Thêm “lá chắn” bảo vệ trẻ em, ngăn nguy cơ bỏ quên trên ô tô

Làm rõ vị trí lắp đặt ghế an toàn trẻ em

Cục Đăng kiểm Việt Nam đang hoàn thiện dự thảo Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng an toàn kỹ thuật và bảo vệ môi trường đối với xe ô tô. Đáng chú ý, dự thảo bổ sung yêu cầu về vị trí lắp đặt ghế an toàn trẻ em và hệ thống cảnh báo bỏ quên học sinh trên xe đưa đón, nhằm tăng cường bảo vệ trẻ em khi tham gia giao thông.

Theo dự thảo, ô tô chở người từ 4 bánh trở lên, có không quá 9 chỗ ngồi (kể cả người lái), không phải xe chuyên dùng và có từ hai hàng ghế trở lên phải có tối thiểu một vị trí lắp đặt thiết bị giữ trẻ em theo chuẩn ISOFIX hoặc i-Size.

Đây là hai tiêu chuẩn liên quan đến hệ thống ghế an toàn trẻ em trên ô tô. Trong đó, ISOFIX là hệ thống neo cố định ghế trẻ em trực tiếp vào khung xe thông qua các điểm liên kết chuyên dụng, thay vì chỉ sử dụng dây an toàn của xe. Cách lắp đặt này giúp ghế được cố định chắc chắn hơn. i-Size là tiêu chuẩn dành cho vị trí lắp ghế an toàn trẻ em, với các yêu cầu về khả năng tương thích và hệ thống neo.

Vị trí lắp đặt về nguyên tắc được bố trí tại hàng ghế thứ hai. Một số trường hợp ngoại lệ được phép lắp đặt ở ghế hành khách phía trước theo các điều kiện cụ thể về kết cấu và đặc tính kỹ thuật của xe.

Đối với vị trí ISOFIX, tối thiểu một vị trí phải có hệ thống neo dưới ISOFIX và neo trên Top Tether. Trong đó, Top Tether là dây neo phía trên của ghế trẻ em, được móc vào điểm neo trên xe nhằm hạn chế ghế nghiêng hoặc xoay về phía trước khi xảy ra va chạm.

Vị trí i-Size ngoài đáp ứng yêu cầu về hệ thống neo ISOFIX và Top Tether còn phải có bề mặt tiếp xúc với sàn phù hợp để sử dụng thiết bị chống xoay theo thiết kế của ghế an toàn. Thiết bị chống xoay là bộ phận giúp hạn chế ghế trẻ em bị lật hoặc xoay khi xe phanh gấp, va chạm.

Dự thảo cũng yêu cầu các vị trí neo phải có dấu hiệu nhận biết rõ ràng, giúp người sử dụng dễ dàng xác định nơi lắp đặt. Trường hợp neo ISOFIX không thể nhìn thấy trực tiếp, nhà sản xuất phải bố trí biểu tượng hoặc chữ "ISOFIX" ngay cạnh vị trí neo. Neo trên Top Tether và vị trí i-Size cũng phải có ký hiệu nhận biết tương ứng.

Đáng chú ý, nếu vị trí ISOFIX hoặc i-Size được bố trí tại ghế hành khách phía trước, nằm trong vùng bảo vệ của túi khí trước, xe phải có cơ cấu vô hiệu hóa túi khí tại vị trí đó. Quy định này nhằm tránh nguy cơ túi khí bung ra tác động mạnh vào ghế trẻ em khi xảy ra va chạm.

Một số trường hợp được miễn yêu cầu về số lượng vị trí ISOFIX hoặc i-Size, như xe đã trang bị hệ thống an toàn trẻ em tích hợp. Với xe mui trần có nhiều hơn một hàng ghế hoặc xe chỉ có một vị trí ngồi trên mỗi hàng ghế, không bắt buộc trang bị neo trên Top Tether; tuy nhiên, nếu đã có trang bị thì vẫn phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Theo Cục Đăng kiểm Việt Nam, hiện có hơn 4,3 triệu ô tô con đang lưu hành. Tuy nhiên, con số này không đồng nghĩa toàn bộ phương tiện phải bổ sung hệ thống neo. Chi phí phát sinh chỉ áp dụng đối với những kiểu loại xe chưa đáp ứng các nội dung thay đổi của quy chuẩn.

Xe đưa đón học sinh phải có cảnh báo bỏ quên trẻ

Bên cạnh yêu cầu về ghế an toàn trẻ em, dự thảo quy chuẩn bổ sung quy định xe đưa đón học sinh phải có hệ thống cảnh báo khi học sinh bị bỏ quên trên xe.

Hệ thống có thể hoạt động tự động hoặc điều khiển bằng tay. Sau 1-3 phút kể từ khi tắt động cơ, xe phải phát tín hiệu cảnh báo bằng đèn hoặc âm thanh bên trong, nhắc người lái kiểm tra khoang hành khách.

Công tắc tắt cảnh báo phải ở trạng thái thường mở, chỉ được kích hoạt sau khi hệ thống phát cảnh báo bên trong xe và được bố trí tại cuối xe, cùng phía với vị trí người lái. Nếu sau 1-3 phút kể từ khi phát cảnh báo bên trong mà công tắc chưa được kích hoạt, hệ thống phải tiếp tục phát tín hiệu bằng đèn hoặc âm thanh bên ngoài để những người xung quanh nhận biết.

Đáng chú ý, hệ thống phải duy trì hoạt động ngay cả khi xe đã tắt hệ thống điện và trong suốt thời gian dừng, đỗ. Trường hợp không trang bị hệ thống theo cấu hình này, xe phải có giải pháp khác với chức năng tương tự, có khả năng nhận diện học sinh bị bỏ quên sau khi lái xe và người quản lý đã rời khỏi xe, đồng thời truyền thông tin khẩn cấp đến những người có trách nhiệm hoặc trung tâm điều hành.

Cục Đăng kiểm Việt Nam cho biết, các yêu cầu về trình tự cảnh báo và khả năng duy trì hoạt động sau khi tắt hệ thống điện nhằm bảo đảm khoang hành khách được kiểm tra đầy đủ sau mỗi chuyến đi. Doanh nghiệp vận tải cần kiểm tra đồng bộ vị trí công tắc, trình tự phát tín hiệu và khả năng truyền thông tin của hệ thống.

Các quy định được đề xuất hướng tới nâng cao an toàn cho trẻ em trên ô tô, hạn chế nguy cơ lắp đặt ghế an toàn không đúng cách và phòng ngừa tình trạng học sinh bị bỏ quên trên xe đưa đón.