Đề xuất chương trình trung học phổ thông gắn với đào tạo nghề

Kiến thức phổ thông gắn với ngành, nghề đào tạo

Dự thảo Thông tư hướng tới hoàn thiện kiến thức phổ thông gắn với định hướng nghề nghiệp, đồng thời bảo đảm tính linh hoạt và khả năng liên thông cho người học.

Theo dự thảo, chương trình gồm các quy định chung và nội dung của 10 môn: Ngữ văn, Toán, Tiếng Anh, Lịch sử, Địa lý, Vật lý, Giáo dục kinh tế và pháp luật, Công nghệ, Tin học và Giáo dục thể chất. Kiến thức được phân bổ theo từng lớp và nhóm ngành, nghề đào tạo. Dự kiến chương trình được áp dụng từ năm học 2026-2027.

Nội dung giáo dục gồm các môn học chung, bắt buộc và theo định hướng nghề nghiệp. Trong đó, Toán, Ngữ văn, tiếng Anh, Lịch sử và Tin học là các môn bắt buộc đối với tất cả nhóm ngành, nghề.

Hai môn theo định hướng nghề nghiệp được lựa chọn tùy từng nhóm ngành. Nhóm ngành Máy tính và công nghệ thông tin, Công nghệ kỹ thuật, Kỹ thuật cơ khí và cơ kỹ thuật, Kỹ thuật điện, điện tử và tự động hóa học Vật lý và Công nghệ. Nhóm ngành khách sạn, du lịch học Công nghệ và Địa lý. Các nhóm ngành khác sẽ được xác định trong năm 2027.

Các môn bắt buộc và môn định hướng nghề nghiệp được thiết kế theo hướng ứng dụng. Phần kiến thức cốt lõi chiếm khoảng 70% tổng khối lượng học tập, còn phần ứng dụng nghề nghiệp khoảng 30%.

Kiến thức cốt lõi gồm những nội dung cơ bản, thiết yếu được lựa chọn, kế thừa từ Chương trình giáo dục phổ thông 2018. Phần ứng dụng nghề nghiệp gồm kiến thức khoa học phù hợp với từng nhóm ngành, nghề, cùng các chuyên đề và hoạt động trải nghiệm, giúp người học vận dụng kiến thức vào tình huống thực tế trong nghề nghiệp.

Tăng quyền chủ động cho cơ sở giáo dục nghề nghiệp

Cũng theo dự thảo, Bộ Giáo dục và Đào tạo quy định nội dung kiến thức cốt lõi và định hướng phần ứng dụng nghề nghiệp theo từng nhóm ngành, nghề. Cơ sở giáo dục nghề nghiệp được chủ động cụ thể hóa nội dung ứng dụng phù hợp với ngành, nghề đào tạo và điều kiện thực tế.

Việc dạy học được tổ chức theo hướng linh hoạt. Các cơ sở có thể lựa chọn hình thức phù hợp, kết hợp dạy trực tiếp và trực tuyến theo quy định, đồng thời tăng cường thực hành, trải nghiệm và định hướng nghề nghiệp.

Phương pháp dạy học chú trọng phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh, gắn lý thuyết với thực tiễn, tăng khả năng vận dụng kiến thức vào học tập, thực hành nghề nghiệp và cuộc sống.

Việc đánh giá nhằm xác định mức độ đáp ứng yêu cầu về phẩm chất, năng lực của học sinh, trong đó chú trọng khả năng vận dụng kiến thức vào học tập, thực hành nghề nghiệp và giải quyết các vấn đề thực tiễn.

Cơ sở giáo dục nghề nghiệp cũng được chủ động xây dựng nội dung định hướng nghề nghiệp, hướng dẫn tự học và tổ chức kế hoạch giáo dục phù hợp với điều kiện thực tế, đặc điểm người học và ngành, nghề đào tạo.

Học văn hóa trong ba năm, có thể học tiếp hoặc đi làm

Kiến thức chương trình trung học phổ thông trong chương trình giáo dục trung học nghề được thực hiện trong ba năm, từ lớp 10 đến lớp 12. Người học vào lớp 10 phải có bằng tốt nghiệp trung học cơ sở hoặc tương đương trở lên.

Kế hoạch giảng dạy kiến thức phổ thông được thiết kế phù hợp với việc học các nội dung chuyên môn nghề trong chương trình đào tạo.

Theo dự thảo, mỗi năm học gồm 35 tuần. Mỗi ngày học một buổi, mỗi buổi không quá 5 tiết, mỗi tiết kéo dài 45 phút. Tổng thời gian lên lớp và kiểm tra phần kiến thức trung học phổ thông là 1.610 giờ, thời gian tự học 315 giờ. Tổng thời lượng phần văn hóa trong ba năm là 1.925 giờ, tương đương 43 tín chỉ.

Việc phân bổ thời lượng và nội dung nhằm cân đối giữa học văn hóa và đào tạo nghề, tăng thực hành và khả năng vận dụng kiến thức vào công việc. Người học vừa hoàn thiện nền tảng kiến thức phổ thông, vừa có thời gian học tập, rèn luyện kiến thức và kỹ năng nghề nghiệp.

Bên cạnh kiến thức nền tảng về ngôn ngữ, toán học, ngoại ngữ, lịch sử, tin học, kinh tế, pháp luật và khoa học phù hợp với lĩnh vực đào tạo, chương trình chú trọng phát triển năng lực tự học, giao tiếp, hợp tác, tư duy phản biện và giải quyết vấn đề.

Đáng chú ý, chương trình đặt yêu cầu phát triển năng lực số, khả năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo, năng lực ngoại ngữ, kỹ năng mềm, tác phong công nghiệp, ý thức tổ chức kỷ luật và an toàn lao động. Đây được xem là những năng lực cần thiết để người học thích ứng với yêu cầu của thị trường lao động trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế.

Chương trình cũng bảo đảm tính linh hoạt và liên thông, tạo điều kiện để người học tích lũy kiến thức, kỹ năng chuyên môn nghề và thực hiện quyền học liên thông theo quy định.

Sau khi hoàn thành chương trình, người học có thể tham gia thị trường lao động hoặc tiếp tục học ở các trình độ cao hơn của giáo dục nghề nghiệp và giáo dục đại học theo quy định.