TP.HCM tiếp tục tinh gọn bộ máy, phân cấp hơn 1.000 nhiệm vụ cho cơ sở

Từ ngày 1/7/2025, TP.HCM vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp sau khi sáp nhập với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu. Theo Sở Nội vụ, đây là cuộc cải cách bộ máy quy mô lớn, đòi hỏi TP đổi mới mạnh phương thức quản trị, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của chính quyền.

Giảm trên 65% đầu mối, phân cấp, ủy quyền hơn 1.000 nhiệm vụ

Theo Sở Nội vụ, trong quá trình vận hành mô hình mới, TP đã triển khai đồng bộ việc sắp xếp tổ chức bộ máy theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả.

Số lượng cơ quan chuyên môn thuộc UBND TP.HCM được sắp xếp từ 43 xuống còn 15 cơ quan, giảm hơn 65%. TP đồng thời tiếp tục cơ cấu lại các đơn vị sự nghiệp công lập, giảm đầu mối trung gian, nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực công.

Tại cấp xã, 167/168 đơn vị đã tổ chức 3 phòng chuyên môn và 1 Trung tâm Phục vụ hành chính công, riêng xã Thạnh An được tổ chức theo mô hình phù hợp.

Để nâng cao năng lực tham mưu và giải quyết thủ tục hành chính tại cơ sở, Sở Nội vụ đã tham mưu UBND TP ban hành quy định khung về số lượng, tên gọi các phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã. Theo đó, 116 đơn vị hành chính cấp xã được bổ sung 1 phòng chuyên môn.

Cùng với sắp xếp bộ máy, TP cũng thực hiện sắp xếp khu phố, ấp, thôn, khu dân cư. Số lượng các đơn vị này được giảm từ 5.947 xuống còn 3.926.

Công tác cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức cũng được triển khai. TP đã giải quyết chế độ cho hơn 8.700 trường hợp theo quy định; hoàn thành phê duyệt vị trí việc làm cho 168 xã, phường, đặc khu và từng bước cân đối nhân sự giữa các địa bàn còn thừa, thiếu sau sắp xếp.

Một trong những điểm nhấn trong quá trình vận hành mô hình chính quyền 2 cấp là đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, tăng tính chủ động cho chính quyền cơ sở.

Đến nay, HĐND TP, UBND TP và Chủ tịch UBND TP đã ban hành nhiều quyết định phân cấp, ủy quyền với tổng số 1.008 nhiệm vụ. Trong đó, 900 nhiệm vụ được giao cho các sở, ngành và 108 nhiệm vụ giao cho cấp xã trên nhiều lĩnh vực.

Sở Nội vụ đánh giá, việc phân cấp, phân quyền không chỉ đơn thuần là chuyển giao thẩm quyền mà còn tạo sự thay đổi trong phương thức quản lý. Nhiều hồ sơ, thủ tục được giải quyết ngay tại cơ sở, thời gian xử lý được rút ngắn, các vấn đề phát sinh được giải quyết kịp thời hơn.

Việc này cũng góp phần nâng cao trách nhiệm của người đứng đầu và đội ngũ cán bộ, công chức, đồng thời giảm tầng nấc trung gian trong quá trình xử lý công việc.

Xử lý hơn 2,15 triệu hồ sơ hành chính trong 7 tháng

Cùng với tổ chức bộ máy và phân cấp, TP.HCM tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số.

Hiện TP thực hiện 2.064 thủ tục hành chính ở các cấp. TP đã rà soát và đề xuất phương án đơn giản hóa 715 thủ tục thuộc thẩm quyền ban hành của Trung ương, với mục tiêu cắt giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết tại các cơ quan, đơn vị và giảm trung bình 22,72% chi phí tuân thủ thủ tục hành chính.

Trong 7 tháng đầu năm 2026, toàn TP tiếp nhận hơn 2,15 triệu hồ sơ thủ tục hành chính. Tỷ lệ giải quyết đạt trên 92%, trong đó gần 99% hồ sơ được giải quyết trước hạn.

Sở Nội vụ cũng tăng cường kiểm tra cải cách hành chính, chuyển đổi số và Đề án 06 tại 21 đơn vị; đồng thời kiểm tra công vụ tại 72 đơn vị nhằm kịp thời chấn chỉnh và nâng cao trách nhiệm thực thi công vụ.

Tuy nhiên, quá trình vận hành mô hình chính quyền địa phương 2 cấp vẫn còn những khó khăn. Áp lực công việc tại các địa bàn đông dân cư gia tăng trong khi biên chế còn hạn chế; một số lĩnh vực thiếu nhân lực chất lượng cao.

Bên cạnh đó, quy định về phân cấp, phân quyền giữa luật và nghị định còn thiếu thống nhất; việc kết nối, chia sẻ dữ liệu giữa các ngành, các cấp chưa thực sự đồng bộ. Một số thủ tục hành chính liên quan đến cả Trung ương, cấp tỉnh và cấp xã chưa được thống kê thành danh mục đầy đủ, khiến địa phương còn lúng túng trong quá trình kiểm soát và thực hiện.

Tiếp tục tinh gọn, nâng chất lượng đội ngũ

Trong những tháng cuối năm, Sở Nội vụ xác định tiếp tục hoàn thiện tổ chức bộ máy, cơ cấu lại đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức theo vị trí việc làm và yêu cầu thực tiễn.

TP sẽ tập trung giải quyết tình trạng thừa, thiếu cán bộ giữa các địa bàn; đẩy mạnh đào tạo, bồi dưỡng theo vị trí việc làm, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ số và trí tuệ nhân tạo cho đội ngũ cán bộ, công chức.

Cùng với đó, TP sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế phân cấp, phân quyền theo hướng giao thẩm quyền phải đi cùng nguồn lực, dữ liệu và trách nhiệm thực hiện.

Việc giao biên chế năm 2026 cũng được định hướng dựa trên nhu cầu thực tế của từng cơ quan, đơn vị, căn cứ các tiêu chí về chức năng, nhiệm vụ, khối lượng và mức độ phức tạp của công việc.

Sở Nội vụ cũng đề xuất tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính, chuyển đổi số, xây dựng chính quyền số và khai thác hiệu quả các cơ sở dữ liệu dùng chung; tăng cường kiểm tra công vụ, siết chặt kỷ luật, kỷ cương hành chính và nâng cao trách nhiệm người đứng đầu.

Đồng thời, TP sẽ tiếp tục rà soát, tham mưu triển khai các nhiệm vụ theo Kết luận số 76-KL/TW ngày 28/7/2026 của Hội nghị lần thứ ba Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XIV về tiếp tục hoàn thiện, vận hành hiệu quả mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương 2 cấp và các chỉ đạo của Thành ủy, UBND TP.

Theo Sở Nội vụ, những kết quả bước đầu trong tổ chức bộ máy, phân cấp, phân quyền và cải cách hành chính là nền tảng để TP.HCM tiếp tục xây dựng nền hành chính hiện đại, chuyên nghiệp, phục vụ người dân và doanh nghiệp, qua đó góp phần thực hiện mục tiêu tăng trưởng GRDP trên 10% trong năm 2026.