Tăng tốc giải ngân hơn 23.000 tỷ đồng vốn giao thông

Tuy nhiên, kế hoạch vốn đầu tư công phải giải ngân của Bộ Xây dựng từ nay đến cuối năm vẫn rất lớn, đòi hỏi sự vào cuộc quyết liệt, trách nhiệm hơn của các chủ đầu tư, tạo đà để dự án tăng tốc.

Bứt tốc ngay trong tháng 9

Bước sang tháng 9/2026, các dự án do Ban QLDA Hàng hải và Đường thuỷ đón nhiều tín hiệu tích cực: Dự án nâng cao tĩnh không các cầu đường bộ cắt qua tuyến đường thủy nội địa quốc gia - giai đoạn 1 cơ bản giải quyết nút thắt mặt bằng; Dự án Phát triển các hành lang đường thủy và logistics phía Nam có sự chuyển biến lớn trong cả sản lượng thi công và giá trị giải ngân.

Ông Đỗ Quang Minh, Giám đốc Ban QLDA Hàng hải và Đường thuỷ cho biết, trên tổng kế hoạch vốn hơn 1.100 tỷ đồng, đến ngày 10/9, đơn vị giải ngân được 461 tỷ đồng, đạt khoảng 40% kế hoạch. Dự kiến đến hết tháng 9/2026, tỷ lệ giải ngân của Ban đạt 44% kế hoạch.

Riêng dự án cải tạo, nâng cấp QL2 đoạn Vĩnh Yên - Việt Trì - một trong những dự án hấp thụ nguồn vốn lớn trong tổng kế hoạch vốn của Ban, đến nay, địa phương đã bàn giao được 80% mặt bằng. Chủ đầu tư đang tích cực chỉ đạo các nhà thầu huy động nguồn lực, vật liệu, tranh thủ thời tiết thuận lợi đẩy tiến độ thi công, tạo sản lượng giải ngân. Nhà thầu chậm trễ sẽ bị xử lý theo đúng điều khoản hợp đồng đã ký kết.

Được Bộ Xây dựng phân bổ kế hoạch vốn gần 4.000 tỷ đồng trong năm 2026, ông Bùi Huy Kiểm, Phó giám đốc Ban QLDA 2 cho biết, hiện nay các dự án vẫn gặp vướng mắc về mặt bằng, vật liệu và thời tiết bất lợi.

Trong đó, dự án cải tạo cầu yếu và cầu kết nối trên các quốc lộ giai đoạn II sử dụng vốn ODA dự kiến trung tuần tháng 9, nút thắt mặt bằng mới cơ bản được tháo gỡ. Dự án đường bộ cao tốc Chợ Mới - Bắc Kạn còn khối lượng thi công nền đường không nhỏ trong bối cảnh thời tiết khu vực mưa nhiều.

Mặc dù vậy, lãnh đạo Ban QLDA 2 khẳng định, đơn vị đang triển khai nhiều giải pháp, bao gồm cả việc điều chuyển khối lượng giữa các nhà thầu, bên cạnh tăng tốc hoàn thiện thủ tục nghiệm thu, thanh toán khối lượng công việc tại một số dự án khác như Quảng Ngãi - Hoài Nhơn.

Đến hết tháng 8, giá trị giải ngân của Ban đạt 47% kế hoạch. Dự kiến, tháng 9/2026, Ban giải ngân thêm hơn 300 tỷ đồng, nâng tỷ lệ giải ngân lên 55%.

Cam kết giải ngân 100% vốn được giao

Là một trong những chủ đầu tư thuộc Bộ Xây dựng có kết quả giải ngân tốt từ đầu năm đến nay, ông Lê Quốc Dũng, Giám đốc Ban QLDA 7 cho biết, giá trị giải ngân của đơn vị đã đạt hơn 62% kế hoạch. Con số này dự kiến nâng lên 68% tính đến hết tháng 9/2026.

"Chúng tôi cũng đang chỉ đạo các nhà thầu hoàn thiện hồ sơ, giải ngân hết khối lượng đã thực hiện còn tồn đọng để luỹ tiến sản lượng giải ngân trong tháng 9 và tháng 10/2026", ông Dũng nói.

Cam kết giải ngân 100% kế hoạch vốn đầu tư công được giao năm 2026 (tương đương 3.600 tỷ đồng), ông Nguyễn Văn Long, Giám đốc Ban QLDA 85 cho biết, đến hết tháng 8/2026, giá trị giải ngân của đơn vị này đạt gần 52% và đạt khoảng 58% khi tháng 9 kết thúc.

Riêng dự án nâng cấp mở rộng QL46 đoạn Vinh - Nam Đàn thời gian qua chưa đáp ứng kỳ vọng do nhiều nguyên nhân, trong đó thời gian mặt bằng kéo dài. Tuy vậy, hiện sản lượng thi công dự án đã đạt hơn 70%, nhà thầu đã làm chủ được tiến độ và sẽ đưa dự án về đích vào 30/10/2026. Đây là cơ sở quan trọng để nâng giá trị giải ngân trong thời gian tới.

"Dự án đầu tư hoàn thiện hầm Núi Vung trên cao tốc Cam Lâm - Vĩnh Hảo đã khởi công nhưng quá trình triển khai gặp địa chất cứng, biến động giá nhiên vật liệu tác động không nhỏ đến tiến độ. Tuy vậy, Ban đã lên phương án điều hoà vốn cho các dự án có tiến độ tốt, bảo đảm giải ngân hết số vốn được giao", ông Long thông tin.

Về phía Ban QLDA đường Hồ Chí Minh, công tác giải ngân vốn tương đối khó khăn do thời gian đầu thi công, các dự án chiếm tỷ lệ vốn lớn như mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn ghi nhận sản lượng thực hiện khá thấp; dự án đường Hồ Chí Minh đoạn Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận vướng mắc vật liệu.

Theo ông Vương Trọng Minh, Giám đốc Ban QLDA đường Hồ Chí Minh, dự kiến đến hết tháng 9/2026, luỹ kế sản lượng giải ngân của đơn vị đạt khoảng 35% kế hoạch. Kết quả giải ngân sẽ tiếp tục tăng trong bối cảnh sản lượng dự án mở rộng cao tốc Cam Lộ - La Sơn trong 3 tháng gần đây vượt hơn hẳn những tháng trước đó.

Tìm hiểu của PV, trong số các dự án do Ban QLDA đường Hồ Chí Minh là chủ đầu tư đang triển khai, dự án Chơn Thành - Đức Hoà cũng gặp rất nhiều rào cản trong quá trình thi công. Song, tại báo cáo mới nhất gửi Bộ Xây dựng ngày 7/9/2026, đơn vị quản lý dự án không chỉ cam kết sẽ giải ngân hết 190 tỷ đồng được giao từ đầu năm mà còn kiến nghị điều chỉnh tăng kế hoạch vốn năm 2026 hơn 37 tỷ đồng.

Làm rõ trách nhiệm chủ thể liên quan

Ông Trần Minh Phương, Vụ trưởng Vụ Kế hoạch - Tài chính, Bộ Xây dựng cho biết, cập nhật tới ngày 10/9/2026, Bộ đã giải ngân được hơn 16.000 tỷ đồng, đạt hơn 41% kế hoạch. Trong đó, những ngày đầu tháng 9/2026, một số đơn vị có kết quả giải ngân tốt như: Ban QLDA 7; Ban QLDA Thăng Long; Ban QLDA Đường sắt; Ban QLDA Hàng và Đường thuỷ, Sở Xây dựng Đà Nẵng; Sở Xây dựng Hà Tĩnh.

Tới hết năm 2026, số vốn cần giải ngân còn lại rất lớn (khoảng hơn 23.600 tỷ đồng, không gồm phần kế hoạch bố trí cho công tác GPMB của 2 dự án đường sắt do địa phương thực hiện).

Tính toán trên cơ sở đăng ký của các chủ đầu tư, trong tháng 9/2026, Bộ Xây dựng cần giải ngân gần 4.900 tỷ đồng.

Một số chủ đầu tư đã cam kết và dự kiến bảo đảm kết quả giải ngân đạt 100% kế hoạch được giao theo chỉ đạo của Bộ trưởng như: Cục Đường bộ VN; Cục Hàng hải và Đường thủy VN; Cục Hàng không VN; Ban QLDA 85; Ban QLDA 7; Ban QLDA 2; Ban QLDA Thăng Long...

Riêng Ban QLDA đường Hồ Chí Minh cam kết giải ngân 100% kế hoạch được giao, song tiềm ẩn khả năng không giải ngân hết số vốn đã bố trí do một số dự án chậm tiến độ.

Cũng theo lãnh đạo Vụ Kế hoạch - Tài chính, để bảo đảm kết quả giải ngân đạt theo kế hoạch đã đăng ký, bù lại số vốn chậm giải ngân lũy kế các tháng trước, các chủ đầu tư cần quyết liệt đẩy nhanh tiến độ thực hiện tại một số dự án như: mở rộng Cam Lộ - La Sơn; Rạch Sỏi - Bến Nhất, Gò Quao - Vĩnh Thuận; Vạn Ninh - Cam Lộ; Dự án thành phần 2 cao tốc Khánh Hòa - Buôn Ma Thuột; cao tốc Quảng Ngãi - Hoài Nhơn; cao tốc Cần Thơ - Cà Mau…

Một số chủ đầu tư thuộc các địa phương không đáp ứng tiến độ giải ngân theo kế hoạch đã đăng ký, tiềm ẩn nguy cơ chậm tiến độ hoàn thành theo yêu cầu như: Sở Xây dựng Hà Tĩnh (QL8C Hà Tĩnh); Sở Xây dựng TP Đà Nẵng (Dự án nâng cấp QL14B Đà Nẵng).

Một số dự án chậm tiến độ hoàn thành thủ tục thanh toán, quyết toán như: Tuyến nối cao tốc Nội Bài - Lào Cai với cao tốc Tuyên Quang - Phú Thọ (Sở Xây dựng Phú Thọ); dự án mở rộng cao tốc Cao Bồ - Mai Sơn (Sở Xây dựng Ninh Bình).

Với các dự án chậm giải ngân hoặc có nguy cơ không hoàn thành kế hoạch năm, đầu tháng 9/2026, Bộ Xây dựng cũng đã có văn bản chỉ đạo các chủ đầu tư báo cáo chi tiết tình hình thực hiện các dự án.

Trong đó, bên cạnh việc chỉ rõ các khó khăn, vướng mắc, nguyên nhân chủ quan, khách quan trong trường hợp chậm giải ngân, các chủ đầu tư cũng phải đề xuất giải pháp xử lý, làm rõ trách nhiệm của các chủ thể liên quan, đánh giá khả năng bù đắp khối lượng và khả năng hoàn thành kế hoạch giải ngân từng tháng và cả năm 2026.