Đăng kiểm tăng phân cấp, phân quyền, trao thêm trách nhiệm cho địa phương

Trao thêm quyền cho địa phương trong quản lý đăng kiểm

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, trong 8 tháng đầu năm 2026, Cục đã phối hợp với Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố cấp phép hoạt động kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới cho 6 cơ sở đăng kiểm mới tại Phú Thọ, Thanh Hóa, Đà Nẵng, Đồng Tháp và Khánh Hòa. Việc mở rộng mạng lưới cơ sở đăng kiểm gắn với yêu cầu tăng cường vai trò quản lý của chính quyền địa phương.

Nghị định 89/2026 của Chính phủ về điều kiện kinh doanh dịch vụ kiểm định xe cơ giới, tổ chức và hoạt động của cơ sở đăng kiểm, niên hạn sử dụng xe cơ giới có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, đã có những điều chỉnh đáng chú ý về cơ chế quản lý lĩnh vực đăng kiểm.

Điểm nổi bật là việc xác định lại trách nhiệm quản lý theo hướng phù hợp với chủ trương phân cấp, phân quyền. Công tác quản lý đăng kiểm được tổ chức theo hướng tăng trách nhiệm của chính quyền địa phương.

Trong đó, UBND cấp tỉnh được trao thêm vai trò trong tổ chức và chịu trách nhiệm đối với hoạt động kiểm định, kiểm soát khí thải phương tiện trên địa bàn. Đây là bước chuyển quan trọng, góp phần tăng tính chủ động trong tổ chức thực hiện và xử lý các vấn đề phát sinh tại cơ sở.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, việc điều chỉnh nhằm phù hợp với chức năng, nhiệm vụ của chính quyền cấp tỉnh trong bối cảnh tổ chức bộ máy địa phương có nhiều thay đổi, đồng thời bảo đảm nguyên tắc phân cấp rõ ràng, tránh chồng chéo và nâng cao hiệu quả quản lý.

UBND cấp tỉnh được giao thêm nhiều nhiệm vụ như kiểm tra, xác nhận điều kiện hoạt động của cơ sở đăng kiểm trong trường hợp chưa có tổ chức đánh giá sự phù hợp; cử cán bộ tham gia các chương trình tập huấn nghiệp vụ; định kỳ báo cáo kết quả quản lý về Bộ Xây dựng trước ngày 30 của tháng cuối mỗi quý.

Đáng chú ý, khi hệ thống dữ liệu đã được kết nối, chia sẻ, địa phương được miễn chế độ báo cáo định kỳ, góp phần giảm thủ tục hành chính và chuyển phương thức quản lý theo hướng dựa trên dữ liệu.

UBND cấp tỉnh cũng có trách nhiệm chỉ định cơ sở đăng kiểm tiếp nhận, lưu trữ hồ sơ của các đơn vị bị thu hồi giấy phép, bảo đảm dữ liệu được quản lý liên tục, không bị thất lạc, phục vụ công tác quản lý lâu dài.

Phân quyền quản lý đăng kiểm viên

Không chỉ phân cấp trong quản lý cơ sở đăng kiểm, việc quản lý đăng kiểm viên cũng được điều chỉnh theo hướng trao thêm thẩm quyền cho địa phương.

Thông tư 22/2026 quy định về tiêu chuẩn, tập huấn đăng kiểm viên; cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ và thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên phương tiện giao thông đường bộ, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026.

Theo đó, Cục Đăng kiểm Việt Nam tiếp tục thực hiện cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ, thu hồi chứng chỉ đối với đăng kiểm viên thực hiện các công việc chuyên môn về chứng nhận cải tạo xe cơ giới, xe máy chuyên dùng và thử nghiệm phụ tùng xe cơ giới.

Cục cũng có thẩm quyền tạm đình chỉ chứng chỉ đăng kiểm viên đối với các lĩnh vực kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy; kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng.

Trong khi đó, Sở Xây dựng các tỉnh, thành phố được giao thẩm quyền cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ và thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên thực hiện công việc kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy và kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng.

Đáng chú ý, Sở Xây dựng cũng được quyền tạm đình chỉ hoặc thu hồi chứng chỉ do địa phương khác cấp nếu đăng kiểm viên có hành vi vi phạm trên địa bàn mình quản lý.

Quy định này giúp địa phương chủ động xử lý vi phạm, thay vì phải chờ chuyển toàn bộ vụ việc lên cơ quan Trung ương.

Đẩy mạnh phân cấp đi đôi kiểm tra, hậu kiểm

Việc trao thêm quyền cho địa phương được đặt song song với cơ chế kiểm tra, giám sát nhằm bảo đảm tính thống nhất trong toàn hệ thống.

Theo Thông tư 22/2026, Cục Đăng kiểm Việt Nam có trách nhiệm kiểm tra định kỳ hoặc đột xuất việc cấp mới, cấp lại, tạm đình chỉ, thu hồi chứng chỉ đăng kiểm viên tại các địa phương; kiểm tra hoạt động chuyên môn tại cơ quan chứng nhận, cơ sở thử nghiệm và cơ sở đăng kiểm.

Đối với những vi phạm thuộc lĩnh vực kiểm định khí thải xe mô tô, xe gắn máy; kiểm định xe cơ giới, xe máy chuyên dùng, Cục có trách nhiệm xử lý hoặc kiến nghị xử lý theo thẩm quyền đối với các trường hợp vi phạm.

Ở chiều ngược lại, Sở Xây dựng chịu trách nhiệm kiểm tra việc thực hiện nhiệm vụ chuyên môn của đăng kiểm viên tại các cơ sở đăng kiểm trên địa bàn; kịp thời xử lý hoặc kiến nghị Cục Đăng kiểm Việt Nam xem xét tạm đình chỉ, thu hồi chứng chỉ đối với đăng kiểm viên thực hiện công tác chứng nhận xe cải tạo khi phát hiện vi phạm.

Như vậy, mô hình quản lý mới đang chuyển từ cách thức tập trung nhiều thủ tục tại cơ quan Trung ương sang phân định rõ trách nhiệm giữa Trung ương và địa phương. Địa phương được trao quyền để trực tiếp giải quyết các thủ tục và quản lý hoạt động đăng kiểm trên địa bàn, trong khi Cục Đăng kiểm Việt Nam tăng cường vai trò hướng dẫn, kiểm tra, giám sát và hậu kiểm.

Theo các chuyên gia, cách tiếp cận này không chỉ góp phần rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, nâng cao tính chủ động của địa phương mà còn tạo cơ chế quản lý linh hoạt, sát thực tiễn.

Đồng thời, việc phân quyền đi đôi với hậu kiểm được kỳ vọng bảo đảm kỷ cương, nâng cao trách nhiệm của từng cấp quản lý, xây dựng đội ngũ đăng kiểm viên chuyên nghiệp, minh bạch và đáp ứng tốt hơn yêu cầu bảo đảm an toàn kỹ thuật phương tiện.