Tỉnh đầu tiên áp dụng phương án thi lớp 10 với tổ hợp 6 môn

Nội dung trên được Sở Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) Sơn La nêu trong công văn ban hành ngày 5/1, liên quan đến công tác tuyển sinh đầu cấp năm học 2026-2027.

Theo Sở GD&ĐT Sơn La, nhằm bảo đảm công tác tuyển sinh phù hợp với các quy định hiện hành và tình hình thực tế khi triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, kỳ tuyển sinh năm học 2026-2027 sẽ có một số điều chỉnh so với năm trước.

Thứ nhất, về địa bàn tuyển sinh ở tất cả các cấp học, tỉnh không giới hạn địa bàn theo đơn vị hành chính cấp xã, trừ 13 trường phổ thông dân tộc nội trú thuộc 13 xã biên giới.

Thứ hai, cách tính điểm xét tuyển vào Trường THPT Chuyên được điều chỉnh theo hướng tăng hệ số môn chuyên lên ba, thay cho hệ số hai như trước đây.

Thứ ba, việc đăng ký nguyện vọng vào lớp 10 cơ bản được giữ ổn định như năm học 2025-2026. Mỗi học sinh được đăng ký nguyện vọng xét tuyển vào các trường chuyên biệt, gồm Trường THPT Chuyên và các trường phổ thông dân tộc nội trú, nếu đáp ứng đủ điều kiện.

Thứ tư, về môn thi và bài thi chung, ngoài hai môn bắt buộc là Toán và Ngữ văn, môn thi thứ ba là bài thi tổ hợp.

Bài thi tổ hợp nhằm kiểm tra kiến thức các môn Lịch sử, Địa lý, Khoa học tự nhiên và Tiếng Anh, theo hình thức trắc nghiệm. Đề thi gồm 80 câu, thời gian làm bài 90 phút. Trong đó, mỗi phân môn Lịch sử, Địa lý, Vật lý, Hóa học và Sinh học có 10 câu; riêng Tiếng Anh có 30 câu. Mỗi câu trả lời đúng được tính 0,125 điểm.

Phạm vi kiến thức chủ yếu nằm trong chương trình lớp 9. Cấu trúc đề thi gồm 70% câu hỏi ở mức độ nhận biết mức thấp nhất trong thang đánh giá năng lực nhận thức; 20% ở mức độ thông hiểu và 10% ở mức độ vận dụng.

Năm 2020, Sơn La chủ yếu áp dụng hình thức xét tuyển vào lớp 10, sau đó chuyển sang thi tuyển ba môn gồm Toán, Ngữ văn và một môn khác; trong ba năm gần nhất là Tiếng Anh.

Việc đưa bài thi tổ hợp bao gồm cả kiến thức tự nhiên, xã hội và Tiếng Anh giúp kỳ thi ổn định về môn thi, tránh phải thay đổi hằng năm. Qua đó, học sinh có thể yên tâm học đều các môn, chủ động chuẩn bị từ sớm, không còn tâm lý chờ đợi môn thi thứ ba.

Bên cạnh đó, xu hướng hiện nay là chuyển từ đánh giá nặng về kiến thức chuyên sâu sang đánh giá tổng hợp, diện rộng. Bài thi tổ hợp giúp giảm rủi ro cho thí sinh, không phải "đánh cược" vào một môn thi duy nhất, đồng thời phản ánh đầy đủ hơn năng lực học tập.

Với 70% câu hỏi ở mức độ nhận biết, học sinh không cần học thêm kiến thức ngoài chương trình. Việc Tiếng Anh chiếm số lượng câu hỏi nhiều nhất (30/80 câu) cũng góp phần thực hiện mục tiêu đưa môn học này trở thành ngôn ngữ thứ hai trong trường học.

Trước khi tham mưu UBND tỉnh chốt phương án và môn thi, Sở GD&ĐT Sơn La sẽ lấy ý kiến chuyên môn từ giáo viên, các trường và phản hồi của phụ huynh; đồng thời sớm công bố ma trận đặc tả đề thi. Các trường được yêu cầu tổ chức thi thử bài thi tổ hợp theo đề chung (đề minh họa), phân tích phổ điểm để điều chỉnh đề thi cho phù hợp.

Để học sinh, giáo viên và các trường tham khảo, làm quen và tổ chức thi thử, Sở đã ban hành đề minh họa cùng ma trận đề, với nội dung chủ yếu nằm trong chương trình lớp 9.

Ông Nguyễn Văn Chiến, Giám đốc Sở GD&ĐT Sơn La, cho biết việc điều chỉnh bài thi trong kỳ tuyển sinh lớp 10 không làm thay đổi cơ hội trúng tuyển vào các trường THPT của học sinh so với những năm trước.

Theo ông Chiến, cơ hội trúng tuyển phụ thuộc vào chỉ tiêu do UBND tỉnh giao và nguyên tắc xét tuyển từ cao xuống thấp, không liên quan đến việc lựa chọn môn thi, cũng không có sự phân biệt hay ưu tiên theo từng môn.

Ông nhấn mạnh: "Dù thi theo bài thi tổ hợp hay theo hình thức nào, học sinh đều được xếp hạng trên cùng một mặt bằng điểm. Cơ hội trúng tuyển là bình đẳng, phụ thuộc vào thứ hạng tương đối, không phụ thuộc vào hình thức hay nội dung môn thi".