất đặc biệt và có ý nghĩa quan trọng, bởi thời điểm tổ chức gắn liền với kỷ niệm Ngày Cây xanh Việt Nam theo Nghị quyết của Thủ tướng Chính phủ.

Ngày 11/1 cũng là dấu mốc lịch sử khi năm 1960, tại Công viên Thống Nhất, Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trồng cây đa, mở đầu cho phong trào "Tết trồng cây" lan tỏa sâu rộng trong đời sống xã hội.

Ông Trần Ngọc Chính, Chủ tịch Hội Quy hoạch phát triển đô thị Việt Nam.

Theo ông Trần Ngọc Chính, hình ảnh Bác Hồ trồng cây không chỉ mang ý nghĩa biểu tượng, mà thể hiện mong muốn sâu xa rằng việc trồng cây phải đi vào cuộc sống của mỗi người dân Việt Nam, trở thành hành động thường xuyên, bền bỉ.

Ngày Cây xanh Việt Nam vì vậy có giá trị rất lớn, không chỉ đối với ngành Xây dựng hay Hiệp hội Cây xanh Việt Nam, mà đối với toàn xã hội. Chính trong bối cảnh đó, hội thảo lần này càng trở nên có ý nghĩa khi đặt vấn đề cây xanh, mặt nước vào trung tâm của tư duy phát triển đô thị.

Ông Trần Ngọc Chính cho rằng cây xanh và mặt nước là những yếu tố quan trọng tạo dựng diện mạo đô thị, góp phần hình thành "thương hiệu đô thị", đồng thời mang lại môi trường sống tốt hơn, đẹp hơn, tăng sự gắn kết cộng đồng.

Việc tổ chức hệ thống công viên không chỉ đơn thuần là bố trí cảnh quan, mà còn là không gian giao lưu đô thị, nơi con người gần gũi với thiên nhiên và với nhau.

Hội thảo là dịp để làm rõ hơn ý nghĩa Ngày Cây xanh Việt Nam, trao đổi những tình cảm, trách nhiệm đối với đô thị, đối với cây xanh và mặt nước, cũng như nhìn thẳng vào những tồn tại, yếu kém trong công tác quản lý hiện nay.

Tại hội thảo, các đại biểu, chuyên gia đã thảo luận sâu về ý nghĩa cây đa Bác Hồ trồng, thực trạng quản lý công viên, cây xanh, mặt nước tại Hà Nội; kinh nghiệm quản lý, duy trì cây xanh; cũng như định hướng phát triển bền vững cây xanh đô thị từ nhóm cây bản địa…

Các đại biểu chụp ảnh lưu niệm tại Hội thảo.

Hội thảo được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao nhận thức, hoàn thiện chính sách và thúc đẩy hành động thiết thực vì mục tiêu xây dựng các đô thị Việt Nam xanh hơn, thông minh hơn và bền vững hơn trong tương lai.