Thái Nguyên chủ động dựng “lá chắn” giao thông trước mùa mưa bão

Chủ động từ sớm trước những nguy cơ hiện hữu

Thái Nguyên hiện có mạng lưới giao thông đường bộ dài gần 7.900km, gồm một tuyến cao tốc, một tuyến Vành đai V vùng Thủ đô, 9 tuyến quốc lộ với tổng chiều dài hơn 806km, 39 tuyến đường tỉnh dài hơn 841km cùng khoảng 560km đường đô thị, hàng nghìn km đường xã... Đây là hệ thống hạ tầng giữ vai trò quan trọng trong phát triển kinh tế - xã hội, kết nối vùng và bảo đảm an sinh trên địa bàn.

Tuy nhiên, với đặc điểm địa hình đồi núi, chia cắt mạnh, đặc biệt tại khu vực phía Bắc của tỉnh, Thái Nguyên cũng là địa phương thường xuyên chịu tác động của mưa lớn, lũ quét và sạt lở đất.

Thực tế cho thấy, đợt mưa lũ tháng 10/2025 đã để lại những thiệt hại nặng nề đối với hạ tầng giao thông. Theo thống kê, riêng trên hệ thống quốc lộ và đường tỉnh, khối lượng đất đá sạt lở cần thu dọn vượt 544.000m³. Toàn tỉnh hiện có khoảng 1.000 vị trí tiềm ẩn nguy cơ sạt lở cao trên các tuyến giao thông.

Gia đình bà Hoàng Thị Huệ, xóm Vân Hòa, xã Văn Hán là một trong những hộ dân thường xuyên sống chung với nỗi lo sạt lở. Khu vực dọc tuyến ĐT.269D nhiều năm qua liên tục xuất hiện các điểm ta luy dương sạt trượt mỗi khi mưa lớn kéo dài.

"Trong đợt bão lớn năm 2025, đất đá từ sườn đồi đổ xuống mặt đường khiến giao thông bị chia cắt nhiều ngày. Người dân luôn trong tâm trạng thấp thỏm khi mùa mưa bão đến", bà Huệ chia sẻ.

Trước thực tế đó, ngành Xây dựng Thái Nguyên xác định công tác phòng, chống thiên tai trong lĩnh vực đường bộ phải được triển khai từ sớm, theo hướng chủ động thay vì chỉ tập trung xử lý khi sự cố xảy ra.

Ông Lê Ngọc Phớt, Phó trưởng phòng Quản lý kết cấu hạ tầng giao thông (Sở Xây dựng Thái Nguyên) cho biết, bám sát Thông tư số 40/2024/TT-BGTVT của Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) quy định về công tác phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai trong lĩnh vực đường bộ và các văn bản hướng dẫn liên quan, tỉnh đã ban hành kế hoạch phòng chống thiên tai năm 2026 với các nhiệm vụ cụ thể, phân công rõ trách nhiệm cho từng đơn vị.

Theo đó, toàn ngành xác định công tác phòng, chống và khắc phục hậu quả thiên tai là nhiệm vụ thường xuyên, trọng tâm; thực hiện nghiêm phương châm "4 tại chỗ", đồng thời nâng cao năng lực chỉ đạo, điều hành, phối hợp giữa các đơn vị quản lý hạ tầng giao thông với địa phương.

Đáng chú ý, trước mùa mưa bão, các đơn vị đã đồng loạt rà soát những vị trí xung yếu, đánh giá hiện trạng cầu, cống, ngầm tràn, taluy, hệ thống thoát nước; kiểm kê vật tư dự phòng, máy móc thiết bị và xây dựng phương án bảo đảm giao thông cho từng tuyến.

Sẵn sàng ứng cứu, không để giao thông bị chia cắt kéo dài

Theo ông Nguyễn Đình Vũ, Giám đốc Ban Quản lý bảo trì và tư vấn xây dựng giao thông tỉnh Thái Nguyên, trong năm 2025 và những tháng đầu năm 2026, thời tiết cực đoan đã gây nhiều đợt sạt lở ta luy dương, ta luy âm, ngập úng nền mặt đường trên các tuyến quốc lộ và đường tỉnh.

Để chủ động ứng phó, Ban Quản lý bảo trì và tư vấn xây dựng giao thông đã yêu cầu các đơn vị duy trì chế độ trực 24/24 giờ trong mùa mưa bão; chuẩn bị đầy đủ nhân lực, vật tư, phương tiện cơ giới để sẵn sàng xử lý sự cố.

Ngay khi xuất hiện các điểm sạt lở, cây đổ hoặc ngập úng, lực lượng quản lý đường bộ triển khai thu dọn đất đá, bảo đảm tối thiểu một làn xe lưu thông. Đồng thời lắp đặt biển báo, rào chắn, đèn cảnh báo, căng dây phân luồng và bố trí lực lượng trực gác nhằm bảo đảm an toàn cho người và phương tiện.

Cùng với đó, hàng loạt tuyến thường xuyên chịu ảnh hưởng của thiên tai như QL.17, QL.3C, ĐT.265, ĐT.269B, ĐT.269D, ĐT.271 cùng nhiều tuyến đường miền núi khác đã được xây dựng phương án phân luồng chi tiết để ứng phó khi xảy ra ngập lụt hoặc sạt lở lớn.

Tại xã Tràng Xá, một trong những địa bàn chịu tác động mạnh của thiên tai năm 2025, ông Lý Hoàng Nguyên, Chủ tịch UBND xã cho biết, ngoài các tuyến đường xã địa phương có 23km đường tỉnh đi qua gồm ĐT.265 và ĐT.269D.

Năm 2025, trên địa bàn ghi nhận 32 điểm sạt lở với hàng nghìn mét khối đất đá tràn xuống các tuyến đường. Nhiều đoạn giao thông liên xóm bị ách tắc, nền mặt đường hư hỏng nghiêm trọng.

Ngay sau khi xảy ra sự cố, địa phương đã kích hoạt phương châm "4 tại chỗ", huy động lực lượng dân quân, công an, đoàn thanh niên cùng máy xúc, xe tải tham gia xử lý các điểm sạt lở, khôi phục giao thông trong thời gian sớm nhất.

Chuẩn bị cho mùa mưa bão năm 2026, xã đã rà soát 8 điểm có nguy cơ sạt lở và ngập lụt cao, trong đó tuyến ĐT.269D được xác định là khu vực trọng điểm cần giám sát đặc biệt.

Song song với công tác ứng cứu, ngành Xây dựng Thái Nguyên cũng chú trọng phòng ngừa từ gốc thông qua việc khơi thông hệ thống thoát nước, gia cố các vị trí ta luy xung yếu, xử lý ổ gà, sình lún, bổ sung biển báo, cọc tiêu và tăng cường kiểm tra hành lang an toàn giao thông.

Theo lãnh đạo Ban Quản lý bảo trì và tư vấn xây dựng giao thông, việc triển khai nghiêm túc các quy định tại Thông tư 40/2024/TT-BGTVT đã giúp công tác phòng chống thiên tai trong lĩnh vực đường bộ của tỉnh ngày càng bài bản, chuyên nghiệp hơn. Từ khâu chuẩn bị vật tư, xây dựng phương án phân luồng, tổ chức ứng trực đến công tác khắc phục hậu quả đều được thực hiện theo quy trình rõ ràng, hạn chế tối đa tình trạng bị động khi thiên tai xảy ra.

Trong bối cảnh biến đổi khí hậu tiếp tục làm gia tăng các hiện tượng thời tiết cực đoan, việc chủ động xây dựng "lá chắn" bảo vệ hạ tầng giao thông không chỉ góp phần bảo đảm giao thông thông suốt mà còn giảm thiểu thiệt hại về người và tài sản, tạo nền tảng cho phát triển kinh tế - xã hội bền vững của Thái Nguyên.