TP.HCM chỉ ra nguyên nhân nhiều tuyến đường ngập sâu, rút nước chậm

Theo Sở Xây dựng TP.HCM, qua thống kê đợt mưa lớn vừa qua, các vị trí ngập trên địa bàn chủ yếu là những điểm từng xuất hiện ngập trong những năm trước. Tuy nhiên, mức độ ngập thay đổi tùy theo lượng mưa, triều cường và thời điểm mưa kết hợp triều.

Mưa lớn vượt khả năng thoát nước

Tại khu vực TP.HCM cũ, một số tuyến có mức độ ảnh hưởng do ngập nước tăng về thời gian ngập, chiều sâu và thời gian rút nước như Phan Huy Ích (phường Tân Sơn, phường An Hội Tây), Quốc Hương, Thảo Điền và đường R12 (phường An Khánh).

Một số tuyến đường nhánh, hẻm do xã, phường quản lý cũng ghi nhận ngập như đường Mã Lò (phường Bình Trị Đông), hẻm đường Công nghệ Mới, đường Liên ấp 123 và đường Đê bao 23 (xã Tân Vĩnh Lộc).

Đáng chú ý, khu vực Thảo Điền, Quốc Hương và Nguyễn Văn Hưởng đã nằm trong danh mục các vị trí ngập nặng, thuộc nhóm ưu tiên xử lý, dự kiến hoàn thành trong tháng 10/2026.

Sở Xây dựng xác định một trong những nguyên nhân chính là lượng mưa vượt tần suất thiết kế của hệ thống thoát nước hiện hữu. Hệ thống hiện được thiết kế đáp ứng lượng mưa 85,3mm trong 3 giờ và triều cường +1,32m.

Tuy nhiên, trong các ngày 30/9 và 1/10, nhiều trạm đo ghi nhận lượng mưa trên 100mm chỉ trong 45 phút đến 1 giờ.

Mưa diễn ra trên diện rộng, kéo dài nhiều ngày cũng khiến các sông, kênh, rạch dâng cao, hạn chế khả năng tiêu thoát nước. Một số tuyến như kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên, kênh Lương Bèo, kênh Trung Ương... ghi nhận mực nước dâng cao và rút chậm sau mưa.

Trong khi đó, mưa lớn trùng thời điểm triều cường đạt mức cao. Ngày 28/9, mực triều đạt +1,56m; ngày 29/9 là +1,51m; ngày 30/9 là +1,49m và ngày 1/10 đạt +1,42m.

Ngoài yếu tố thời tiết, việc thi công một số dự án lớn như cải tạo kênh Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên, cải tạo hệ thống thoát nước đường Lê Văn Thọ, Nguyễn Văn Khối... cũng ảnh hưởng đến khả năng tiêu thoát nước tại một số khu vực.

Sở Xây dựng cho rằng hệ thống thoát nước được đầu tư từ lâu, kích thước một số tuyến không còn đáp ứng điều kiện thời tiết cực đoan. Tốc độ đô thị hóa nhanh, bê tông hóa làm giảm diện tích trữ nước; sụt lún cũng tạo ra các vùng trũng cục bộ.

Tại một số khu dân cư, đô thị mới, hạ tầng thoát nước chưa được bàn giao kịp thời cho đơn vị quản lý nên chưa phát huy hiệu quả. Tình trạng này được ghi nhận tại khu dân cư An Phú, Hiệp Bình Chánh.

Bên cạnh đó, việc quản lý, vận hành hệ thống cống tại một số xã, phường chưa đồng bộ; còn tình trạng lấn chiếm kênh tiêu thoát nước, miệng thu bị lấp, hoặc cống kết nối hạ nguồn cao hơn cống chính, khiến nước thoát chậm.

Tập trung xử lý các điểm ngập

Sở Xây dựng cho biết đã tham mưu UBND TP.HCM ban hành Kế hoạch 402 về thoát nước, chống ngập năm 2026 và Kế hoạch 537 về giải quyết tình hình ngập nước giai đoạn 2026-2030.

Trước mắt, thành phố sẽ tăng cường duy tu, nạo vét hệ thống thoát nước, thanh thải vật cản, xử lý các điểm tắc nghẽn do thi công dự án. Trong thời gian mưa lớn, lực lượng chức năng sẽ tăng cường vớt rác tại miệng thu, mở nắp hầm ga, sử dụng bơm ứng cứu và điều tiết giao thông tại các điểm ngập.

Về lâu dài, thành phố sẽ rà soát tổng thể hệ thống thoát nước, phân tích nguyên nhân gây ngập theo từng lưu vực, hiện đại hóa hệ thống quan trắc, cảnh báo và ứng dụng công nghệ số trong vận hành công trình thủy lợi.

Thành phố cũng đặt mục tiêu hoàn thiện hệ thống kiểm soát triều, xử lý các điểm nghẽn trên mạng lưới cống, kênh, cửa xả; tiếp tục triển khai các dự án lớn như kênh Xuyên Tâm, Tham Lương - Bến Cát - rạch Nước Lên, Văn Thánh, Kênh Đôi...

Theo Sở Xây dựng, trong năm 2026, công trình thủy lợi bờ tả sông Sài Gòn đoạn từ rạch Cầu Ngang đến khu đô thị Thủ Thiêm, gồm cống ngăn triều và hệ thống bơm, dự kiến được đưa vào quản lý, vận hành, góp phần giảm ngập khu vực.

Cùng với đó, dự án Giải quyết ngập do triều khu vực TP.HCM giai đoạn 1 dự kiến hoàn thành trong tháng 11/2026, góp phần kiểm soát ngập triều trên phạm vi rộng.