Thiết lập cơ chế tài chính mới, mở đường hiện đại hóa quản lý bay

Thiết lập cơ chế tài chính mang tính đột phá

Trong bối cảnh đó, hạ tầng thông tin, dẫn đường, giám sát (CNS) và quản lý không lưu (ATM) là những lĩnh vực đòi hỏi nguồn vốn đầu tư lớn và phải liên tục nâng cấp để đáp ứng tiêu chuẩn quốc tế.

Tuy nhiên, thời gian qua, VATM gặp không ít khó khăn trong việc chủ động nguồn vốn đầu tư dài hạn do chưa có cơ chế tài chính đặc thù. Theo ông Vinh, việc thiếu nguồn lực ổn định đã ảnh hưởng đến tiến độ ứng dụng công nghệ tự động hóa cũng như công tác đào tạo đội ngũ kiểm soát viên không lưu, kỹ thuật viên chất lượng cao. Điều này phần nào làm chậm mục tiêu đưa Việt Nam vươn lên nhóm dẫn đầu khu vực về quản lý bay.

Ông Vinh cho biết, dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều của Luật Hàng không dân dụng Việt Nam về hoạt động bay, đang được Bộ Xây dựng hoàn thiện, được kỳ vọng sẽ tháo gỡ một “nút thắt” quan trọng khi thiết lập cơ chế tài chính mang tính đột phá. 

Theo đó, doanh nghiệp được giao cung cấp dịch vụ không lưu (ATS) cho các chuyến bay qua vùng trời Việt Nam sẽ được giữ lại một phần phí thu.

Nguồn kinh phí này sẽ không được sử dụng dàn trải mà tập trung cho các mục tiêu then chốt như nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, tăng cường hợp tác quốc tế, đầu tư phát triển và hiện đại hóa hệ thống bảo đảm hoạt động bay. Cơ chế trích lại phí cũng được gắn chặt với yêu cầu của Chương trình quốc gia về bảo đảm hoạt động bay và chiến lược phát triển 5 năm của doanh nghiệp.

Đáng chú ý, phần phí để lại phục vụ đầu tư, hiện đại hóa hạ tầng kỹ thuật sẽ được xác định là nguồn bổ sung vốn điều lệ, qua đó giúp VATM tăng tính tự chủ và tạo “bộ đệm” tài chính đủ mạnh để liên tục nâng cấp hệ thống theo xu hướng tự động hóa toàn cầu.

“Việc xây dựng hạ tầng kỹ thuật hiện đại cùng nguồn nhân lực chất lượng cao không chỉ bảo đảm an toàn tuyệt đối cho vùng thông báo bay do Việt Nam quản lý mà còn thu hút các hãng hàng không quốc tế bay qua hoặc đến Việt Nam, qua đó tạo nguồn thu ngoại tệ bền vững”, ông Vinh nhấn mạnh.

Siết tiêu chuẩn kỹ thuật, nâng chuẩn an toàn hoạt động bay

Về tiêu chuẩn kỹ thuật, dự thảo đã luật hóa rõ ràng nguyên tắc cung cấp 5 dịch vụ cốt lõi cấu thành hệ thống bảo đảm hoạt động bay theo chuẩn mực của Tổ chức Hàng không dân dụng quốc tế, gồm: Quản lý không lưu; thông tin, dẫn đường, giám sát; khí tượng hàng không; tin tức hàng không; và tìm kiếm, cứu nạn.

Thay cho các quy định mang tính khung trước đây, dự thảo yêu cầu toàn bộ cơ sở, công trình và hệ thống trang thiết bị kỹ thuật phải trải qua quy trình thẩm định, cấp phép và phê chuẩn nghiêm ngặt trước khi đưa vào khai thác.

Cùng với đó là các yêu cầu đặc thù, khắt khe đối với doanh nghiệp cung cấp dịch vụ, từ việc duy trì đội ngũ nhân sự có giấy phép chuyên môn, thiết lập hệ thống quản lý an toàn, đến bắt buộc áp dụng cơ chế quản lý rủi ro mệt mỏi đối với lực lượng kiểm soát viên không lưu.

Ông Ngô Thế Vinh cho biết, Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam đã chủ động chuẩn bị nguồn lực, sẵn sàng triển khai ngay khi Nghị định có hiệu lực, với mục tiêu duy trì các luồng không lưu luôn an toàn, điều hòa và hiệu quả, qua đó đóng góp thiết thực vào phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.