Siết tiêu chuẩn an toàn, bổ sung yêu cầu camera lùi với xe khách, xe tải

Cục Đăng kiểm Việt Nam đang xây dựng, hoàn thiện dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô, trình Bộ Xây dựng ban hành. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung một số yêu cầu về trang bị an toàn đối với ô tô khách và ô tô tải, trong đó có quy định về rào chắn phía sau, dải phản quang và hệ thống cung cấp hình ảnh khu vực phía sau xe khi lùi.

Theo dự thảo, ô tô tải thông dụng có khối lượng toàn bộ lớn hơn 3,5 tấn phải được lắp rào chắn phía sau. Bộ phận này phải đáp ứng các yêu cầu kỹ thuật cụ thể: cạnh thấp nhất cách mặt đường không quá 550 mm; chiều cao tiết diện không nhỏ hơn 100 mm và chiều rộng không vượt quá chiều rộng toàn bộ của xe.

Đồng thời, khoảng cách từ hai điểm đầu của rào chắn đến mặt phẳng giới hạn chiều rộng toàn bộ hai bên xe (không tính phần biến dạng của lốp do tiếp xúc với mặt đường) không được lớn hơn 100 mm.

Đối với ô tô chở hàng có khối lượng toàn bộ lớn hơn 7,5 tấn và ô tô được dùng để chở hàng có khối lượng toàn bộ lớn nhất trên 12 tấn, có chiều rộng lớn hơn 2.100 mm, dự thảo yêu cầu trang bị thêm dải phản quang đánh dấu đường bao chiều rộng ở phía sau xe. Quy định này không áp dụng đối với xe sát xi có buồng lái, xe chưa hoàn thiện và đầu kéo sơ-mi rơ-moóc.

Một yêu cầu đáng chú ý khác là trang bị hệ thống cung cấp hình ảnh khu vực phía sau xe khi lùi. Theo đó, ô tô khách từ 30 chỗ ngồi trở lên (kể cả chỗ người lái), ô tô khách giường nằm và ô tô tải thông dụng có khối lượng toàn bộ lớn hơn 12 tấn phải được trang bị hệ thống này.

Hệ thống phải bảo đảm người lái quan sát được khu vực phía sau xe trong phạm vi nhất định. Theo phương dọc, hình ảnh phải thể hiện khu vực từ vị trí cách điểm ngoài cùng phía sau xe 0,3 m đến vị trí cách điểm này 3,5m. Theo phương ngang, phạm vi quan sát được giới hạn bởi hai mặt phẳng thẳng đứng, song song với mặt phẳng trung tuyến dọc của xe và đi qua các điểm ngoài cùng ở hai bên xe.

Khả năng quan sát được đánh giá thông qua 9 vật thử hình trụ, cao 0,8m, đường kính ngoài 0,3m, đặt thẳng đứng trên mặt đường tại ba hàng phía sau xe. Đối với ba vật thử ở hàng gần xe nhất, người lái phải quan sát được ít nhất một vùng có kích thước 0,1 x 0,15m trên mỗi vật thử hoặc phần đỉnh của vật thử. Với các vật thử ở hai hàng còn lại, toàn bộ từng vật thử phải nằm trong tầm quan sát.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, các yêu cầu bổ sung nhằm tăng cường an toàn trong quá trình phương tiện lưu thông và vận hành. Cụ thể, rào chắn phía sau giúp hạn chế nguy cơ phương tiện khác lọt xuống gầm xe; dải phản quang hỗ trợ nhận diện phần đuôi xe, nhất là trong điều kiện tầm nhìn hạn chế; còn hệ thống cung cấp hình ảnh khi lùi giúp người lái kiểm soát tốt hơn khu vực phía sau, giảm điểm mù và nguy cơ va chạm.

Về phạm vi áp dụng, yêu cầu lắp hệ thống cung cấp hình ảnh khi lùi tập trung vào một số nhóm xe khách và ô tô tải thông dụng có khối lượng toàn bộ lớn hơn 12 tấn. Trong khi đó, yêu cầu về dải phản quang được xác định theo ngưỡng khối lượng và chiều rộng phương tiện, đồng thời quy định rõ các trường hợp ngoại lệ.

Đáng lưu ý, việc xác định số lượng phương tiện phải bổ sung trang bị cần căn cứ vào hồ sơ kiểu loại chưa đáp ứng yêu cầu, không áp dụng đồng loạt đối với toàn bộ xe tải.

Đối với rào chắn phía sau, dự thảo cũng tính đến khả năng tận dụng các bộ phận cố định sẵn có của phương tiện nếu đáp ứng yêu cầu kỹ thuật để làm một phần rào chắn. Tại những vị trí có cơ cấu chuyên dùng khiến việc bố trí rào chắn không khả thi, có thể xem xét miễn trừ theo các điều kiện kỹ thuật cụ thể. Cách tiếp cận này giúp tiết giảm vật liệu, tránh phải sửa đổi những thiết bị không cần thiết.

Tuy nhiên, việc miễn trừ phải được giới hạn đúng vị trí và điều kiện kỹ thuật, không đồng nghĩa với việc phương tiện được miễn toàn bộ yêu cầu về rào chắn. Khi thẩm tra hồ sơ, các thông số về kích thước, công năng và vùng hoạt động của cơ cấu liên quan cần được thể hiện rõ để làm căn cứ xem xét áp dụng ngoại lệ.

Các quy định mới được kỳ vọng góp phần nâng cao tiêu chuẩn an toàn kỹ thuật đối với phương tiện vận tải, đồng thời bảo đảm yêu cầu quản lý phù hợp với đặc điểm kết cấu và điều kiện khai thác thực tế của từng loại xe.